Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


4560 просмотров

Аудиторы проверяют качество активов половины казахстанских банков

Зачем они это делают

Фото: Shutterstock

Проверка банковских активов на качество, о необходимости которой так долго говорили в Казахстане, началась. По информации «Курсива», копают независимые проверяющие достаточно глубоко.

Процедура оценки качества активов (asset quality review, AQR) стартовала 1 августа и продлится до конца года. Проверкой охвачены 14 банков: Народный, Сбербанк, Kaspi, Forte, БЦК, АТФ, Евразийский, Jýsan Bank, Bank RBK, Альфа-Банк, Altyn Bank, Нурбанк, Хоум Кредит и Банк ВТБ. По данным регулятора, на эти банки приходится 87% активов банковского сектора страны.

AQR – это своего рода диагнос­тика, позволяющая определить потребность банков в капитале, дать оценку качества портфелей, проанализировать практику кредитования, говорится в пресс-релизе регулятора. Для обеспечения прозрачности и объективности оценки Нацбанк проводит AQR совместно с международным консультантом (им стала выигравшая тендер глобальная консалтинговая компания Oliver Wyman) и независимыми аудиторами.

Согласно пресс-релизу, AQR обеспечит прозрачность работы банков, будет способствовать укреплению банковской системы и повысит доверие иностранных инвесторов к стране. Представители регулятора не рассказывают подробно, что и как будут оценивать зарубежные специалисты. «Мы рассматриваем проблемы с качеством активов БВУ как основную причину финансовых сложностей, возникших у ряда казахстанских банков. В свою очередь полагаем, что планируемая к проведению независимая оценка качества активов БВУ подтвердит оценку Нацбанка», – сообщили «Курсиву» в пресс-службе регулятора.

Взгляд изнутри

Как рассказал «Курсиву» осведомленный источник, представители Oliver Wyman уже находятся непосредственно в банках, им предоставлены рабочие места. По состоянию на 1 августа все банки, проходящие процедуру AQR, получили опросники от проверяющих. Содержание вопросов конфиденциально, но можно предположить, что от банков запросили информацию по кредитам, залогам и начисленным провизиям.

Источник говорит, что из всего портфеля активов специалисты Oliver Wyman выбирают определенное количество самых крупных кредитов. Кроме того, определенное количество кредитов из всего массива выбирается случайным методом. Выбранные таким образом активы подвергаются уже тщательному анализу с запросом любой дополнительной информации. «Процедура выглядит глубже, чем стандартный внешний аудит, – отмечает источник. – Вопросы иногда настолько глубокие, что некоторые банки задумываются о найме встречных независимых аудиторов, чтобы те представляли интересы банка и разговаривали с проверяющими на понятном обеим сторонам профессиональном языке». 

Слово банкирам

По данным Нацбанка, совокупные активы банковского сектора на 1 июля превысили 25,3 трлн тенге, увеличившись с начала года на 0,4%. В структуре активов преимущественную долю занимают кредиты – 49,1%. При этом ссуды с просрочкой платежей свыше 90 дней составляют 1,2 трлн тенге, или 9,4% от ссудного портфеля. 

«Методика исследования – европейская, и в основу заложена модель европейского заемщика. Согласитесь, что стандартный заемщик в Германии отличается от стандартного заемщика в Казахстане. Насколько адаптировано будет данное исследование к ментальности нашего рынка, пока еще вопрос», – сказал «Курсиву» председатель правления Нурбанка Эльдар Сарсенов. 

Всесторонняя оценка заемщиков позволит определить устойчивость банков в случае возникновения рисков и при появлении сомнений в финансовой стабильности институтов. 

«Проведение AQR призвано обеспечить прозрачность банковской системы за счет повышения качества доступной информации о финансовом состоянии БВУ. Это позволит выявить потенциальные риски, укрепить финансовую систему, ускорить восстановление кредитования экономики и, как следствие, улучшить инвестиционный климат в стране», – поделился ожиданиями председатель правления Банка ЦентрКредит Галим Хусаинов. 

В частной беседе представители Нацбанка рассказали, что иностранная методология AQR прошла казахстанскую адаптацию. Это подтвердили и финансисты, поэтому оценка качества активов будет включать еще и подробное изучение банковских бизнес-процессов.

«AQR – это масштабный процесс, который будет включать оценку качества активов и бизнес-процессов. Судя по документу, на основе которого проводилась оценка качества активов европейских банков, а также по программе Нацбанка РК, этот анализ будет очень детальным и тщательным», – считает председатель правления Bank RBK Наталья Акентьева. 

По информации «Курсива», после оценки качества активов регулятор проведет стресс-тест, который должен будет подтвердить устойчивость балансов банков. В целом процесс AQR позволит получить уникальный опыт применения передовых практик в нашей системе, что, безусловно, улучшит качество надзора отечественного регулятора.

«Объективная классификация активов казахстанских банков предоставит регулятору дополнительный инструмент в реализации мер по оздоровлению банковской системы, прежде всего речь идет о необходимости докапитализации отдельных игроков», – говорит председатель правления Евразийского банка Валентин Морозов.

Именно итоги проверки вызывают у рынка некоторое напряжение, финансисты не исключают того, что им придется создавать дополнительные провизии или докапитализировать банки. Впрочем, публично никто об этом не говорит. Что касается четырех банков, ответивших на запрос «Курсива», то все они заявили, что не переживают за результаты AQR. Кстати, три из них участвуют в программе повышения финансовой устойчивости, реализуемой Нацбанком (программа принята в 2017 году, деньги банкам-участникам выделены на 15 лет).

«Евразийский банк, как никто другой из банков-участников, подготовлен к процедуре AQR. Только что банк прошел плановую проверку Нацбанка. Немногим ранее банк полностью раскрывал регулятору информацию об активах и залоговом обеспечении. Поэтому никаких «сюрпризов» мы не ожидаем, банк максимально понятен регулятору», – отметил Валентин Морозов.

«Bank RBK провел комплексную работу по оздоровлению кредитного портфеля. Таким образом, мы чувствуем себя вполне уверенно в преддверии AQR», – констатировала Наталья Акентьева.

«Банк ЦентрКредит готов к проведению AQR, мы рассчитываем успешно пройти эту процедуру», – сказал Галим Хусаинов.

«Для Нурбанка AQR - не головная боль. Уверен, что такой опыт будет полезен и необходим банкам», – резюмировал Эльдар Сарсенов.


211 просмотров

Ислам инвестициясын тартудың жолы қандай?

Бұрынғы қатені қайталамас үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Әлемдік нарықта мұсылман инвесторларының танымалдығы артып келеді. Азия мен Таяу Шығыс елдерінің өкілдері халықаралық нарыққа  инвестиция салуға тұрарлық, болашағы бар жобаларды іздеп шығады. Осы ретте исламдық қаржыландыру жөніндегі ресейлік сарапшылар қауымдастығының жауапты хатшысы Мадина Калимуллина жобаға инвестор тарту туралы ақыл-кеңесін айтты.

Салалық шектеулерді ескеріңіз

«Ислам инвестициясы» деген терминді көпшілік Ислам ынтымақтастық ұйымына мүше елдерден келетін қаржы деп түсінеді. 1970 жылға дейін бұл нарықтың батыс қаржы нарығынан аса айырмашылығы жоқ еді, тек ислам банкі мен өзге де қаржы ұйымдарының дамуы арқасында көпшілікке тез танылған жаңа бағыттар пайда болды. 

Тікелей және венчурлік инвестицияның банк несиесінен айырмашылығы, ол табыс пен тәуекелді бөлу тұрғысында шариғат заңдарына қайшы келмейді. Алайда инвесторлар салалық шектеуді  қатаң сақтайды. Ислам инвесторы адам мен қоғамға зиян келтіретін салаларға ешқашан қаржы құймайды. (Оған арақ-шарап, темекі өндірісі ғана емес, ойын-сауық, музыка индустриясы, кино мен жарнаманың басым бөлігі кіреді). Шариғат заңы бойынша, тыйым салынған салалардан титтей де пайда көруге болмайды. Тек кейбір жағдайларда ғана инвестор табысының 5 пайызынан аспайтын үлесті иеленуіне рұқсат етіледі.

Шариғи тексерістен өтуге дайын болыңыз

Ислам мемлекеттеріндегі венчурлік және инвестициялық қорлардың өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың әрқайсында кез-келген жобаға инвестиция құяр алдында тексерістен өткізетін арнайы шариғи кеңес немесе сырттан шақырылған сарапшылар жұмыс істейді. Бұндай бақылау ислам инвесторымен әріптестіктің бүкіл кезеңінде жүреді. Шариғат комитетінің басты мақсаты – дінмен тыйым салынған салалардан табыс түскен жағдайда шұғыл шешім шығару. 

Кәсіби инвесторларды іздеңіз

Мұсылман инвестор, кез келген өзге инвесторлар секілді, тәуекелге деген көзқарасы мен қай салаға басымдық беретініне байланысты түрлі инвестициялық стратегия таңдауы мүмкін. Әдетте, тәуекелі жоғары жобаларға кәсіби инвесторлар қаржы құйғанды жөн көреді. Ал ислам нарығындағы инвесторлардың көпшілігі тұрақты, болжамды табыс әкелетін жобаларды ұнатады. Мәселен, сукук нарығын алып қарасақ, осы құрал арқылы қаржы негізінен құрылыс, әуе тасымалы, логистика сынды ірі бизнеске тартылатынын байқауға болады.  Дегенмен соңғы жылдары шағын және орта бизнес саласында қаржыландырылған жобалар шығып жатыр. Бірқатар Еуропа елдерінде ислам инвестициялық қорлары құрылды. Олар жергілікті жобаларға, тіпті стартаптарға да белсенді түрде қаржы салып жатқанымен, тәуекелі жоғары инвестицияның үлесі әлі де төмен.

Мәдени ерекшелігін зерттеңіз немесе кәсіби маман жалдаңыз

Батыс және шығыс халқының менталитеті мен мәдениетіндегі айырмашылық – жеке монографияға жүк боларлық тақырып. Алайда оған алдын-ала дайындықсыз баруға болмайды. Соның ішінде іскерлік кездесу уақыты мен кездесу өтетін орынға да ерекше мән берген жөн. Мәселен, жұма – барлық мұсылман елдерінде демалыс, мекере күні. Егер кездесуді мейрамханада өткізуді жоспарласаңыз, дастархан арақ-шарапсыз, жейтін асыңыз халал болуы шарт. Міндетті түрде іскери дресс-кодты сақтаңыз (бұл әсіресе әйел адамдарға қатысты), өзіңіз немесе жоба туралы айтқанда асыра сілтемеңіз, кез келген ақпарат фактімен дәлелденуі тиіс. 

Егер қандай да бір қате жіберуден қорықсаңыз, жергілікті менталитет пен ішкі нарықты жетік білетін кәсіби «жолсерік» жалдауға болады. Өкінішке қарай, ислам нарығына шығар кезде тіпті ірі компиялардың өзі «балалық қателік» жіберетін жағдайлар Ресейде аз кездеспейді. Мәселен, халал өнім шығару жобасын ислам әлемінде қатаң тыйым салынған өнімдерге қолданатын компанияның ортақ брендімен ұсыну қисынсыз. Мұндай өнімдерді кем дегенде бөлек-бөлек таныстыру керек.

Дау-жанжалды шешу жолын нақтылаңыз

ТМД секілді, араб әлемінде де нарық өкілдерінің арасында әр түрлісі кездеседі. Ірі келісім-шарт жасамас бұрын, шағын келісімге қол қойып, болашақ серіктесіңіздің өз міндеттемелерін қалай орындайтынын тексеріп көріңіз (сонымен қатар өзіңіз туралы жағымды пікір қалыптастыруға тырысыңыз). Дау туындаған жағдайда оның қалай: қандай құқық қолданылатыны, арбитраж орны, сот немесе медиатор арқылы шешілетіні –бәрі келісім-шартта жазылғаны дұрыс.

Инвесторды арнайы алаңдардан іздеңіз 

Краудинвестмент және краудфандинг алаңдарында ислам инвесторларының назарын аудару оңай. Егер сіздің жобаңыз бұл сервистерге сай келмесе, сіз түратын жерде өкілдігі бар инвестициялық қорларды мұқият зерттеңіз. Сіздің нарық туралы ештеңе білмейтін инвестор тартудан гөрі, осы аймақта жұмыс істеп жатқан қор немесе инвестициялық компаниямен ынтымақтастық орнату әлдеқайда жеңіл. 

Сондай-ақ жобаны ислам әлеміндегі ірі инвестициялық алаңдарда таныстырған нәтижелі болмақ. Биыл ТМД  елдерінен шыққан жобаларды жүзеге асыру үшін ислам инвесторларымен Самарада 3-5 қазан аралығында өтетін  Volga Investment Summit & World Halal Day шарасында кездескен ыңғайлы. Ресейде алғаш рет өтетін World Halal Day шарасында әлемнің  ондаған елдерінен келетін жүздеген сарапшылардың басы қосылады.
 
Таяу Шығыстан шыққан стартаптардың үштігі: 

  • Souq.com –Араб әлеміндегі ең ірі электронды коммерция алаңы. Жоба 2005 жылы бастау алып, 2017 жылы 580 млн долларға сатылған. Souq.com биыл 1 мамырдан  Amazon.ae деген атпен жұмыс істей бастады.
  • Careem – Таяу Шығыстағы ең танымал райдшеринг жобасы. Стартаптың негізін 2012 жылы Мудасир Шейх, Магнус Олссон және Абдулла Элиас есімді азаматтар қалаған. Жеті жыл ішінде бұл сервис Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, Пәкістан мен Түркияның 98 қаласын қамтып үлгерді. Биыл  наурызда оны Uber 3,1 миллиард долларға сатып алды.
  • Fetchr – дамушы елдерге тауар жеткізетін сервис. GPS қосымшасының көмегімен сәлемдемені белгіленген мекен-жай емес, координаттар бойынша жеткізеді. 2019 жылы жоба $41 млн инвестиция тартты.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций