Перейти к основному содержанию

bavaria_seasonX_1200x120.gif


1 просмотр

Введут ли США санкции против Казахстана?

Эксперты разошлись в оценке вероятности введения США санкций в отношении Астаны из-за военного сотрудничества с Россией

Фото: shutterstock.com

Эксперты разошлись в оценке вероятности введения США санкций в отношении Астаны из-за военного сотрудничества с Россией: главная информационная «бомба» недели – десятки шокирующих прогнозов от Центра стратегических инициатив – вызвала больше скептицизма. Но даже скептики признают: полностью исключать появление антиказахстанских санкций нельзя.

Напомним, что на прошлой неделе старший партнер Центра стратегических инициатив Олжас Худайбергенов озвучил десять «шокирующих» прогнозов как на следующий, 2019-й год, так и на перспективу сроком в три–четыре ближайших года. Самым шокирующим из них стала возможность введения санкций со стороны США в отношении Казахстана уже в следующем году – формальным поводом для этого, считают авторы прогноза, может послужить сотрудничество Астаны и Москвы в военной сфере.

«В 2019 году США впервые объявят санкции в отношении Казахстана в рамках обострения американско-российских отношений, – говорит Худайбергенов. – Дальнейшее обострение отношений между США и Россией приведет к тому, что большинство российских госкомпаний и банков попадут под санкции, вследствие чего часть казахстанских государственных и частных компаний попадут в серый список. Также под санкции попадут операции по приобретению новых систем ПВО С-400 и прочей военной техники», – добавляет он.

Ракетно-зенитный комплекс С-400 «Триумф», который поставить на вооружение в количестве от 30 до 50 дивизионов намерен Казахстан, действительно может стать яблоком раздора: Белоруссии и Китаю этот комплекс Россия продавала с намерением создать вокруг себя буферную зону, недоступную для возможного воздушного вторжения авиации НАТО.

Но дело даже не в самом «Триумфе», а в том, что Штаты прекрасно понимают: продукция военно-промышленного комплекса – это та экспортная статья в бюджете России, которая будет исправно пополняться вне зависимости от объема и интенсивности американских и европейских санкций в отношении Кремля. Поскольку российское вооружение по соотношению «цена – качество» выигрывает у западных аналогов, предположение о том,  что Штаты усилят давление на клиентов российского ВПК, не лишено смысла.

Тем более что такие факты уже наблюдаются: в сентябре этого года США ввели санкции против Управления вооружений объединенного штаба Центрального военного совета КНР и его руководителя Ли Шанфу. Как сообщило агентство ТАСС со ссылкой на управление по контролю над иностранными активами Министерства финансов США, такой шаг был предпринят из-за закупки Китаем 10 истребителей Су-35 в декабре 2017 года. Ну а приобретение нескольких дивизионов С-400 в январе текущего года сняло перед Вашингтоном вопрос, вводить дополнительные санкции против Китая или нет, тем более что в Вашингтоне особо не скрывали: конечной целью этих санкций являлся не Пекин, а Москва.

По аналогии с китайскими закупками российских вооружений под прицел санкционной политики Штатов может попасть и Астана, считают в CSI. Однако заведующий центром стратегического анализа администрации президента Казахстана Айдын Кульсеитов считает такое развитие событий маловероятным на том основании, что и президент США Дональд Трамп, и его команда, вопреки расхожему мнению, являются слишком большими прагматиками. И здесь надо учитывать, что у американского бизнеса, прежде всего нефтяного, есть интересы в Казахстане.

«Что касается прогноза по санкциям в отношении Казахстана в рамках обострения американско-российских отношений, конечно, это возможно, – говорит Кульсеитов. – Мы понимаем, каким шоком были для всех первые санкции, потому что сразу возник вопрос о наших совместных проектах с «Шевроном» и другими американскими компаниями. Фактически, если смотреть по первым санкциям, не вчитываясь в сам закон, который был принят США, то казалось, что все совместные проекты – а их много и у Казахстана, и у России, – они все должны подпасть под санкции. Но первый шок прошел, и мы видим, что санкции в отношении России не приняли катастрофический характер. Нынешнее правительство США, и сам Дональд Трамп очень прагматичны. Они всегда оставляют себе возможность для маневра. И учитывая, что интересы американских компаний, крупного бизнеса могут пострадать от санкций, я думаю, что вероятность того, что это повлияет на Казахстан очень серьезно и приведет к каким-то большим экономическим потерям для нашей страны, достаточно невысока», – добавляет он.

Иными словами, формально мы под санкции попасть можем, но даже если это произойдет, то последствия могут быть минимизированы, поскольку, как утверждает завцентром стратегического анализа АП, американские нормативно-правовые акты в большей степени соответствуют русской пословице «Закон – что дышло: куда повернул, туда и вышло».  В том смысле, что эти законопроекты достаточно сложны и предусматривают множество сценариев и нюансов, любой из которых может быть использован для минимизации последствий для Астаны или любого другого объекта санкционной политики. Так что шокирующим этот прогноз CSI Кульсеитов не считает:

– У прогнозов CSI есть предпосылки, которые достаточно обоснованно подводят к озвученным выводам, без натяжек. Я думаю, что в Казахстане сам институт принятия решений достаточно адаптивен, поэтому если какие-то прогнозы сбудутся, то у страны достаточный потенциал наличествует с тем, чтобы справиться с последствиями, – оптимистично утверждает Кульсеитов.

Плюсы толерантности

В вероятность распространения санкционного режима на Казахстан не особо верит и управляющий директор Национального холдинга «Байтерек» Адиль Нургожин. Его мнение: многовекторный прагматизм Астаны, исповедуемый страной со дня обретения Независимости, сам по себе является достаточной защитой от попыток включить страну в любой конфликт.

«У Казахстана всегда была правильная позиция – договариваться со всеми и работать со всеми.  Многовекторная политика президента – это правильно, другое дело, что у нас есть окружение, соседство, не всегда удобное, но с ним надо считаться и к нему адаптироваться. Но мы, в отличие от больших соседей, никакими политическими вещами не обременены, поэтому можем соображать быстро, работать быстро и принимать прагматичные решения, это единственная возможная для страны позиция», – говорит он.

Эксперт также не считает, что китайский юань в обозримой перспективе сможет заменить доллар в качестве основной мировой резервной валюты – собственно, такого прогноза CSI не выдвигал, но зато такое намерение в долгосрочной перспективе следовало из выкладок CSI относительно перевода Пекином всей региональной торговли в юани до конца 2020 года.

«Как я понимаю, должно быть несколько предпосылок определенных, чтобы чья-то национальная валюта на что-то влияла в других странах, – говорит Нургожин. – США почему сейчас во главе процессов: во-первых, исторически так сложилось, во-вторых, они контролируют мировую торговлю через контроль моря  – этот контроль никуда не делся, все 12 авианосцев на месте. Помимо этого, экономика США даже сейчас – это $20 трлн с понятными всем правилами игры. Вопрос: вы пойдете со своими деньгами туда, где все понятно и можно защититься в правовом поле, или вы будете выходить в валюту в очень непонятных юрисдикциях, когда правила игры будут меняться и договорные отношения не будут сохраняться? Еще одна предпосылка – сейчас страны, которые контролируют технологии, и рулят миром. И наша задача – договариваться со всеми, работать со всеми, хранить в долларах деньги, но торговать и с Китаем, и с Россией и как-нибудь обходиться без политических моментов, работать по бизнесу просто, коммерческие отношения выстраивать», – считает эксперт.

Юань доллару не помеха

В юань как заменитель доллара в обозримой перспективе не верит и председатель правления Банка ЦентрКредит Галим Хусаинов. Он уверен, что перевод Пекином всей двусторонней торговли в регионе на юань к дедолларизации не приведет. Потому что хозсубъекты все равно будут просчитывать себестоимость товаров, работ и услуг в долларах, а полученную выручку в нацвалюте конвертировать в доллары.

«Я скептически отношусь к прогнозам по юаню, потому что неважно на самом деле, в какой валюте вы делаете расчеты: их можно делать и в узбекских сомах, это ничего не значит, – говорит банкир. – Вопрос в другом: в какой валюте происходит  ценообразование товара, – а его предпочитают считать в долларах, и это будет происходить еще много-много лет, потому что на сегодняшний момент все основные биржи торгуют в долларах, котировки нефти мы определяем в долларах, даже в торговле с Китаем мы расчет делаем в юанях, но цену товара определяем в долларах. Это о чем говорит: получив сумму в юанях, мы ее тут же сконвертируем в доллары и в них будем держать, – это вопрос нивелирования рисков, поскольку юань не настолько стабилен сейчас, как доллар. В Китае все-таки экономика достаточно закрытая, не совсем понятная с точки зрения рисков, поэтому я не думаю, что большие страны пойдут на смену резервной валюты», – добавляет он.

По этой же самой причине не может рассчитывать на светлое будущее в Казахстане, даже в качестве региональной валюты, российский рубль. А вот российские банки в Казахстане, как и китайские, по мнению главы правления БЦК, вполне могут увеличить свою долю в ближайшее время (согласно прогнозам CSI, в 2019 году число иностранных банков в Казахстане превысит число казахстанских, а к 2025 году их доля в кредитовании экономики составит больше 50% против нынешних 15%). При том, что само количество иностранных БВУ в стране, по мнению Хусаинова, вряд ли увеличится.

«Я не ожидаю того, что новые иностранные игроки зайдут в Казахстан, потому что на сегодня та конъюнктура, которая сложилась в банковском секторе, не очень привлекательна с точки зрения бизнеса для крупных иностранных банков. У нас рынок достаточно ограничен, конкуренция достаточно высокая. И в принципе, риски, которые на сегодняшний день существуют в Казахстане, не позволяют большим иностранным банкам заходить на рынок», – говорит он. – Но вот что касается увеличения объемов кредитования со стороны иностранных банков в Казахстане, то сегодня это происходит естественным путем, причем не потому, что заходят новые иностранные банки, а потому, что казахстанские закрываются. И поэтому те иностранные банки, которые уже есть на рынке, естественно увеличивают свое присутствие в Казахстане. Насчет 50% в кредитовании экономики, думаю, это вполне вероятно, потому что возникает два принципиальных момента: первый – это вопрос доверия к банковской системе, второй – кредитование возможно только тогда, когда у вас есть источники фондирования, и естественно, когда иностранный банк с достаточно высоким рейтингом присутствует в Казахстане, то у экономических субъектов доверие к таким банкам гораздо выше. У них и фондирование будет выше, они и будут кредитовать экономику», – заключил эксперт.


303 просмотра

Қазақстан екі оттың ортасында: Ресей мен АҚШ Орта Азия қару-жарақ нарығы үшін күресті шиеленістіріп жіберді

АҚШ пен одақтастары Ресей әскери-өнеркәсіптік кешеніне соққы бермек

Фото: shutterstock.com

ҚШ пен оның жақтастары Кремльге қарсы санкциялық соғысты күшейтіп, Ресейдің маңызды экспорттық салаларының бірі – әскери-өнеркәсіптік кешеніне соққы беруге оқталып отыр.  

Ақпанның басында ресейлік ақпарат агенттігі – «РИА Новости»  Ұжымдық Қауіпсіздік Шарт Ұйымы Біріккен штабының бастығы, генерал-полковник Анатолий Сидоровтың қатысуымен  Астана – Бішкек – Ереван – Минск – Мәскеу телекөпірін өткізген еді.

А.Сидоров телекөпір барысында ҰҚШҰ жауапкершілігінің еуропалық бағыт аймағындағы басты қауіп – Еуропа елдеріндегі милитаризация (қарулану саясаты) деп мәлімдеді. Оның айтуынша, НАТО-ның коалициялық әскерді басқару жүйесі және өз аумағында оперативтік құрал-жабрықтарды жетілдіруі бойынша қазірдің өзінде жүзеге асырған жобаларымен қатар, АҚШ биыл Шығыс Еуропаға қосымша құрлық күштерін жіберіп, кибернетикалық қондырғыларды орналастыруды жоспарлап отыр.

Генерал-полковниктің сөзіне сүйенсек, Балтық жағалаулары елдерінде америкалық қару-жарақты қолданатын, құрамында америкалық әскер бар, арнаулы операцияларға арналған күштік құрылымдардың әскери дайындығын арттыруға бағытталған шаралардың қарқыны күшейтіліп жатыр.

–Осы дайындық аясында солтүстік атлантикалық одақ Еуропа елдері аймағына әскер жіберу мен ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттерде шабуылға дайындық және арнай операциялар жүргізу мақсатында көпұлтты әскер жасақтап жатыр, – деп атап өтті Сидоров. – Қазіргі кезде түрлі арандату, санкция салу, саяси және экономикалық қысым көрсету – халықаралық қатынастағы қалыпты құбылысқа айналып барады. Бұл өз кезегінде туындаған қайшылықты шешуде әскери әдіс-тәсілдерді қолдану қаупін артттыруда. Осы жағдайда қарулануды бақылау жүйесінің қирауы – қатерлі үрдіс болып тұр. Бұл үрдісте басты рөлді  Америка Құрама Штаттары ойнайды,– деп мәлімдеді ҰҚШҰ өкілі.

Тек қана ақша, саясаттың қатысы жоқ па?

Жалпы, ҰҚШҰ өкілі өз сөзінің басым бөлігін еуропалық бағытқа арнады, жоғары айтылған жайттармен қатар, 2018 жылдың аяғында АҚШ Үкіметі жетілдірілген авиациялық атом оқ-дәрілерін сериялы өндіру бағдарламасын бекіткенін айтып өтті. Бұл оқ-дәрілерді Бельгия, Нидерланды, Германия, Италия мен Түркиядағы авиабазаларға 2020 жылдың алғашқы жартысында жеткізу жоспарланған. Ол жақта қазірдің өзінде алдыңғы қатарлы 200-ден аса басқарылмайтын радиобомба сақтаулы.

Бұл ретте Вашингтон орта және шағын қашықтықтағы ракеталарды жою жөніндегі келісімнен шығып кеткенін ескеру керек: осы келісім қарулануды шектеуге бағытталған еді. Есесіне аталған мемлекеттердің әскери күштік құрылымдарына ядролық оқ-дәрілерді қалай қолдану қажеттігін үйрете бастады. Осылайша, ядролық қаруды қолданбау жөніндегі келісімді өрескел бұзды.

«Вашингтонның бұл қадамы АҚШ-тың кейбір серіктестерін де алаңдатып отыр. Оның үстіне, әлемдегі онсыз да шиеленісті жағдайды қиындатып жіберетіні сөзсіз», – дейді спикер.

Сондай-ақ, Ресей тарабы, әуе шабуылына қарсы француздық қорғаныс жүйесін Грузияның сатып алуын ҰҚШҰ жауапкершілік аймағына тікелей төнген қатер ретінде бағалайды, бұл болашақта олардың Солтүстік атлантикалық Одақ ракетаға және әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесінің құрамына кіруіне мүмкіндік береді. Ақыр аяғы, Киевке қару-жарақ пен әскери техника жеткізілуін де Мәскеу «шабуыл» деп бағалап отыр.

Сонымен қатар, бұл дәл Ресейдің әскери-өнеркәсіптік кешеніне жасалған шабуылға ұқсайды, өйткені ӘӨК – санкция жағдайында да Ресейдің табыстылығын сақтаған негізгі экспорттық бағытының бірі. Айталық, 2016 жылы РФ $15,3 млрд тұратын қару-жарақ пен әскери техника экспорттап, қару-жарақ және әскери техника нарығының 23 пайызын иеленген. Оның алдын 33 пайызбен АҚШ қана орап тұр.

Ал 2017 жылы санкциялық соғыс қызып тұрған шақта, ресейлік қару-жарақтың шетелге экспорты абсолютты шамада 14 млрд доллларға дейін төмендеп кетті, есесіне Ресей президентінің көмекшісі Владимир Кожин: «Батыстың санкцияларына қарамастан, 2017 жылы Ресей жаңа әріптестер тапты»,– деп мәлімдеді. Ол қандай мемлекеттер екенін нақтылап жатпаса да, алдағы уақытта ресейлік қару-жарақ пен әскери техникаға экспорттық тапсырыс көлем $47–50 млрд болады деп түйіндеді.

Ұрыстың сынақ аймағы– Тәжікстан

Санкциялық саясаттың тиімділігі төмен болып тұрған шақта, бұл сандар жауапты реакция тудырмай қоймайтыны анық еді. Көп күттірмей-ақ, Смирновтың бейнеконференциясынан кейін бірнеше күннен соң, АҚШ Қарулы күштері Орталық бөлігінің қолбасшысы Джозеф Вотел Конгрестің Қарулы күштер ісі Комитетінде өткен жиында АҚШ-тың Орта Азия елдерінің америкалық қару-жарақты сатып алуын ынталандыруға мүдделі екендерін ашық айтты. Әзірге бұл мақсат жүзе аспай тұр, өйткені Ресей жақын орналасқан және оның тауары арзан.

«Орта Азия елдерінің Ресей әскери өнімдерінен бас тартуына ықпал етуге тырысамыз, дегенмен, америкалық жүйелердің қымбаттығы аталмыш мемлекеттер үшін түйкілді мәселе болып қала бермек,– деді АҚШ Қарулы күштерінің қолбасшысы. – Біз Тәжікстанмен әскери қарым-қатынас орнатып жатқанда, Мәскеу осы елдегі әскери базасын күшейтіп, өз ықпалын арттырып жатыр. Бірақ Тәжікстан қорғанысқа көп қаржы бөле алмайтындықтан, АҚШ-тың көмегіне мұқтаж», – деді ол.

Айта кету керек, Тәжікстан – Қазақстан мен Қырғызстан секілді, ҰҚШҰ мүшесі. Сондықтан АҚШ-тың Ресейді әскери тауарлар нарығынан ығыстырып шығару әрекетінде, қару-жарақ бағасынан бөлек, осы келісімнің баптары да тежеуіш болатынын естен шығармағаны абзал.  ҰҚШҰ келісімінде ұйымға мүше елдердің қарулануы, әскери техника мен құрал-жабдықтарына қатысты жалпыға ортақ стандарттары жазылған. Басқаша айтқанда, америкалық әскери-өнеркәсіптік кешен Орта Азия нарығына келіп, аянбай демпинг жасаған күннің өзінде, бұл нарықты бір мезетте жаулап алады деген сөз емес. Оның үстіне Ресей ҰҚШҰ және басқа да бірлескен құрылымдар аясында ұжымдық өзара әрекет механизмдерін, яғни, ұйымға мүше елдердің қарулы күштеріне ортақ бірыңғай стандарттарды енгізуге ұмтылатыны анық.

Осы тұрғыда ҰҚШҰ Біріккен штабының басшысы: «ҰҚШҰ жауапкершілігі аймағындағы жағдай ұйымға мүше елдердің қауіпсіздік жүйесін жетілдіру, ҰҚШҰ ұжымдық әскери күштерін қолдануға дайындық, дағдарыс жағдайында әрекет ету әлеуетін арттыру, бірлескен арнайы операциялар кезінде ҰҚШҰ әскери қолбасшыларының тізе қоса әрекет етуін қажет етеді», – деп мәлімдеген еді.

Демпингтің шамасы жатпесе, саясат араласады

Айта кету керек, Ресейдің әскери-өнеркәсіптік кешені  Орта Азия елдері үшін тауарларының америкалық баламаларына қарағанда, арзандығымен ғана емес, сатылымнан кейін де қызмет көрсетіп: жөндеп, жаңартып беруімен де ыңғайлы. Пентагонның бұндай қызмет ұсынуы екіталай, өйткені АҚШ парламентіндегілер салық төлеушілерінің есебінен өз әскери-өнеркәсіптік кешені өнімдерін субсидиялауы неғайбыл.

Дегенмен, өз тауарларын өткізудің тағы бір жолы бар: бәсекелес ел өнімін тұтынушы мемлекеттерге қарсы санкция салу. Ресейлік әскери құрал-жабдықтарды сатып алатын елдердің АҚШ-тың санкциялық тізіміне кіруі мүмкін екенін Стратегиялық бастамалар орталығының (CSI) аға серіктесі Олжас Құдайбергенов былтыр қараша айында айтқан еді.

«АҚШ пен Ресей қарым-қатынасының шиеленісуі – ресейлік банктер мен мемлекеттік компаниялардың санкция астында қалуына әкеп соғады. Нәтижесінде Қазақстанның да кейбір мемлекеттік және жеке компаниялары қара тізімге кіріп кетеді. Сондай-ақ, әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері мен басқа да әскери техника сатып алу әрекеті де санкцияның астында қалады», – деді О.Құдайбергенов «Стратегиялық бастамалар» форумында.

Дегенмен, бұл болжамның авторы «оның жүзеге асу ықтималдығы 1 пайыздан аспайды» деп мәлімдеген еді. АҚШ әскери күштері мен ҰҚШҰ өкілдерінің сөзтартыстарына қарағанда, қару-жарақ нарығы айналасындағы сауда басталып та кеткен сыңайлы. Бұл күресте барлық жағынан алып қарағанда, бүкіл айла-тәсіл қолданылып, оның үстіне, АҚШ бұл нарықтан Ресейді бірден емес, асықпай  ығыстыруды мақсат етуі мүмкін. Орта Азия елдеріне мүлдем басқа салаларда жеңілдік ұсына отырып, бұл нарықты ақырындап жауламақ.

CSI-дің санкцияға қатысты болжамына келер болсақ, ол жүзеге асу ықтималдығы төмен  болжам ретінде қалатын сияқты. Жалпы, Ресейді қару-жарақ нарығынан ығыстыру туралы жаңа пікірлерді жақын арада естімейтін секілдіміз: ақпанның басында Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров «алты айдан соң Мәскеу орта және кіші қашықтықтағы ракеталарды жою бойынша келісімнен шығатынын» мәлімдеді. Бұл – 2019 жылы аталмыш келісімнен шығамыз деген Вашинтгонға қарата айтылған жауап. Бұдан кейін қару-жарақты өткізу нарығы үшін күрестің, осы ракеталарды орналастыру аймағына таласқаны секілді, шиеленісетініне еш күмән жоқ.

 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Министерство информации и коммуникаций РК ужесточает правила аккредитации журналистов в освещении мероприятий. Как Вы думаете, почему они это делают?

Варианты

Цифра дня

2%
годовых
составит ставка по ипотеке для многодетных и неполных семей

Цитата дня

Я, как президент и гарант Конституции, учитывая интересы нашего народа, принимаю следующее решение. Считаю, что Правительство должно уйти в отставку. Новое руководство Правительства должно выработать действенные шаги по повышению уровня жизни, стимулированию экономики, реализации стратегических задач

Нурсултан Назарбаев
президент Казахстана

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций

Home Credit Bank

Home Credit Bank