Перейти к основному содержанию

574 просмотра

Ислам инвестициясын тартудың жолы қандай?

Бұрынғы қатені қайталамас үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Әлемдік нарықта мұсылман инвесторларының танымалдығы артып келеді. Азия мен Таяу Шығыс елдерінің өкілдері халықаралық нарыққа  инвестиция салуға тұрарлық, болашағы бар жобаларды іздеп шығады. Осы ретте исламдық қаржыландыру жөніндегі ресейлік сарапшылар қауымдастығының жауапты хатшысы Мадина Калимуллина жобаға инвестор тарту туралы ақыл-кеңесін айтты.

Салалық шектеулерді ескеріңіз

«Ислам инвестициясы» деген терминді көпшілік Ислам ынтымақтастық ұйымына мүше елдерден келетін қаржы деп түсінеді. 1970 жылға дейін бұл нарықтың батыс қаржы нарығынан аса айырмашылығы жоқ еді, тек ислам банкі мен өзге де қаржы ұйымдарының дамуы арқасында көпшілікке тез танылған жаңа бағыттар пайда болды. 

Тікелей және венчурлік инвестицияның банк несиесінен айырмашылығы, ол табыс пен тәуекелді бөлу тұрғысында шариғат заңдарына қайшы келмейді. Алайда инвесторлар салалық шектеуді  қатаң сақтайды. Ислам инвесторы адам мен қоғамға зиян келтіретін салаларға ешқашан қаржы құймайды. (Оған арақ-шарап, темекі өндірісі ғана емес, ойын-сауық, музыка индустриясы, кино мен жарнаманың басым бөлігі кіреді). Шариғат заңы бойынша, тыйым салынған салалардан титтей де пайда көруге болмайды. Тек кейбір жағдайларда ғана инвестор табысының 5 пайызынан аспайтын үлесті иеленуіне рұқсат етіледі.

Шариғи тексерістен өтуге дайын болыңыз

Ислам мемлекеттеріндегі венчурлік және инвестициялық қорлардың өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың әрқайсында кез-келген жобаға инвестиция құяр алдында тексерістен өткізетін арнайы шариғи кеңес немесе сырттан шақырылған сарапшылар жұмыс істейді. Бұндай бақылау ислам инвесторымен әріптестіктің бүкіл кезеңінде жүреді. Шариғат комитетінің басты мақсаты – дінмен тыйым салынған салалардан табыс түскен жағдайда шұғыл шешім шығару. 

Кәсіби инвесторларды іздеңіз

Мұсылман инвестор, кез келген өзге инвесторлар секілді, тәуекелге деген көзқарасы мен қай салаға басымдық беретініне байланысты түрлі инвестициялық стратегия таңдауы мүмкін. Әдетте, тәуекелі жоғары жобаларға кәсіби инвесторлар қаржы құйғанды жөн көреді. Ал ислам нарығындағы инвесторлардың көпшілігі тұрақты, болжамды табыс әкелетін жобаларды ұнатады. Мәселен, сукук нарығын алып қарасақ, осы құрал арқылы қаржы негізінен құрылыс, әуе тасымалы, логистика сынды ірі бизнеске тартылатынын байқауға болады.  Дегенмен соңғы жылдары шағын және орта бизнес саласында қаржыландырылған жобалар шығып жатыр. Бірқатар Еуропа елдерінде ислам инвестициялық қорлары құрылды. Олар жергілікті жобаларға, тіпті стартаптарға да белсенді түрде қаржы салып жатқанымен, тәуекелі жоғары инвестицияның үлесі әлі де төмен.

Мәдени ерекшелігін зерттеңіз немесе кәсіби маман жалдаңыз

Батыс және шығыс халқының менталитеті мен мәдениетіндегі айырмашылық – жеке монографияға жүк боларлық тақырып. Алайда оған алдын-ала дайындықсыз баруға болмайды. Соның ішінде іскерлік кездесу уақыты мен кездесу өтетін орынға да ерекше мән берген жөн. Мәселен, жұма – барлық мұсылман елдерінде демалыс, мекере күні. Егер кездесуді мейрамханада өткізуді жоспарласаңыз, дастархан арақ-шарапсыз, жейтін асыңыз халал болуы шарт. Міндетті түрде іскери дресс-кодты сақтаңыз (бұл әсіресе әйел адамдарға қатысты), өзіңіз немесе жоба туралы айтқанда асыра сілтемеңіз, кез келген ақпарат фактімен дәлелденуі тиіс. 

Егер қандай да бір қате жіберуден қорықсаңыз, жергілікті менталитет пен ішкі нарықты жетік білетін кәсіби «жолсерік» жалдауға болады. Өкінішке қарай, ислам нарығына шығар кезде тіпті ірі компиялардың өзі «балалық қателік» жіберетін жағдайлар Ресейде аз кездеспейді. Мәселен, халал өнім шығару жобасын ислам әлемінде қатаң тыйым салынған өнімдерге қолданатын компанияның ортақ брендімен ұсыну қисынсыз. Мұндай өнімдерді кем дегенде бөлек-бөлек таныстыру керек.

Дау-жанжалды шешу жолын нақтылаңыз

ТМД секілді, араб әлемінде де нарық өкілдерінің арасында әр түрлісі кездеседі. Ірі келісім-шарт жасамас бұрын, шағын келісімге қол қойып, болашақ серіктесіңіздің өз міндеттемелерін қалай орындайтынын тексеріп көріңіз (сонымен қатар өзіңіз туралы жағымды пікір қалыптастыруға тырысыңыз). Дау туындаған жағдайда оның қалай: қандай құқық қолданылатыны, арбитраж орны, сот немесе медиатор арқылы шешілетіні –бәрі келісім-шартта жазылғаны дұрыс.

Инвесторды арнайы алаңдардан іздеңіз 

Краудинвестмент және краудфандинг алаңдарында ислам инвесторларының назарын аудару оңай. Егер сіздің жобаңыз бұл сервистерге сай келмесе, сіз түратын жерде өкілдігі бар инвестициялық қорларды мұқият зерттеңіз. Сіздің нарық туралы ештеңе білмейтін инвестор тартудан гөрі, осы аймақта жұмыс істеп жатқан қор немесе инвестициялық компаниямен ынтымақтастық орнату әлдеқайда жеңіл. 

Сондай-ақ жобаны ислам әлеміндегі ірі инвестициялық алаңдарда таныстырған нәтижелі болмақ. Биыл ТМД  елдерінен шыққан жобаларды жүзеге асыру үшін ислам инвесторларымен Самарада 3-5 қазан аралығында өтетін  Volga Investment Summit & World Halal Day шарасында кездескен ыңғайлы. Ресейде алғаш рет өтетін World Halal Day шарасында әлемнің  ондаған елдерінен келетін жүздеген сарапшылардың басы қосылады.
 
Таяу Шығыстан шыққан стартаптардың үштігі: 

  • Souq.com –Араб әлеміндегі ең ірі электронды коммерция алаңы. Жоба 2005 жылы бастау алып, 2017 жылы 580 млн долларға сатылған. Souq.com биыл 1 мамырдан  Amazon.ae деген атпен жұмыс істей бастады.
  • Careem – Таяу Шығыстағы ең танымал райдшеринг жобасы. Стартаптың негізін 2012 жылы Мудасир Шейх, Магнус Олссон және Абдулла Элиас есімді азаматтар қалаған. Жеті жыл ішінде бұл сервис Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, Пәкістан мен Түркияның 98 қаласын қамтып үлгерді. Биыл  наурызда оны Uber 3,1 миллиард долларға сатып алды.
  • Fetchr – дамушы елдерге тауар жеткізетін сервис. GPS қосымшасының көмегімен сәлемдемені белгіленген мекен-жай емес, координаттар бойынша жеткізеді. 2019 жылы жоба $41 млн инвестиция тартты.

1 просмотр

Что будет в Казахстане с онлайн-кредитами

До 1 июля оказывающие такие услуги организации должны пройти перерегистрацию

Фото: Shutterstock.com

Кредитные финтех-платформы являются головной болью для регуляторов во всем мире. В некоторых странах они просто запрещены. Все дело в доступности таких займов: в интернете сложнее установить подлинную личность заемщика, кроме того, не все люди, получающие такие ссуды, готовы выплачивать их. Также считается, что инструменты финтех-платформ несовершенны и уязвимы перед кибер­угрозами. 

С 2015 года отрасль компаний, выдающих финтех-займы в Казахстане, сотрясали скандалы: то и дело в прессе появлялась информация о драконовских ставках, которые иногда достигали 1000% годовых. Тогда местный рынок кредитных финтех-платформ условно разделился на «плохих» и «хороших» игроков. Первые были представлены компаниями, чьи корни уходили в отдельные страны СНГ (выдавали ссуды под 1000%), а вторые – отечественные стартапы (стоимость займов – от 350 до 500%). Они-то, по информации «Курсива», и обратились в Национальный банк за помощью: бизнесмены хотели очистить рынок от компаний, портящих репутацию новой отрасли. Регулятор для начала провел через парламент поправки, которыми в 2019 году был введен лимит на стоимость финтех-ссуд в 100% годовых. С января текущего года стартовал второй этап реформы кредитных платформ. 

Залей капитал

В течение первой половины 2020 года все компании, выдающие онлайн-займы в Казахстане, обязаны пройти учетную регистрацию в Агентстве по регулированию и развитию финансового рынка (АРРФР). «До 1 июля эти организации могут работать в рамках старого законодательства. Шесть месяцев – это переходный период, за это время они должны пройти перерегистрацию в качестве микрофинансовых организаций (МФО)», – рассказал «Курсиву» директор департамента методологии и регулирования финансовых организаций АРРФР Даурен Салимбаев.

Перерегистрация означает в том числе пополнение уставного капитала кредитных финтех-платформ до 50 млн тенге к 1 июля 2020 года. Спустя год этот показатель должен составлять уже 70 млн тенге, спустя два года (к 1 июля 2022 года) – 100 млн тенге. «Установлены небольшие требования к капиталу, такие же, как у МФО, – подчеркнул Салимбаев. – Это некритичные суммы. Например, требования к собственному капиталу банков составляют 10 млрд тенге. Собственный капитал необходим для того, чтобы выполнять требования регулятора: им (финтех-кредиторам. – «Курсив») необходимо наладить внутренние процессы, работу с кредитными бюро. Мы полагаем, что на рынке может произойти некая консолидация небольшой части кредитных организаций».

Не исключено, что, повышая порог участия в сегменте финтех-кредитования, регулятор хочет избавить рынок от игроков, которые заинтересованы только в сиюминутной выгоде, но не в инвестициях в Казахстан. Ведь главное для финагентства – вывести все компании из серой зоны и сделать их деятельность абсолютно прозрачной.

 

карта_3.gif

Не ограничениями едиными

Также с 1 июля будет значительно снижена предельная ставка вознаграждения по финтех-кредитам. Сейчас максимальная эффективная ставка составляет 100% годовых, с 1 июля она не должна будет превышать 56%. Если человек берет финтех-кредит сроком до 45 дней на сумму до 50 МРП (132 тыс. тенге), то для таких займов предельный размер вознаграждения будет составлять 30%, сообщил Салимбаев.

До выдачи финтех-кредита платформы будут обязаны самостоятельно рассчитать долговую нагрузку заемщика – подобно тому, как сейчас это делают скоринговые системы банков. По закону на погашение всех кредитов может направляться не более 50% доходов потенциального заемщика. Если человек тратит больше 50%, то в получении новой ссуды ему должно быть отказано. Информация обо всех действующих и прошлых займах содержится в кредитных бюро. «Точных данных о количестве и кредитном портфеле таких компаний нет, так как продолжается процесс их учетной регистрации в агентстве. По нашим данным, не менее 20–50 таких компаний работают в Казахстане», – рассказал Салимбаев.

Изменения в регулировании не исчерпываются только ограничительными мерами. В частности, законом увеличен максимальный размер финтех-кредитов с 8 тыс. до 20 тыс. МРП (то есть с 21 млн до 53 млн тенге). «Предложенные подходы в регулировании согласованы с участниками рынка. Это позволит повысить прозрачность такого кредитования, устранить имеющиеся дисбалансы в регулировании различных сегментов и, главное, обеспечить защиту прав и интересов граждан», – резюмировал Даурен Салимбаев.

«Курсив» обратился за комментариями к крупнейшим кредитным финтех-компаниям и в Казахстанскую ассоциацию ФинТех. Однако участники рынка предпочли воздержаться от обсуждения новых правил до тех пор, пока финагентство не разработает пруденциальные нормативы и подзаконные акты.

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif