Перейти к основному содержанию

3766 просмотров

Формат С5+1 по-новому: Индия вместо США

У Индии же есть деньги и желание стать одной из ведущих стран мира

Фото: МИД РК

На первую министерскую встречу с руководителем МИДа Индии Сушмой Сварадж в Самарканд прибыли все без исключения руководители внешнеполитических ведомств государств Центральной Азии. Причина очевидна - страны региона остро нуждаются в инвестициях. У Индии же есть деньги и желание стать одной из ведущих стран мира. Подробности у «Къ».

Нечто подобное уже имело место быть: Самарканд, комплекс «Форумлар Мажмуаси», флаги пяти государств Центральной Азии и Афганистана, а также страны, к которой приковано все внимание официальных лиц из Ташкента, Астаны, Бишкека, Душанбе, Ашгабада и Кабула. Такое происходило в ноябре 2015 года, когда на встречу с госсекретарем США Джоном Керри прибыли все без исключения главы внешнеполитических ведомств центральноазиатских стран. Это же можно было наблюдать и 12-13 января уже нового года, когда в бывшую столицу некогда могущественной Согдианы и сотрясавшей мир империи Тимуридов, прибыла министр иностранных дел Республики Индия Сушма Сварадж.   

Почти с поправками

Несмотря на то, что на встрече с госпожой Сварадж министры иностранных дел стран Центральной Азии, судя по сообщениям СМИ, обсуждение международной обстановки в глобальных масштабах постарались обойти стороной, все равно сложилось впечатление, что Диалог «Индия - Центральная Азия» с участием Афганистана является своеобразной реинкарнацией формата С5+1. Того самого, который был предложен еще администрацией 44-го президента США Барака Обамы, но так и не реализован. Во всяком случае, рассматриваемые во время «Диалога» экономические вопросы сильно напоминали те, что поднимались более трех лет назад. Правда, с некоторыми корректировками и поправками.

К примеру, министр иностранных дел Туркменистана Рашид Мередов напомнил своим коллегам и, прежде всего, госпоже Сварадж о значимости транснационального газопровода Туркменистан-Афганистан-Пакистан-Индия (ТАПИ - «Къ»), о котором официальный Ашгабад говорит еще с 2010 года, но толком никак не может начать его строительство. «Проект ТАПИ создаст реальные предпосылки для стабильности в Афганистане, создаст только в самом Афганистане 12 тысяч рабочих мест, обеспечит ежегодное поступление в государственную казну около $1 млрд», - заверил собравшихся туркменский министр. Интересно, что при этом СМИ, которые специализируются на новостях из Туркменистана, отчего-то напомнили о поддержке проекта ТАПИ Владимиром Путиным.

Не менее масштабны и были предложения, прозвучавшие со стороны казахстанской делегации. Недавно назначенный на пост Министра иностранных дел РК Бейбут Атамкулов, предложил, как индийской стороне, так и своим партнерам из других стран региона активнее использовать возможности Международного технопарка IT стартапов Astana Hub и Международного финансового центра «Астана». Кроме того, была отмечена (как, кстати, и на встрече с Керри в 2015 году) важность транзитного потенциала коридора «Север-Юг», в рамках которого существует проект по присоединению железнодорожного маршрута Казахстан-Туркменистан-Иран к транзитно-транспортным возможностям принадлежащего Индии иранского порта Чахабар.     

Что касается других стран Центральной Азии, то, опять же, по сообщениям информационных агентств, их запросы не столь велики. И Кыргызстан, и Таджикистан, и особенно Узбекистан, сотрудничество с Индией у которого носит наиболее плодотворный характер, предпочли заострить свое внимание на совместных проектах в области туризма, науки, образования и, прежде всего, медицины и фармакологии, в развитии которых Республика Индия вышла на передовые позиции в мире.

Когда деньги решают не все

Естественно, возникает вопрос: а есть ли у Индии средства, чтобы инвестировать их в создание, например, совместных с центральноазиатскими странами производств лекарственных препаратов? Ответ однозначен - есть. В последнее время Индия стала выходить из тени, вкладывая немалые деньги в приобретении новейших технологий различного назначения. Это касается и той же фармацевтики с легкой промышленностью, а также исследований в области кибернетики и освоения ближнего космоса. Да что там?! Достаточно вспомнить, что Нью-Дели является крупнейшим покупателем военной техники в мире, уступая лишь Саудовской Аравии, ежегодно выделяя на военные цели свыше $60 млрд.

И все же, можно предположить, что первая министерская встреча в рамках Диалога «Индия-Центральная Азия» является для Нью-Дели своеобразной попыткой оценить потенциал своих возможностей. Косвенно на это указывает тот факт, что цитат от Сушмы Сварадж на лентах информационных агентств почти нет. Это значит, что представители индийской делегации больше слушали предложения от внешнеполитических ведомств стран Центральной Азии, нежели предлагали что-либо сами. И надо сказать, это вполне естественно. Ведь в апреле этого года Индию ожидают парламентские выборы, на которых Народная партия под руководством действующего премьер-министра Нарендры Моди может потерпеть поражение, например, от своего главного конкурента - Индийского национального конгресса, возглавляемого Рахулом Ганди. В этом случае появится новое правительство, которое может и отказаться от планов предыдущего Кабинета министров. К тому же нельзя сбрасывать со счетов и обострение обстановки вокруг Ирана, которая в состоянии поставить под сомнение реализацию всех идей озвученных в Самарканде. Соответственно  «Диалог» может запросто повторить судьбу инициативы американского госсекретаря Джона Керри. Впрочем, поживем - увидим.

7 просмотров

Ақ үй Қырғызстан және Беларуссия азаматтарының АҚШ-қа кіруіне не шектеу қоймақ

Сонымен қатар, шектеуге Мьянма, Нигерия, Судан, Танзания мен Эритрея ілінуі мүмкін

Фото: Bob Daemmrich / Zuma Press

ВАШИНГТОН –Трамп әкімшілігі Африкада халық ең көп тұратын Нигерияны қоса алғанда, тағы жеті мемлекетке АҚШ-қа кіруді шектеуді жоспарлап отыр. Бұл турасында осы елдердің тізімін көрген әкімшіліктегі лауазымды тұлғалар айтып берді.
Жаңа шектеулер Белоруссиядан, Қырғызстаннан, Мьянмадан, Нигериядан, Суданнан, Танзания мен Эритреядан келетін саяхатшылар мен иммигранттарға қатысты болмақ. Бұл елдердің азаматтарына АҚШ-қа кіруге толық тыйым салу шарт емес, бірақ олар визалардың түрлері, мәселен, іскерлік немесе қонаққа келу визалары бойынша шектеулерге тап болуы мүмкін, дейді шенділер.

Кейбір елдердің азаматтарына визаларды ұтысқа шығаратын «Диверсификационная лотерея» бағдарламаларына қатысуға тыйым салынуы мүмкін, өйткені ол ұтыстарда АҚШ-қа иммиграция деңгейі төмен елдердің азаматтары грин-картаны ұтып алуы ғажап емес.  Президент Трамп қажеті жоқ тұлғаларға Штаттарға кіруге мүмкіндік беретін бұл бағдарламаны тоқтатуға шақырды. Ол қолданыстағы виза жүйесін білікті жұмысшыларды тартуға қайта бағдарлаулы ұсынды. 

Шенділер тізімнің түпкілікті бекітілмегенін алға тартты, олардың айтуынша, 21-қаңтарда Ақ үйде тізімге тағы бір немесе екі елді қосу қажет пе, деген дебаттар жүргізіліп жатқан-ды.     

АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік министрлігі пікір білдіру туралы сұрау сауларды жауапсыз қалдырды. Ал Мемлекеттік департамент бұл жаңалыққа қатысты пікір білдіруден мүлдем бас тартты.

Президент әкімшілігі шектеулерді кеңейтуді дүйсенбі, 27-қаңтарда енгізуді жоспарлап отыр, бұл Трамптың Ирак, Иран, Йемен, Ливяи, Сирии, Сомали және Судан азаматтарының елге кіруіне тыйым салуы туралы жарлығының үшінші жылдығымен қатар келмек, оған ол президенттігінің жетінші күні қол қойған-ды. Жарлық Трамп билігінің алғашқы кезеңінде ел арасында түрлі пікірлер тудырған болатын.

Ақ үй орын алуы ықтимал лаңкестік актілердің алдын алу үшін, елге кіруге шектеу енгізудің қажеттігі туралы айтты. Өйткені тізімге енгізілген елдер АҚШ-қа бет алған азаматтарды жеткілікті деңгейде тексерулерден өткізбейді

Негізінен, мұсылман елдеріне жататын жеті ел азаматтарына АҚШ-қа кіруге тыйым салған алғашқы жарлық федералдық сотта қабылданбай, кері шақырылып алынған болатын. Жарлықтың екінші нұсқасы 2017 жылғы наурызда шықты, бірақ жарлық бұрынғыдай, мұсылмандарды діни нанымы бойынша кемсітеді, деп мәлімдеген сот, оны да қабылдамай тастады. 

2017 жылғы қыркүйекте шығарылған жарлықтың үшінші нұсқасы 2018 жылғы маусымда Жоғарғы сот тарапынан қолдау тапқан (бес дауыс қолдаса, төртеу қарсы шыққан), өйткені федералдық заң президентке АҚШ-қа келуді уақытша тоқтатуға қатысты ауқымды өкілеттер берген.

Қазіргі саясатқа сәйкес, АҚШ-қа Ирак, Иран, Йемен, КНДР, Ливия, Сирия және Сомали азаматтары, сондай-ақ Венесуэланың саяси шенеуніктері кіре алмайды. Ақ үй бүл тізімге аз уақытқа Чадты да қосқан болатын, бірақ 2018   жылғы сәуірде оны тізімнен алып тастады.

Бастапқы тізімнен ерекшелігі, жаңа шектеулерге арналған тізімге енгізуге үміткер елдердің көпшілігі, негізінен, мұсылман елдеріне жатпайды. Соған қарамастан, ішкі қауіпсіздік министрлігінің деректері бойынша, осы елдердің кейбіреулерінің азаматтары АҚШ-қа кіруге берілген визаның мерзімін өткізіп алады.

2018 қаржы жылы АҚШ-қа іскерлік немесе қонаққа келуге берілетін визалармен кірген эритериялықтардың 24% визалардың уақытын өткізіп алған. Нигерия азаматтары үшін бұл көрсеткіш 15%-ды, Судан азаматтары үшін - 12%-ды құраған. Осы орайда, атап айтарлығы, жалпы, виза мерзімін өткізіп алған адамдардың саны 1,9%-ды құрайды.

Politico газеті шектеуге ілінуі мүмкін осы жеті ел туралы  бірінші болып хабарлады.

Иммигранттардың құқықтарын қорғаушылар жоспарланып отырған шектеу саясатын сын тезіне алды. 

«Ондаған мың американдық отбасылар қазірдің өзінде осындай қатал әрі әділетсіз тыйым салу салддарынан зардап шегуде және басқалардан бөлініп тасталған. Тыйым салуды күшейту біздің ешқайсымыздың қауіпсіздігімізді күшейтпейді», – деді мұсылмандардың азаматтық құқықтарын қорғау жөніндегі Muslim Advocates коммерциялық емес ұйымының президенті Фархана Хера. 

Елге кіруді шектеуді кеңейту жөніндегі шешім Трамп әкімшілігінің 2020 жылғы сайлау қарсаңында иммиграциялық  саясатты күшейтуге дайын екендігі туралы белгі береді. Трамп кеңесшілерінің пайымдауынша, бұл қадам президент үшін пайдалы болмақ.

Осы айда Трамп әкімшілігі Аризона штатындағы Юма қаласында Штаттардың оңтүстік шекарасында 100 мильдік бөгеуші қабырға көтерудің құрметіне тақтайша ілді. Сонымен қатар, президент әкімшілігі иммигранттарға баспана беруге қатысты саясатты қабылдаған қалалар мен штаттардың демократ-көшбасшыларын сын тезіне алуды күшейтті. Ақ үйдегі шенділер оларға қатысты жаңа шектеулерді қарастыруда.  

Қаңтарда федералдық судья штаттардың биліктеріне және жергілікті билікке босқындарды қауымға орналастырудан бас тартуға құқық беретін президенттің президенттің өкімін бұғаттап тастады.  

Трамп жарлығының үш нұсқасына да қарсы болған Азаматтық бостандықтарды қорғаудың американдық одағы елге кіруді шектеуді кеңейтуге қайтадан сотта қарсы боласыздар ма, деген сұраққа қатысты пікір білдірден бас тартты. 


 


 

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif