Перейти к основному содержанию


944 просмотра

Японские банки в тисках эксперимента с нулевой доходностью

Низкие ставки могут способствовать экономическому росту, поскольку стоимость заимствований для компаний тоже становится ниже

Фото: Shutterstock

Глобальная тенденция к снижению процентных ставок угрожает ходу одного из самых необычных экспериментов в мире, осуществляемого силами Центрального банка Японии. Рыночный спрос на 10-летние гособлигации способствовал падению их доходности много ниже нулевой цели. 

Почти три года прошло с тех пор, как Банк Японии заявил о намерении установить доходность 10-летних государственных облигаций на нулевой отметке. Это был весьма необычный шаг, поскольку, как правило, центробанки используют свои полномочия, чтобы контролировать краткосрочные процентные ставки.

Сейчас же рыночный спрос на 10-летние облигации привел к падению их доходности много ниже целевого нулевого уровня, до минус 0,195% по состоянию на 14 июня. Затем ситуация немного выровнялась – до минус 0,15% по состоянию на 19 июня. 

21345849648.jpg

Такие низкие ставки могут способствовать экономическому росту, поскольку стоимость заимствований для компаний тоже становится ниже. Однако это ведет к дальнейшему снижению прибыльности коммерческих банков и ставит под угрозу авторитет самого Банка Японии, чья репутация уже оказалась подорванной из-за его неспособности достичь целевого уровня инфляции в 2%.

Изначально обещание японского ЦБ ввести нулевую ставку «было эффективным и напугало рынок», говорит Нана Оцуки, аналитик онлайн-брокерской компании Monex. «Однако для удержания рынка под контролем одного эффекта от этого заявления было недостаточно, поскольку обычно долгосрочная ставка определяется темпами экономического роста и инфляции», – добавляет она.

Впрочем, сейчас правильность этого вывода под вопросом, учитывая риск торговой войны между США и Китаем. Участники рынка стремятся заполучить безрисковые японские облигации, даже если через 10 лет они принесут денег меньше, чем стоили изначально.

Центральный банк Японии может попытаться повысить ставки, прекратив cкупать гособлигации, или даже продать часть своего портфеля объемом $5 трлн. Но это будет означать ужесточение денежно-кредитной политики, то есть нечто противоположное тому, что обычно предпринимают центробанки, когда ситуация в экономике начинает вызывать беспокойство. По данным осведомленных источников, маловероятно, что Банк Японии станет продавать гособлигации, даже если это будет означать падение доходности ниже целевого диапазона.

Другой надежный источник, знакомый со стратегией японского ЦБ, утверждает, что банк должен быть готов созвать экстренное совещание, чтобы обсудить снижение целевых показателей в случае быстрого падения доходности. Однако если Банк Японии просто изменит целевой показатель доходности и официально зафиксирует уровень, уже определенный рынком, это может подорвать первоначальные и радикальные усилия, которые Харухико Курода, управляющий Банка Японии, описывает как «контроль кривой доходности». 

Курода поставил целью зафиксировать доходность на желательном для центрального банка уровне вне зависимости от того, как это видит рынок. Еще весной он говорил о том, что ЦБ примет необходимые меры, если доходность 10-летних облигаций превысит 0,2% или, наоборот, упадет ниже минус 0,2%. Однако на пресс-конференции 20 июня он заявил, что в этом вопросе стоит проявить «большую гибкость».

вниз.jpg

Впрочем, в Японии существует мощная сила, призывающая Центробанк не допускать слишком низких ставок. Коммерческие банки уже пострадали от ультранизких процентных ставок, продолжают они страдать и из-за отрицательной доходности 10-летних гособлигаций.

Одна из причин, по которой Банк Японии в сентябре 2016-го установил нулевую доходность, заключалась в стремлении отыграть назад последствия предпринятого в январе того же года шага по установлению краткосрочной процентной ставки на уровне минус 0,1%. В итоге это привело к снижению ставок по всем направлениям, затруднив для банков, страховщиков и пенсионных фондов получение инвестиционного дохода.

Региональные банки наиболее подвержены влиянию низких ставок, поскольку, как и прежде, в значительной степени зависят от кредитования – в отличие от расположенных в Токио международных банков, зарабатывающих в основном за счет профессиональных услуг и бизнеса за рубежом. Совокупная чистая прибыль региональных банков за финансовый год, закончившийся в марте 2019-го, упала на 21%. По данным Ассоциации региональных банков Японии, падение наблюдается уже третий год подряд. Более того, вслед за ставками в мае резко упали в цене и акции банков.

Большинство коммерческих банков страны говорят о том, что не готовы вводить комиссии за ежегодное обслуживание или отрицательные процентные ставки для вкладчиков. В период роста обеспокоенности по поводу пенсий это большой политический риск, поясняет Нана Оцуки из Monex. В Японии существует мнение, что банковские счета – это своего рода государственная услуга, и это означает, что по своим депозитам среднестатистический вкладчик получает больше среднерыночной нулевой ставки.

Сами банки сейчас делают все, чтобы снизить свои расходы, закрывая убыточные отделения и поощряя клиентов совершать банковские операции дистанционно, чтобы пусть немного, но сэкономить. Kansai Mirai Bank в Осаке, продукт завершившегося в апреле слияния нескольких банков, призывает своих клиентов открывать счета онлайн – тогда банку не придется выдавать сберкнижки, каждая из которых облагается ежегодным гербовым сбором в размере 200 иен ($1,87). 

«Мы можем сэкономить на налогах, а также на расходах на бумагу, – говорит представитель Kansai Mirai. – Каждый банк в Японии сокращает расходы так, как если попытаться выжать воду из уже практически сухой тряпки».

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz


510 просмотров

Қай облыс тұрғындарының депозитте сақтаған қаржысы көп?

Олар ақшасын қай валютада сақтайды?

Фото: Shutterstock

Аймақ тұрғындарының екінші деңгейлі банктердегі депозитте сақтайтын қаржысы бойынша, Қарағанды облысы көш бастап тұр. Бұл – жарты миллиардтан аса қаражат. Ал халық саны тығыз оңтүстік облыс тұрғындарының жинағы бұдан әлдеқайда аз. 

Кімде қанша қаржы бар? 

Ұлттық банктің Қостанай облыстық бөлімі деректеріне сүйенсек, банктердегі депозиттердің жалпы көлемі мамырдағы жағдай бойынша, 10,3 трлн теңгені құраған. Бұған ағымдағы есепшоттар мен бейрезидеттердің есепшоттары кірмеген.

Осы қаражаттың 30 пайызға жуығы заңды тұлғаларға тиесілі. Ал 7,5 трлн теңге көлеміндегі негізгі бөлігі – халықтың жинағы.

Заңды және жеке тұлғалар жинағын аймақ бойынша қарастырса, Алматы қаласындағы банктерде 4,121 трлн теңге жинақталса, Нұр-Сұлтан тұрғындарының 2,3 трлн теңгесі сақтаулы. 

Облыстар арасында 610 млрд теңге жинақпен өндірістік Қарағанды көш бастап тұрса, екінші орында – 4444,4 млрд теңге жинақпен ШҚО келеді. 413 млрд теңге салыммен Қостанай облысы үштікті қорытындылап тұр. 

Депозитте сақталған ең аз қаржы оңтүстік облыстарға тиесілі. Айталық, Ұлттық банктің дерегі бойынша, Қызылорда облысындағы банктерде жинақталған салым көлемі 120,2 млрд теңгені құраған. Ал Түркістан облысындағы банктердегі жинақ көлемі 1 мамырда бар-жоғы 4 млрд теңгені құраған. Бұл әкімшілік-аймақтық өзгерістердің нәтижесінде, Шымкент  республикалық маңызы бар қала мәртебесін иеленіп, аймақ құрамынан шығуына байланысты. 

4574578745.jpg

Теңге ме, доллар ма?

Салымдардың құрылымына келер болсақ,  қазақстандықтар жинағын ұлттық валютада сақтағанды жөн көреді. 1 мамырдағы дерек бойынша, заңды және жеке тұлғалардың теңгемен жинақталған салым көлемі 5,7 трлн теңгені құраған. Бір жыл бұрын бұл сома 4 трлн теңгені құраған еді. Ал депозиттердің жалпы көлемі 2018 жылы 429 млрд теңгеге артық болған.
 
Бұл ретте долларсыздану үрдісіне заңды тұлғалар үлкен үлес қосты. Ұлттық банктің инфляциялық шолуында корпоративтік секторда шетелдік валютадағы депозиттердің жылыстауы орын алғаны жазылған. Тамыз айында заңды тұлғалардың салымы 30 пайызға төмендеген. Олар банктегі жедел депозитте шетел валютасымен 1,2 трлн теңге ұстаса, 1,8 млрд теңгесін қажет кезінде алу үшін ұстап отырған. Бұл уақытқа корпоративтік сектор долларының көлемі 39,5 пайызды құраған. Валюталық салымдардың жылыстауы жалпы депозит қорының 1,4 пайызға төмендеуіне ықпал етті. 

Биыл қаңтар айында регулятор депозиттік ұйымдарда жинақтардың өскенін байқаған, оған халықтың теңгедегі жинағының көбеюі әсер етіпті. Аймақ бойынша алып қарсақ, Алматының өзінде, шетелдік валютада сақталған салым көлемі теңгелік депозиттерден жоғары. (1,96 және 1,17 трлн теңге) Ал басқа қалаларда ұлттық валютамен сақталған депозиттердің саны басым. 

Ағымдағы жылдың 1 мамырында жеке тұлғалар салымының 4,1 триллионы – теңгеде, 3,4 трлн теңгесі шетелдік валютада сақталған. Сондай-ақ, қаржылық реттеушінің есебінде жеке тұлғаның салымы қаншалықты көп болған сайын, валюталық жинақтың үлесі үлкен екені айтылады. 

Әсіресе 500 млн теңгеден аса жинағы бар салымшылар конвертация жасауға құлықсыз. Ұлттық банктің инфляциялық шолуында сүйенсек, 1 ақпандағы жағдай бойынша, бұндай салымдардың 83 пайызы доллармен сақталған. 500 миллионнан аса қаржы жатқан депозиттердің саны – 903. 
 
Шолуда айтылғандай, 50 миллион теңгеден көп қаржы жинақталған 13 мың ірі депозитте банк салымдарының 38 пайызы, яғни 3 трлн теңгесі  шоғырланған. Бұл ретте жеке тұлғалардың 58,1 миллионға жуық есепшотында миллион теңгеге жетер-жетпес ақша жатқанын айта кету керек. Оның барлығын қосса, 1 триллион теңгеге де жетпейді. 

Ұлттық банк деректері бойынша, халықтың 1-3 миллион теңге аралығындағы жинағы әлдеқайда аз – 648 мың, ал 5-10 миллион теңге жинақталған депозиттердің саны – 160 мың. Жалпы 20 миллион теңгеге дейінгі депозиттер барлық есепшоттың 99,9 пайызын құрайды. Олардың басым бөлігі –теңгемен ашылған депозиттер. 

Қала мен облыс арасында Алматы мен Нұр-Сұлтан қалаларында жеке тұлғалардың салымдары көш бастап тұр. Одан кейін Қарағанды мен Шығыс Қазақстан және Қостанай облыстары тұр. 

Қайсысы тиімді?

Айта кету керек, депозиттердің 90% пайызы жедел салымдарда сақталады. Бұл өткен жылдың 1 қазанынан жинақтаушы, мерзімді немесе мерзімсіз депозит ашқан әрбір қазақстандық ақшаны сақтау мерзімі мен алу шарттарын өзі анықтауымен байланысты болуы мүмкін. Ең тиімдісі – жылдық тиімді сыйақысы 12-13,5 пайызды құрайтын жинақтаушы депозит. Салымшы жинақтаушы депозит ашып, жинақтау мерзімінде ақша шешсе де, ең жоғары сыйақы алады. 

Салымның өзге түрлері бойынша сыйақы –10,5 және 12,5 пайыз аралығында. 1 маусымнан бастап валютадағы салымдар теңгедегі салымдар сияқты мерзімді, мерзімсіз және жинақ депозиттер болып топтастырылатын болады. Шетел валютасындағы мерзімі 12 ай және одан жоғары жинақ және мерзімді депозиттер бойынша максималды мөлшерлемелер 2%-ға тең болады. Ал қайтарып алынатын салымдар, сонымен қатар 12-ға дейінгі мерзімді және жинақ салымдар бойынша шекті мөлшерлемелер 1% деңгейінде сақталады.

Дегенмен, маусымның басында депозиттен ақшасын алып немесе оны теңгеден валютаға ауыстырғысы келгендердің ұзын-сонар кезегі қалыптасқаны белгілі. Оның басты себебі – валюталық нарықтағы өзгерістер еді.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций