Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


706 просмотров

Қазақстан екі оттың ортасында: Ресей мен АҚШ Орта Азия қару-жарақ нарығы үшін күресті шиеленістіріп жіберді

АҚШ пен одақтастары Ресей әскери-өнеркәсіптік кешеніне соққы бермек

Фото: shutterstock.com

ҚШ пен оның жақтастары Кремльге қарсы санкциялық соғысты күшейтіп, Ресейдің маңызды экспорттық салаларының бірі – әскери-өнеркәсіптік кешеніне соққы беруге оқталып отыр.  

Ақпанның басында ресейлік ақпарат агенттігі – «РИА Новости»  Ұжымдық Қауіпсіздік Шарт Ұйымы Біріккен штабының бастығы, генерал-полковник Анатолий Сидоровтың қатысуымен  Астана – Бішкек – Ереван – Минск – Мәскеу телекөпірін өткізген еді.

А.Сидоров телекөпір барысында ҰҚШҰ жауапкершілігінің еуропалық бағыт аймағындағы басты қауіп – Еуропа елдеріндегі милитаризация (қарулану саясаты) деп мәлімдеді. Оның айтуынша, НАТО-ның коалициялық әскерді басқару жүйесі және өз аумағында оперативтік құрал-жабрықтарды жетілдіруі бойынша қазірдің өзінде жүзеге асырған жобаларымен қатар, АҚШ биыл Шығыс Еуропаға қосымша құрлық күштерін жіберіп, кибернетикалық қондырғыларды орналастыруды жоспарлап отыр.

Генерал-полковниктің сөзіне сүйенсек, Балтық жағалаулары елдерінде америкалық қару-жарақты қолданатын, құрамында америкалық әскер бар, арнаулы операцияларға арналған күштік құрылымдардың әскери дайындығын арттыруға бағытталған шаралардың қарқыны күшейтіліп жатыр.

–Осы дайындық аясында солтүстік атлантикалық одақ Еуропа елдері аймағына әскер жіберу мен ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттерде шабуылға дайындық және арнай операциялар жүргізу мақсатында көпұлтты әскер жасақтап жатыр, – деп атап өтті Сидоров. – Қазіргі кезде түрлі арандату, санкция салу, саяси және экономикалық қысым көрсету – халықаралық қатынастағы қалыпты құбылысқа айналып барады. Бұл өз кезегінде туындаған қайшылықты шешуде әскери әдіс-тәсілдерді қолдану қаупін артттыруда. Осы жағдайда қарулануды бақылау жүйесінің қирауы – қатерлі үрдіс болып тұр. Бұл үрдісте басты рөлді  Америка Құрама Штаттары ойнайды,– деп мәлімдеді ҰҚШҰ өкілі.

Тек қана ақша, саясаттың қатысы жоқ па?

Жалпы, ҰҚШҰ өкілі өз сөзінің басым бөлігін еуропалық бағытқа арнады, жоғары айтылған жайттармен қатар, 2018 жылдың аяғында АҚШ Үкіметі жетілдірілген авиациялық атом оқ-дәрілерін сериялы өндіру бағдарламасын бекіткенін айтып өтті. Бұл оқ-дәрілерді Бельгия, Нидерланды, Германия, Италия мен Түркиядағы авиабазаларға 2020 жылдың алғашқы жартысында жеткізу жоспарланған. Ол жақта қазірдің өзінде алдыңғы қатарлы 200-ден аса басқарылмайтын радиобомба сақтаулы.

Бұл ретте Вашингтон орта және шағын қашықтықтағы ракеталарды жою жөніндегі келісімнен шығып кеткенін ескеру керек: осы келісім қарулануды шектеуге бағытталған еді. Есесіне аталған мемлекеттердің әскери күштік құрылымдарына ядролық оқ-дәрілерді қалай қолдану қажеттігін үйрете бастады. Осылайша, ядролық қаруды қолданбау жөніндегі келісімді өрескел бұзды.

«Вашингтонның бұл қадамы АҚШ-тың кейбір серіктестерін де алаңдатып отыр. Оның үстіне, әлемдегі онсыз да шиеленісті жағдайды қиындатып жіберетіні сөзсіз», – дейді спикер.

Сондай-ақ, Ресей тарабы, әуе шабуылына қарсы француздық қорғаныс жүйесін Грузияның сатып алуын ҰҚШҰ жауапкершілік аймағына тікелей төнген қатер ретінде бағалайды, бұл болашақта олардың Солтүстік атлантикалық Одақ ракетаға және әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесінің құрамына кіруіне мүмкіндік береді. Ақыр аяғы, Киевке қару-жарақ пен әскери техника жеткізілуін де Мәскеу «шабуыл» деп бағалап отыр.

Сонымен қатар, бұл дәл Ресейдің әскери-өнеркәсіптік кешеніне жасалған шабуылға ұқсайды, өйткені ӘӨК – санкция жағдайында да Ресейдің табыстылығын сақтаған негізгі экспорттық бағытының бірі. Айталық, 2016 жылы РФ $15,3 млрд тұратын қару-жарақ пен әскери техника экспорттап, қару-жарақ және әскери техника нарығының 23 пайызын иеленген. Оның алдын 33 пайызбен АҚШ қана орап тұр.

Ал 2017 жылы санкциялық соғыс қызып тұрған шақта, ресейлік қару-жарақтың шетелге экспорты абсолютты шамада 14 млрд доллларға дейін төмендеп кетті, есесіне Ресей президентінің көмекшісі Владимир Кожин: «Батыстың санкцияларына қарамастан, 2017 жылы Ресей жаңа әріптестер тапты»,– деп мәлімдеді. Ол қандай мемлекеттер екенін нақтылап жатпаса да, алдағы уақытта ресейлік қару-жарақ пен әскери техникаға экспорттық тапсырыс көлем $47–50 млрд болады деп түйіндеді.

Ұрыстың сынақ аймағы– Тәжікстан

Санкциялық саясаттың тиімділігі төмен болып тұрған шақта, бұл сандар жауапты реакция тудырмай қоймайтыны анық еді. Көп күттірмей-ақ, Смирновтың бейнеконференциясынан кейін бірнеше күннен соң, АҚШ Қарулы күштері Орталық бөлігінің қолбасшысы Джозеф Вотел Конгрестің Қарулы күштер ісі Комитетінде өткен жиында АҚШ-тың Орта Азия елдерінің америкалық қару-жарақты сатып алуын ынталандыруға мүдделі екендерін ашық айтты. Әзірге бұл мақсат жүзе аспай тұр, өйткені Ресей жақын орналасқан және оның тауары арзан.

«Орта Азия елдерінің Ресей әскери өнімдерінен бас тартуына ықпал етуге тырысамыз, дегенмен, америкалық жүйелердің қымбаттығы аталмыш мемлекеттер үшін түйкілді мәселе болып қала бермек,– деді АҚШ Қарулы күштерінің қолбасшысы. – Біз Тәжікстанмен әскери қарым-қатынас орнатып жатқанда, Мәскеу осы елдегі әскери базасын күшейтіп, өз ықпалын арттырып жатыр. Бірақ Тәжікстан қорғанысқа көп қаржы бөле алмайтындықтан, АҚШ-тың көмегіне мұқтаж», – деді ол.

Айта кету керек, Тәжікстан – Қазақстан мен Қырғызстан секілді, ҰҚШҰ мүшесі. Сондықтан АҚШ-тың Ресейді әскери тауарлар нарығынан ығыстырып шығару әрекетінде, қару-жарақ бағасынан бөлек, осы келісімнің баптары да тежеуіш болатынын естен шығармағаны абзал.  ҰҚШҰ келісімінде ұйымға мүше елдердің қарулануы, әскери техника мен құрал-жабдықтарына қатысты жалпыға ортақ стандарттары жазылған. Басқаша айтқанда, америкалық әскери-өнеркәсіптік кешен Орта Азия нарығына келіп, аянбай демпинг жасаған күннің өзінде, бұл нарықты бір мезетте жаулап алады деген сөз емес. Оның үстіне Ресей ҰҚШҰ және басқа да бірлескен құрылымдар аясында ұжымдық өзара әрекет механизмдерін, яғни, ұйымға мүше елдердің қарулы күштеріне ортақ бірыңғай стандарттарды енгізуге ұмтылатыны анық.

Осы тұрғыда ҰҚШҰ Біріккен штабының басшысы: «ҰҚШҰ жауапкершілігі аймағындағы жағдай ұйымға мүше елдердің қауіпсіздік жүйесін жетілдіру, ҰҚШҰ ұжымдық әскери күштерін қолдануға дайындық, дағдарыс жағдайында әрекет ету әлеуетін арттыру, бірлескен арнайы операциялар кезінде ҰҚШҰ әскери қолбасшыларының тізе қоса әрекет етуін қажет етеді», – деп мәлімдеген еді.

Демпингтің шамасы жатпесе, саясат араласады

Айта кету керек, Ресейдің әскери-өнеркәсіптік кешені  Орта Азия елдері үшін тауарларының америкалық баламаларына қарағанда, арзандығымен ғана емес, сатылымнан кейін де қызмет көрсетіп: жөндеп, жаңартып беруімен де ыңғайлы. Пентагонның бұндай қызмет ұсынуы екіталай, өйткені АҚШ парламентіндегілер салық төлеушілерінің есебінен өз әскери-өнеркәсіптік кешені өнімдерін субсидиялауы неғайбыл.

Дегенмен, өз тауарларын өткізудің тағы бір жолы бар: бәсекелес ел өнімін тұтынушы мемлекеттерге қарсы санкция салу. Ресейлік әскери құрал-жабдықтарды сатып алатын елдердің АҚШ-тың санкциялық тізіміне кіруі мүмкін екенін Стратегиялық бастамалар орталығының (CSI) аға серіктесі Олжас Құдайбергенов былтыр қараша айында айтқан еді.

«АҚШ пен Ресей қарым-қатынасының шиеленісуі – ресейлік банктер мен мемлекеттік компаниялардың санкция астында қалуына әкеп соғады. Нәтижесінде Қазақстанның да кейбір мемлекеттік және жеке компаниялары қара тізімге кіріп кетеді. Сондай-ақ, әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері мен басқа да әскери техника сатып алу әрекеті де санкцияның астында қалады», – деді О.Құдайбергенов «Стратегиялық бастамалар» форумында.

Дегенмен, бұл болжамның авторы «оның жүзеге асу ықтималдығы 1 пайыздан аспайды» деп мәлімдеген еді. АҚШ әскери күштері мен ҰҚШҰ өкілдерінің сөзтартыстарына қарағанда, қару-жарақ нарығы айналасындағы сауда басталып та кеткен сыңайлы. Бұл күресте барлық жағынан алып қарағанда, бүкіл айла-тәсіл қолданылып, оның үстіне, АҚШ бұл нарықтан Ресейді бірден емес, асықпай  ығыстыруды мақсат етуі мүмкін. Орта Азия елдеріне мүлдем басқа салаларда жеңілдік ұсына отырып, бұл нарықты ақырындап жауламақ.

CSI-дің санкцияға қатысты болжамына келер болсақ, ол жүзеге асу ықтималдығы төмен  болжам ретінде қалатын сияқты. Жалпы, Ресейді қару-жарақ нарығынан ығыстыру туралы жаңа пікірлерді жақын арада естімейтін секілдіміз: ақпанның басында Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров «алты айдан соң Мәскеу орта және кіші қашықтықтағы ракеталарды жою бойынша келісімнен шығатынын» мәлімдеді. Бұл – 2019 жылы аталмыш келісімнен шығамыз деген Вашинтгонға қарата айтылған жауап. Бұдан кейін қару-жарақты өткізу нарығы үшін күрестің, осы ракеталарды орналастыру аймағына таласқаны секілді, шиеленісетініне еш күмән жоқ.

 


1422 просмотра

Бремя проекта «Один пояс – один путь» все сильнее давит на Пакистан

Предполагалось, что выдвинутая КНР инициатива по созданию масштабных инфраструктурных проектов будет способствовать развитию экономики ключевого китайского союзника, однако разразившийся экономический кризис стал причиной приостановки текущих проектов и вынудил Исламабад в преддверии Пекинского форума по инфраструктурной политике просить о помощи

Фото: wsj.com

Глобальная программа под названием «Один пояс – один путь», инициированная КНР для развития инфраструктуры, должна была обеспечить Пакистану, ближайшему союзнику Пекина, бурный экономический рост, который был бы выгоден обеим странам, пишет The Wall Street Journal.

Однако Пакистан, где в рамках программы было освоено меньше половины от общей суммы инвестиций в $62 млрд, столкнулся с серьезными кризисными явлениями, которые тормозят реализацию остальных инфраструктурных проектов. При этом китайские государственные компании, чьими силами эта инфраструктура была построена, требуют, чтобы правительство Пакистана гарантировало выплаты Пекину за проделанную работу.

Теперь Пакистан просит Китай выступить с инициативой другого рода, а именно оказать безвозмездную помощь в социальном развитии страны, выделив на эти цели $1 млрд, и открыть в стране предприятия из частного сектора Китая.

Кроме того, не так давно Пакистан запросил у КНР срочный кредит на сумму $2,1 млрд, еще большие суммы страна заняла у Саудовской Аравии и Объединенных Арабских Эмиратов. Эти деньги потребовались Исламабаду для того, чтобы не допустить кризиса платежного баланса и продержаться до тех пор, пока не будут достигнуты договоренности о выделении финансовой помощи со стороны Международного валютного фонда, что, как ожидается, произойдет в течение нескольких недель.

ГЛАВНАЯ_ПАКИСТАН_page-0001.jpg

Попытки Пакистана придать новый импульс программе сотрудничества, известной как Китайско-пакистанский экономический коридор (КПЭК), являющегося своего рода витриной глобальной инфраструктурной инициативы, охватывающей 70 государств, для правительства КНР уже не являются историей того успеха, которым они бы хотели поделиться на большом форуме, посвященном программе «Один пояс – один путь», который пройдет в Пекине в апреле. При этом именно в рамках этой программы Китаю удалось вытеснить из Пакистана США, ранее являвшихся ключевым партнером для этого государства.

Однако Пакистан не единственная страна, которая не сумела использовать выделенные кредиты и построенную китайскими госкомпаниями инфраструктуру для обеспечения устойчивого экономического развития или где просто возникла оппозиция инициативам со стороны Китая. Так, несмотря на мощный импульс к дальнейшему развитию, который китайская инициатива получила после того, как Италия стала первым европейским государством, подписавшим соглашение по программе «Один пояс – один путь», правительства, пришедшие к власти в Малайзии, Шри-Ланке и Мальдивах, выражают свое недовольство по поводу растущего уровня долга их стран и той обстановки секретности, которая окружает сделки с участием Китая.

В Пакистане, где вопросы многолетнего стратегического сотрудничества с Китаем находятся под контролем армии, публичная критика по стороны правительства была не такой явной. Однако новый премьер-министр Имран Хан подверг критике многие из тех проектов, которые его предшественник Наваз Шариф инициировал совместно с Китаем во время своего последнего четырехлетнего срока.

Так, правительство Хана негласно приостановило реализацию большинства проектов КПЭК, на которые Китай выделил $62 млрд. При этом в Пекине говорят о том, что из этого объема средств уже освоено $19 млрд, которые были израсходованы на строительство дорог, электростанций и портов, работы по которым начаты либо уже завершены.

Исламабад все еще надеется реализовать в рамках этой программы и другие инфраструктурные проекты, в частности модернизировать сеть железных дорог, однако как они будут финансироваться, пока непонятно.

При этом во взаимоотношениях с Китаем Имран Хан хотел бы сместить фокус на свои собственные приоритеты, в первую очередь в сферу здравоохранения и образования, привлекая для этого более привычные гранты для развивающихся стран, которые не нужно затем возвращать. Сегодня его правительство и без того вынуждено решать проблемы с долговым бременем, двойным бюджетом и кризисом платежного баланса.

«Если у нас нет денег, зачем нам новые инфраструктурные проекты?» – задаются вопросом официальные представители пакистанских властей.

По данным внутреннего анализа, проведенного пакистанским правительством, только за уже реализованные проекты страна должна будет в течение 20 последующих лет выплатить Китаю долг в размере $40 млрд. При этом Пакистан утверждает, что текущий долговой кризис с кредитами, предоставленными Китаем, не связан.

По словам пакистанских чиновников, в ближайшее время с Китаем будет подписано соглашение по реализации первой фазы программы оказания помощи на общую сумму от $400 до $500 млн. Возможно, это произойдет на предстоящем форуме в китайской столице. В Пекине при этом отмечают, что китайские эксперты уже посетили Пакистан для оценки потребностей страны.

«Решение объявить о новом этапе развития КПЭК приняли обе стороны. Мы расширим сферу сотрудничества, мы нарастим сотрудничество в промышленном секторе, а также в социальном секторе», – заявил две недели назад Яо Цзин, посол КНР в Пакистане.

Однако, как признают пакистанские власти, специальные экономические зоны для китайских производителей будут готовы только через два года. В то же время Пакистан хотел бы, чтобы они действовали по всей стране.

В частности, благодаря именно китайским проектам Пакистан смог решить проблему с острой нехваткой электроэнергии.

«За последние пять лет объем инвестиций в рамках КПЭК достиг огромных показателей. И у нас есть много поводов для радости», – считает Мустафа Хайдер Сайед, исполнительный директор, аналитического центра в Исламабаде «Пакистанско-китайский институт».

Предполагалось, что китайская инфраструктура устранит наиболее проблемные точки в транспортном и энергетическом секторах страны, создав, таким образом, условия для экономического роста в Пакистане. Однако вместо этого страна столкнулась с экономическими проблемами. Впрочем, по данным рейтингового агентства Standard & Poor's, строительство инфраструктуры все же обеспечило определенный стимул для развития экономики, обеспечив в прошлом финансовом году рост до 5,8%.

По мере снижения темпов строительства к 2022 году S&P ожидает снижение средних темпов роста экономики до 3,6%. Это всего лишь половина того уровня, при котором рынок труда может обеспечить новые рабочие места, и значительно ниже, чем у основных конкурентов в других странах азиатского региона. Кроме того, как сообщил в марте Государственный банк Пакистана, сокращение объемов деятельности, связанной с КПЭК, также будет способствовать значительному замедлению экономического роста в текущем году.

Некоторые пакистанские бизнесмены считают, что сама по себе китайская инфраструктура не способна вывести Пакистан на новую экономическую траекторию, поскольку страна не предприняла необходимые для обеспечения такого роста шаги, в частности по повышению внутренней производительности и сокращению бюрократической волокиты. То есть экономическое развитие Пакистана по-прежнему идет по старому циклу, когда более высокие темпы роста влекут за собой рост импорта, что вынуждает правительство принимать меры по искусственному замедлению роста экономики.

Официальные лица Пакистана говорят, что страна не подготовилась к будущим фискальным сценариям, и прежде чем оказывать давление на Китай с целью добиться реализации большего числа проектов, нужно было изучить то, какая именно инфраструктура нужна Пакистану.

Так, ряд проектов был реализован исключительно по политическим причинам, считают некоторые представители пакистанских властей. В частности, речь идет о проекте по созданию железнодорожного сообщения с родным городом бывшего премьер-министра страны Наваза Шарифа стоимостью $1,6 млрд. Сегодня возглавляемая Шарифом партия критикует власти за его отставку по решению суда в 2017 году, а также из-за последующей политической нестабильности, связанной с потерей страной импульса к экономическому развитию.

Вместе с тем администрация Имран Хана считает, что развитие ключевого компонента КПЭК, нового порта Гвадар, сильно отстает от намеченного плана. В районе этого удаленного порта наблюдается лишь незначительное судоходное движение, строительство автодорог не завершено, промышленная зона пуста, а обещанный аэропорт и электростанция не построены вообще.

«Позиция партии Имран Хана заключается в формуле: «Нам нравится идея КПЭК, но нам не нравится КПЭК в версии, предложенной Навазом Шарифом». Но Китаю такая позиция не по душе: они хотели, чтобы эти проекты приобрели статус национальных и не ожидали политической критики со стороны государства, которое они рассматривают как ближайшего партнера, даже если эта критика завуалирована и очень осторожная», – говорит Эндрю Смол, автор книги «Китайско-пакистанская ось».

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Министр образования и науки Куляш Шамшидинова считает, что выпускные вечера школьников не должны выходить за территории школ и уж тем более, превращаться в состязания дорогих нарядов и пышных застолий. Согласны ли вы с ее мнением?

Варианты

Цифра дня

158-е
место
занял Казахстан в рейтинге свободы прессы из возможных 180

Цитата дня

Мой вывод – мы идем правильным курсом. Наш мудрый народ един, государство, как высшая ценность нашей независимости, незыблемо. Поэтому твердо считаю, что досрочные выборы главы государства абсолютно необходимы. Для того, чтобы обеспечить общественно-политическое согласие, уверенно двигаться вперед, решать задачи социально-экономического развития, необходимо снять любую неопределенность.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций

Home Credit Bank

Home Credit Bank