Перейти к основному содержанию

429 просмотров

Қазақстан қор нарығы Кот-д’Ивуар мен Буркина-Фасоның қор нарығымен қатар тұр

Бұған не себеп?

Фото: Shutterstock.com

Қазақстан қор нарығы Morgan Stanley индекстер тобында MSCI Frontier Markets шекаралық нарығына жатқызылған. Бізден бөлек бұл индекстің құрамында Бангладеш, Буркина-Фасо, Хорватия, Эстония, Литва, Кот-д’Ивуар, Иордания, Кения сынды тағы 25 ел бар. Ал бұндай көршілер Ұлттық банктің көңілінен шықпатын секілді. 

«Шекарашылар»

Қазақстанның 2020-2024 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамында құнды қағаздар нарығын дамытуға басымдық берілген. Алдағы 4 жылда Ұлттық банк аталмыш саланы реттуді жеңілдету (либерализация), институционалды инвесторлардың мүмкіндігін арттыру және инвестициялық банкинг институты үшін заңнамалық платформа қалыптастыруға ниетті. 

«Құнды қағаздар нарығын реттеушінің алдында тұрған ең басты KPI – Frontier Markets-тен Emerging Marketке (дамушы нарық – «Курсив») өту. Бұл дегеніміз, сыртқы инвесторлар Қазақстанға ақша салуға қорықпауы үшін  біздің нарықты үшін тартымды ету»,– деп түсіндірді «Сентрас Секьюритиз» АҚ басқарма төрағасы Талғат Қамаров.

Мәселе мынада, MSCI Frontier Markets-тің классикалық үлгісі бойынша,  шекаралық нарықта жалпы құны $1,5 миллиардты құрайтын кем дегенде 3 компания болуы керек. Бұл құрылымдардың сауда алаңындағы айналымы кем дегенде $776 млн-ға тең болуы тиіс. 

«Бізде бұндай көрсеткіштерге тек «Қазақмыс» сай келеді. Kaspi.kz өзінің болашақ IPO-сы үшін Лондонды таңдады және біз еркін ел болғандықтан, оларды бұл таңдауы үшін жазғыра алмаймыз», – деді атын атағысы келмеген қаржыгер. 

Егер акция нарығының капиталдануын есепке алмасақ, Қазақстан қор биржасы  MSCI Frontier Markets-тің өзге талаптарына толығымен сай: есептесу жүйесі Т+3-ке ауыстырылған, бағалы қағаздарды шетелдіктерге сатуда маңызды шектеу жоқ, валюта да еркін айналымда. 

«Дамушы нарық мәртебесін алу үшін керемет инфрақұрылым қажет, ал бізде ол жағынан ақсап тұрмыз. Сонымен қатар ыңғайлы салықтық реттеу, түсінікті және ашық ақша саясаты және қор нарығына еркін кіріп-шығу мүмкіндігі керек. Осының бәрі қалыптасқан кезде ғана шетелдік капиталды тартуға болады»,– деп пайымдайды Қамаров. 

KASE-нің қыркүйектегі баспасөз хабарламасында айтылғандай, әзірге резидент емес ойыншылардың корпоративті облигациялар нарығындағы үлесі – 0,2%, акция нарығындағы үлесі – 12,9%. Бұл ретте «Курсивтің» дереккөздері бейрезиденттердің рөлін  құнды қағаздарды шетелдік брокерлер арқылы сатып алатын қазақстандық инвесторлар ойнап жүргеніне сенімді. 

Бақылау 

Қазақстан қор нарығына шетелдік капитал қажет екені сөзсіз. Сол үшін Ұлттық банк бақылау бағытын өзгертуге бел буып, бұл «жаңалықты» әлеуметтік-экономикалық стратегияға бөлек тармақпен енгізіп қойған:«Бағалы қағаздар нарығын одан әрі дамытуға қажетті жағдай жасау үшін Ұлттық банк бағалы қағаздар нарығы өкілдерін қадағалау мен реттеуде  формальді тәсілден тәуекелге бағытталған тәсілге көшу шараларын қолға алады».

Айта кетейік, Қазақстан қаржы нарығындағы тәуекелге бағытталған бақылау жыл басынан бері жұмыс істегенімен, қажетті  құжаттары әлі жарияланған жоқ.
 
«Тәуекелге бағытталған бақылау қабылданғанымен, біз оны әлі сезінген жоқпыз. Бұл тәсіл тәуекелі жоғары компанияларды бақылау күшейіп, ал тұрақты көрсеткіш көрсетіп келе жатқан, ешқандай ескерту алмаған компанияларды бақылау әлсірейді дегенді білдіреді. Бақылаудың күшейіп немесе азайғанын басқалар сезінген шығар бәлкім, бірақ біз емес»,– деп пайымдайды «Сентрас Секьюритиз» басшысы.

Инвестбанкинг

Сонымен қатар, стратегияда инвестициялық банкингтің құрылатыны жайлы айтылады. Айта кетейік, біздің елде 10 жылға жуық өзін Орталық Азия аймағының инвестициялық банкі ретінде таныстырып келген Visor Capital жұмыс істеді. Ал 2016 жылы оның акционерлері ауысуымен қатар, атауы мен құрылымы Tengri Capital болып өзгерді. 

«Иә, бізде Visor Capital болатын. Инвестбанктердің негізгі қызметі – банктік емес кредиторлар мен борышкерлердің арасында қаржы делдалы болу. Банк делдалдығы сатып алу қабілетін ең қажетті және ең тиімді түрде пайдаланылатын жаққа қарай бұруға мүмкіндік береді. Біз бизнестен шықтық»,– дейді Visor Kazakhstan басқарушы серіктесі Алмаз Чукин.

Инвестбанктерді көбінесе «капиталистердің банкі» деп атайды. Бұл ұйымдар ең алдымен бизнес сатып алу немесе сатумен байланысты кеңес беру қызметін ұсынады, қосымша капитал тартуға көмектеседі, бағалы қағаздарды немесе өзге де өндірістік  қаржы құралдарын сату немесе сатып алуда делдал қызметін атқарады.
 
«Оларға бағалы қағаздар андеррайтингі, бағалы қағаздарды кепілге қойып несие беруге, бағалы қағаздардың өзімен несиелеуге рұқсат етіледі, яғни бұл – қор нарығында шоғырланған шағын банк. Бұл биржадағы үлкен ойын үшін капиталдандырылуы тиіс толыққанды институт", – деп түсіндірді Талғат Қамаров.

Ол отандық брокерлерді шартты түрде үшке бөлді: шағын құрылымдар, орташа капиталы бар компаниялар және ірі ойыншылар.
 
«Міне, соңғыларына қарапайым брокерлер мен басқарушылардан толыққанды инвестициялық банкке айналатын уақыт келді, себебі мұндай компаниялардың капиталы жеткілікті», – деп есептейді Қамаров.

«Қазақстанда бұл нарықтың негізі бар», – дейді Сбербанктің тәуелсіз директоры Ульф Вокурка, – Halyk Finance немесе «Фридом Финанс»  секілді құрылымдар «инвестициялық банк» анықтамасына сәйкес келеді. Ондай өзгеріс нарыққа оң әсер етеді деген ойдамын. Сондай-ақ, дәл солар үшін қадағалау мен есепке алудың белгілі бір режимі әзірленіп, енгізілуі мүмкін».

Ал KASE не дейді?

Қазақстан қор биржасы акцияларының 49%-ы Ұлттық Банкке тиесілі,  сондай-ақ ол отандық сауда алаңын реттеумен айналысады. Сондықтан болар бәлкім, KASE өкілдері қадағалау органы туралы қандай да бір түсініктеме беруден әрдайым бас тартады. Бірақ биржада да әрекетшіл жандар  жұмыс істейді, осыдан бір жыл бұрын олар нарықты дамыту туралы өз идеяларын ұсынған еді.

«Біз нарықтағы өтімділік өсімін ынталандырғымыз келеді. Кейбір пруденциялық нормативтердің сәл-пәл жеңілдегенін қалаймыз. Мысалы, сақтандыру компаниялары бағалы қағаздарды рейтингісін-ақ сатып алса. Жалпы, пруденциалдық реттеуді құралдардың рейтингінен ажыратса жақсы болар еді. Дегенмен оның тәуекелі жоғары болғандықтан, мұны ақырындап іске асыру керек»,– дейді KASE басқарма төрағасының орынбасары Андрей Цалюк.
 

4879 просмотров

Мировые рынки теряют триллионы долларов на фоне эпидемии в Китае

Инвесторы напуганы возможными последствиями для мировой экономики

Фото: Kin Cheung / Associated Press

По последним данным, новым коронавирусом в мире заразились более 10 тысяч человек. Пока большая часть заболеваний зафиксирована в самом Китае и конкретно в городе Ухань, однако случаи заражения также были отмечены и в ряде других стран, включая США и Канаду. Учитывая, что, вероятнее всего, коронавирус передается воздушно-капельным путем, угроза эпидемии вполне реальна. Какими могут быть ее масштабы и последствия, никто не знает, и это всерьез будоражит рынки по всему миру. 

Инвесторы опасаются, что заболевание может перерасти в пандемию, которая неизбежно будет иметь негативные последствия для индустрии пассажирских перевозок, ритейла и экономического роста в целом. 

Глобальные сети вроде Starbucks Corp., McDonald’s Corp. и Yum China Holdings Inc. уже объявили о том, что временно закрывают свои рестораны в Китае. Многие другие компании, в частности немецкий химический концерн BASF SE, призвали сотрудников работать из дома.

Bloomberg.com пишет, что даже по самым грубым подсчетам из-за опасений трейдеров по поводу спада на Гонконгской бирже мировые фондовые рынки могли потерять до $1,5 трлн. Сильнее всего пострадали сырьевые товары. Bloomberg Commodity Index, например, упал на 4,5%. На данный момент важнейший биржевой индекс Гонконгской фондовой биржи Hang Seng демонстрирует спад на 2,41%, индекс Shanghai Composite упал на 2,75%.

Поскольку инвесторы остро нуждаются в безопасной гавани, они вкладываются в гособлигации и доллары США. Так, глобальный индекс совокупной доходности казначейских облигаций Bloomberg Barclays вырос на 1,3%, а индекс Bloomberg Dollar Spot укрепился на 0,5%.

Чтобы понять, как ситуация может развиваться дальше, инвесторы пытаются вспомнить события 18-летней давности, когда вспышка вируса атипичной пневмонии (SARS) вызвала настоящую панику, нанеся значительный урон экономике целого ряда стран. Новый вирус способен принести еще больший урон, поскольку вспыхнул в канун китайского Нового года по лунному календарю, когда потребители и бизнес в Китае особенно активны.

Уже сейчас стоимость акций компаний – производителей премиальных товаров, турфирм и казино падает. Среди тех компаний, чьи бумаги просели в цене наиболее сильно, также оказались крупные гостиничные операторы, включая Marriott International Inc. и Shangri-La Asia Ltd., а также такие авиакомпании, как Delta Air Lines Inc., Cathay Pacific Airways Ltd. и International Consolidated Airlines Group SA, владеющая компанией British Airways.

Кроме того, серьезные потери ощущают и сосредоточенные в Макао казино, где туристы из материкового Китая составляют ключевую аудиторию клиентов. 

Надеясь в этой ситуации на лучшее, инвесторы просчитывают все варианты.

«Мы, конечно, не врачи, но ведь существует и пессимистический сценарий, который может проявиться довольно скоро», – приводит The Wall Street Journal слова Тимоти Мо, главного equity-стратега банка Goldman Sachs в Гонконге.

Впрочем, если взглянуть на аналогичные вспышки заболеваний в прошлом – например, тяжелый острый респираторный синдром (SARS) в 2002–2003 годах, вирусы гриппа H1N1 в 2009 году и Эбола в 2014 году, то видно, что спады на фондовых рынках носят крат­косрочный характер. Впоследствии рынок отыгрывает назад, и некоторые компании могут даже выиграть от этого. Например, на фоне значительного роста спроса на медицинские препараты и маски акции фармацевтических компаний и производителей медицинских масок вполне способны вырасти в цене.

Разумеется, это вовсе не отменяет того факта, что любые масштабные вспышки серьезных заболеваний наносят экономике ощутимый урон.

Так, по данным Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ), в период с ноября 2002 года по июль 2003 года SARS стал причиной гибели 774 человек. Большая часть этих смертей пришлась на КНР и Гонконг.

Тогда же был отмечен спад темпов развития китайской экономики, а фондовая жемчужина Востока Гонконг впал в рецессию. И прежде чем экономика восстановилась, биржевые индексы демонстрировали серьезное падение. Примечательно, что рынки Китая, Гонконга и США достигли дна за несколько месяцев до того, как было официально сообщено о победе над атипичной пневмонией.

«Весь регион был охвачен паникой, что привело к снижению доверия и сказалось на экономике», – рассказал The Wall Street Journal Питер Буквар, директор по инвестициям компании Bleakley Advisory Group.

По словам Мо из банка Goldman Saсhs, в 2002–2003 годах торги на рынке во многом зависели от количества случаев заболевания, о которых сообщалось ежедневно. Наиболее сильный спад на рынках был зафиксирован тогда, когда число заболевших резко увеличилось. В то же время к моменту, когда ВОЗ объявила о победе над вирусом, рынки полностью восстановились.

В случае с коронавирусом есть надежда, что это произойдет быстрее, чем в 2003 году, поскольку, в отличие от текущей ситуации, в начале 2003 года на рынок влияли и другие факторы. В частности, разыгравшиеся незадолго до этого кризис доткомов и азиатский финансовый кризис значительно ослабили рынки, на которые затем обрушились новости об атипичной пневмонии.

Как и в 2003 году, быстрая реакция рынков на новости из Китая и последующий спад на фондовых рынках наглядно показывают, насколько велико значение Китая для мировой экономики. Об этом говорит и то, что вспышки других заболеваний, таких как птичий и свиной грипп, лихорадка Эбола, респираторный синдром на Ближнем Востоке и вирус Зика, оказали на рынки гораздо меньшее влияние, чем вспышка SARS в Китае в 2002–2003 годах, пишет The Wall Street Journal.

И хотя обеспокоенность по поводу дальнейшего развития событий никуда не исчезла, решительные меры китайских властей по предотвращению эпидемии дают инвесторам повод надеяться, что спад на рынках не затянется слишком долго.

mirovye-rynki-teryayut-trilliony-dollarov-na-fone-ehpidemii-v-kitae.png

При подготовке использованы материалы The Wall Street Journal и Bloomberg.com
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif