Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


4537 просмотров

Почему казахстанцы не привыкли пользоваться кредитками

Из 5,2 млн кредитных карт почти половина «простаивает»: операции проводятся только с 2,8 млн

Фото: Shutterstock

Ужесточение регулирования в сфере потребительского кредитования снижает возможности банков расти на этом рынке. Выпадающие продажи банки могли бы частично компенсировать активным продвижением кредитных карт. Ниша привлекательна еще и потому, что ведущий розничный банк заполнять ее не хочет. 

В отличие от развитых экономик, где кредитки имеют тотальное хождение, в Казахстане этот продукт не столь популярен. По данным Нацбанка, на 1 июня доля кредитных карт в стране составила 21% против 75%, приходящихся на дебетные карты (еще по 2% занимают дебетные карты с кредитным лимитом и пред­оплаченные карты). При этом из находящихся в обращении 5,2 млн кредиток почти половина «простаивает»: операции проводятся только с 2,8 млн. 

Чем богаты…

Дело в том, что казахстанские банки часто предлагают кредитки как продукт, сопутствующий депозиту, зарплатной карте или потребительской ссуде. Например, Bank RBK готов открыть кредитную карту без обеспечения и под залог сберегательного счета. Во втором случае на кредитке будут деньги в валюте депозита, что позволяет расплачиваться кредиткой за рубежом, не боясь потерять на конвертации. 

В пресс-службе ForteBank утверждают, что их кредитка уникальна тем, что позволяет совершать покупки без переплаты: «C кредитной картой Forte покупки становятся доступнее, так как можно покупать по специальным предложениям без переплаты процентов до 12 месяцев». 

Евразийский банк предлагает клиентам не классическую кредитку, а карту рассрочки: «Наша карта рассрочки имеет предельно простую арифметику: совершил покупку на определенную сумму в магазинах-партнерах, поделил выплаты на три месяца. Если магазин не партнер, при сумме рассрочки не более 200 тыс. тенге одноразовая комиссия составит 2 тыс. тенге».

Спрос есть

В Банке ВТБ делятся позитивной динамикой спроса на кредитки. «На 1 июля нами выдано кредитных карт на сумму 600 млн тенге. Динамика с начала года составила плюс 3%, притом что данный продукт не являлся приоритетным для нас. Тем не менее мы видим огромный потенциал роста», – сообщил начальник отдела банковских карт Банка ВТБ (Казахстан) Фархат Айсаров.

Финансисты часто сравнивают рынок Казахстана и Турции, где кредитные карты давно стали драйвером продаж. 

Единственное отличие – у нас этот продукт только начал развиваться. Возможно, зная о перспективах рынка, Altyn Bank предлагает сразу три вида кредиток – для покупок, с возможностью обналичивания и для путешествий. «С каждым днем все больше растет потребность населения в быстрых способах получения ссуды на небольшие суммы для обеспечения своих каждодневных расходов», – констатировала начальник управления розничных продуктов Altyn Bank Татьяна Попова.

По данным Нацбанка, доля безналичных платежей в общем объеме операций с карточками казахстанских эмитентов выросла за год (май 2018/май 2019) с 29,2 до 42,6%. «Популярность кредитныx карт, как правило, определяется уровнем развития в стране безналичныx расчетов. Клиентам выгодно покупать товары и услуги сейчас, а платить за них через один-два месяца (типичный срок беспроцентного льготного периода по кредитной карте). Популярность безналичных покупок в последние годы существенно выросла, и, как следствие, можно ожидать существенного роста спроса на кредитки», – считает управляющий директор по розничному бизнесу Альфа-Банка (Казахстан) Иван Истомин.

По его словам, сейчас Альфа-­Банк пилотирует несколько видов кредитных карт, запуск продуктов планируется в следующем году. Похожими планами поделились в пресс-службе Банка ЦентрКредит: «В настоящее время на фоне роста привлекательности кредитных карт БЦК пересматривает продуктовую линейку и работает над созданием новой, прогрессивной карты».

условия обслуживания кредитных карт в казахстанских банках.jpg

Kaspi против

Директор центра по развитию финансовых технологий и инноваций Ассоциации финансистов Казахстана Константин Пак считает, что главной целевой аудиторией кредиток должны быть клиенты, уверенные в завтрашнем дне. «Однажды выдав кредитную карту, банк может оказывать кредитные услуги клиенту на протяжении длительного времени без необходимости посещения банка и оформления дополнительных документов. Поэтому в сегменте постоянных клиентов с высокой платежеспособностью их применять выгоднее, чем обычный розничный кредит», – отметил он.

По данным Первого кредитного бюро, задолженность казахстанцев по кредитным картам на 1 мая составляла 1,1% от совокупной ссудной задолженности физлиц, или около 68 млрд тенге. Статистика проблемных займов по кредиткам отсутствует. Зато присутствует риск, что карточный кредит является сложным продуктом для массового сегмента клиентов. Ведь человеку необходимо ежемесячно погашать процент от использованного основного долга плюс начисленное вознаграждение, а когда нужно подсчитать, из чего сложился минимальный платеж, люди зачастую теряются, не знают, как правильно высчитать сумму займа. Поэтому лидирующий на рынке розничного кредитования Kaspi в свое время отказался от выпуска кредитных карт. 

«Основной минус этого продукта – долг никогда не заканчивается. Люди гасят, потом снова берут и никак не могут погасить задолженность. В результате клиенты постоянно должны банкам и переплачивают за кредит огромные суммы. Именно по причине негативных последствий для финансового благополучия наших любимых клиентов мы прекратили предоставлять этот продукт и не планируем его возобновлять в обозримом будущем. Мы также советуем казахстанцам с большой осторожностью относиться к кредитным картам», – сообщили в пресс-службе Kaspi.kz.

Впрочем, финансово подкованные граждане активно и с удовольствием пользуются кредитками, применяя два простых правила. Первое: погашай задолженность в льготный период и не плати проценты. Второе: не обналичивай в банкомате деньги с кредитной карты, а оплачивай ими покупки в предприятиях торговли и сервиса.


85 просмотров

Ислам инвестициясын тартудың жолы қандай?

Бұрынғы қатені қайталамас үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Әлемдік нарықта мұсылман инвесторларының танымалдығы артып келеді. Азия мен Таяу Шығыс елдерінің өкілдері халықаралық нарыққа  инвестиция салуға тұрарлық, болашағы бар жобаларды іздеп шығады. Осы ретте исламдық қаржыландыру жөніндегі ресейлік сарапшылар қауымдастығының жауапты хатшысы Мадина Калимуллина жобаға инвестор тарту туралы ақыл-кеңесін айтты.

Салалық шектеулерді ескеріңіз

«Ислам инвестициясы» деген терминді көпшілік Ислам ынтымақтастық ұйымына мүше елдерден келетін қаржы деп түсінеді. 1970 жылға дейін бұл нарықтың батыс қаржы нарығынан аса айырмашылығы жоқ еді, тек ислам банкі мен өзге де қаржы ұйымдарының дамуы арқасында көпшілікке тез танылған жаңа бағыттар пайда болды. 

Тікелей және венчурлік инвестицияның банк несиесінен айырмашылығы, ол табыс пен тәуекелді бөлу тұрғысында шариғат заңдарына қайшы келмейді. Алайда инвесторлар салалық шектеуді  қатаң сақтайды. Ислам инвесторы адам мен қоғамға зиян келтіретін салаларға ешқашан қаржы құймайды. (Оған арақ-шарап, темекі өндірісі ғана емес, ойын-сауық, музыка индустриясы, кино мен жарнаманың басым бөлігі кіреді). Шариғат заңы бойынша, тыйым салынған салалардан титтей де пайда көруге болмайды. Тек кейбір жағдайларда ғана инвестор табысының 5 пайызынан аспайтын үлесті иеленуіне рұқсат етіледі.

Шариғи тексерістен өтуге дайын болыңыз

Ислам мемлекеттеріндегі венчурлік және инвестициялық қорлардың өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың әрқайсында кез-келген жобаға инвестиция құяр алдында тексерістен өткізетін арнайы шариғи кеңес немесе сырттан шақырылған сарапшылар жұмыс істейді. Бұндай бақылау ислам инвесторымен әріптестіктің бүкіл кезеңінде жүреді. Шариғат комитетінің басты мақсаты – дінмен тыйым салынған салалардан табыс түскен жағдайда шұғыл шешім шығару. 

Кәсіби инвесторларды іздеңіз

Мұсылман инвестор, кез келген өзге инвесторлар секілді, тәуекелге деген көзқарасы мен қай салаға басымдық беретініне байланысты түрлі инвестициялық стратегия таңдауы мүмкін. Әдетте, тәуекелі жоғары жобаларға кәсіби инвесторлар қаржы құйғанды жөн көреді. Ал ислам нарығындағы инвесторлардың көпшілігі тұрақты, болжамды табыс әкелетін жобаларды ұнатады. Мәселен, сукук нарығын алып қарасақ, осы құрал арқылы қаржы негізінен құрылыс, әуе тасымалы, логистика сынды ірі бизнеске тартылатынын байқауға болады.  Дегенмен соңғы жылдары шағын және орта бизнес саласында қаржыландырылған жобалар шығып жатыр. Бірқатар Еуропа елдерінде ислам инвестициялық қорлары құрылды. Олар жергілікті жобаларға, тіпті стартаптарға да белсенді түрде қаржы салып жатқанымен, тәуекелі жоғары инвестицияның үлесі әлі де төмен.

Мәдени ерекшелігін зерттеңіз немесе кәсіби маман жалдаңыз

Батыс және шығыс халқының менталитеті мен мәдениетіндегі айырмашылық – жеке монографияға жүк боларлық тақырып. Алайда оған алдын-ала дайындықсыз баруға болмайды. Соның ішінде іскерлік кездесу уақыты мен кездесу өтетін орынға да ерекше мән берген жөн. Мәселен, жұма – барлық мұсылман елдерінде демалыс, мекере күні. Егер кездесуді мейрамханада өткізуді жоспарласаңыз, дастархан арақ-шарапсыз, жейтін асыңыз халал болуы шарт. Міндетті түрде іскери дресс-кодты сақтаңыз (бұл әсіресе әйел адамдарға қатысты), өзіңіз немесе жоба туралы айтқанда асыра сілтемеңіз, кез келген ақпарат фактімен дәлелденуі тиіс. 

Егер қандай да бір қате жіберуден қорықсаңыз, жергілікті менталитет пен ішкі нарықты жетік білетін кәсіби «жолсерік» жалдауға болады. Өкінішке қарай, ислам нарығына шығар кезде тіпті ірі компиялардың өзі «балалық қателік» жіберетін жағдайлар Ресейде аз кездеспейді. Мәселен, халал өнім шығару жобасын ислам әлемінде қатаң тыйым салынған өнімдерге қолданатын компанияның ортақ брендімен ұсыну қисынсыз. Мұндай өнімдерді кем дегенде бөлек-бөлек таныстыру керек.

Дау-жанжалды шешу жолын нақтылаңыз

ТМД секілді, араб әлемінде де нарық өкілдерінің арасында әр түрлісі кездеседі. Ірі келісім-шарт жасамас бұрын, шағын келісімге қол қойып, болашақ серіктесіңіздің өз міндеттемелерін қалай орындайтынын тексеріп көріңіз (сонымен қатар өзіңіз туралы жағымды пікір қалыптастыруға тырысыңыз). Дау туындаған жағдайда оның қалай: қандай құқық қолданылатыны, арбитраж орны, сот немесе медиатор арқылы шешілетіні –бәрі келісім-шартта жазылғаны дұрыс.

Инвесторды арнайы алаңдардан іздеңіз 

Краудинвестмент және краудфандинг алаңдарында ислам инвесторларының назарын аудару оңай. Егер сіздің жобаңыз бұл сервистерге сай келмесе, сіз түратын жерде өкілдігі бар инвестициялық қорларды мұқият зерттеңіз. Сіздің нарық туралы ештеңе білмейтін инвестор тартудан гөрі, осы аймақта жұмыс істеп жатқан қор немесе инвестициялық компаниямен ынтымақтастық орнату әлдеқайда жеңіл. 

Сондай-ақ жобаны ислам әлеміндегі ірі инвестициялық алаңдарда таныстырған нәтижелі болмақ. Биыл ТМД  елдерінен шыққан жобаларды жүзеге асыру үшін ислам инвесторларымен Самарада 3-5 қазан аралығында өтетін  Volga Investment Summit & World Halal Day шарасында кездескен ыңғайлы. Ресейде алғаш рет өтетін World Halal Day шарасында әлемнің  ондаған елдерінен келетін жүздеген сарапшылардың басы қосылады.
 
Таяу Шығыстан шыққан стартаптардың үштігі: 

  • Souq.com –Араб әлеміндегі ең ірі электронды коммерция алаңы. Жоба 2005 жылы бастау алып, 2017 жылы 580 млн долларға сатылған. Souq.com биыл 1 мамырдан  Amazon.ae деген атпен жұмыс істей бастады.
  • Careem – Таяу Шығыстағы ең танымал райдшеринг жобасы. Стартаптың негізін 2012 жылы Мудасир Шейх, Магнус Олссон және Абдулла Элиас есімді азаматтар қалаған. Жеті жыл ішінде бұл сервис Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, Пәкістан мен Түркияның 98 қаласын қамтып үлгерді. Биыл  наурызда оны Uber 3,1 миллиард долларға сатып алды.
  • Fetchr – дамушы елдерге тауар жеткізетін сервис. GPS қосымшасының көмегімен сәлемдемені белгіленген мекен-жай емес, координаттар бойынша жеткізеді. 2019 жылы жоба $41 млн инвестиция тартты.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций