Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


762 просмотра

Қай облыс тұрғындарының депозитте сақтаған қаржысы көп?

Олар ақшасын қай валютада сақтайды?

Фото: Shutterstock

Аймақ тұрғындарының екінші деңгейлі банктердегі депозитте сақтайтын қаржысы бойынша, Қарағанды облысы көш бастап тұр. Бұл – жарты миллиардтан аса қаражат. Ал халық саны тығыз оңтүстік облыс тұрғындарының жинағы бұдан әлдеқайда аз. 

Кімде қанша қаржы бар? 

Ұлттық банктің Қостанай облыстық бөлімі деректеріне сүйенсек, банктердегі депозиттердің жалпы көлемі мамырдағы жағдай бойынша, 10,3 трлн теңгені құраған. Бұған ағымдағы есепшоттар мен бейрезидеттердің есепшоттары кірмеген.

Осы қаражаттың 30 пайызға жуығы заңды тұлғаларға тиесілі. Ал 7,5 трлн теңге көлеміндегі негізгі бөлігі – халықтың жинағы.

Заңды және жеке тұлғалар жинағын аймақ бойынша қарастырса, Алматы қаласындағы банктерде 4,121 трлн теңге жинақталса, Нұр-Сұлтан тұрғындарының 2,3 трлн теңгесі сақтаулы. 

Облыстар арасында 610 млрд теңге жинақпен өндірістік Қарағанды көш бастап тұрса, екінші орында – 4444,4 млрд теңге жинақпен ШҚО келеді. 413 млрд теңге салыммен Қостанай облысы үштікті қорытындылап тұр. 

Депозитте сақталған ең аз қаржы оңтүстік облыстарға тиесілі. Айталық, Ұлттық банктің дерегі бойынша, Қызылорда облысындағы банктерде жинақталған салым көлемі 120,2 млрд теңгені құраған. Ал Түркістан облысындағы банктердегі жинақ көлемі 1 мамырда бар-жоғы 4 млрд теңгені құраған. Бұл әкімшілік-аймақтық өзгерістердің нәтижесінде, Шымкент  республикалық маңызы бар қала мәртебесін иеленіп, аймақ құрамынан шығуына байланысты. 

4574578745.jpg

Теңге ме, доллар ма?

Салымдардың құрылымына келер болсақ,  қазақстандықтар жинағын ұлттық валютада сақтағанды жөн көреді. 1 мамырдағы дерек бойынша, заңды және жеке тұлғалардың теңгемен жинақталған салым көлемі 5,7 трлн теңгені құраған. Бір жыл бұрын бұл сома 4 трлн теңгені құраған еді. Ал депозиттердің жалпы көлемі 2018 жылы 429 млрд теңгеге артық болған.
 
Бұл ретте долларсыздану үрдісіне заңды тұлғалар үлкен үлес қосты. Ұлттық банктің инфляциялық шолуында корпоративтік секторда шетелдік валютадағы депозиттердің жылыстауы орын алғаны жазылған. Тамыз айында заңды тұлғалардың салымы 30 пайызға төмендеген. Олар банктегі жедел депозитте шетел валютасымен 1,2 трлн теңге ұстаса, 1,8 млрд теңгесін қажет кезінде алу үшін ұстап отырған. Бұл уақытқа корпоративтік сектор долларының көлемі 39,5 пайызды құраған. Валюталық салымдардың жылыстауы жалпы депозит қорының 1,4 пайызға төмендеуіне ықпал етті. 

Биыл қаңтар айында регулятор депозиттік ұйымдарда жинақтардың өскенін байқаған, оған халықтың теңгедегі жинағының көбеюі әсер етіпті. Аймақ бойынша алып қарсақ, Алматының өзінде, шетелдік валютада сақталған салым көлемі теңгелік депозиттерден жоғары. (1,96 және 1,17 трлн теңге) Ал басқа қалаларда ұлттық валютамен сақталған депозиттердің саны басым. 

Ағымдағы жылдың 1 мамырында жеке тұлғалар салымының 4,1 триллионы – теңгеде, 3,4 трлн теңгесі шетелдік валютада сақталған. Сондай-ақ, қаржылық реттеушінің есебінде жеке тұлғаның салымы қаншалықты көп болған сайын, валюталық жинақтың үлесі үлкен екені айтылады. 

Әсіресе 500 млн теңгеден аса жинағы бар салымшылар конвертация жасауға құлықсыз. Ұлттық банктің инфляциялық шолуында сүйенсек, 1 ақпандағы жағдай бойынша, бұндай салымдардың 83 пайызы доллармен сақталған. 500 миллионнан аса қаржы жатқан депозиттердің саны – 903. 
 
Шолуда айтылғандай, 50 миллион теңгеден көп қаржы жинақталған 13 мың ірі депозитте банк салымдарының 38 пайызы, яғни 3 трлн теңгесі  шоғырланған. Бұл ретте жеке тұлғалардың 58,1 миллионға жуық есепшотында миллион теңгеге жетер-жетпес ақша жатқанын айта кету керек. Оның барлығын қосса, 1 триллион теңгеге де жетпейді. 

Ұлттық банк деректері бойынша, халықтың 1-3 миллион теңге аралығындағы жинағы әлдеқайда аз – 648 мың, ал 5-10 миллион теңге жинақталған депозиттердің саны – 160 мың. Жалпы 20 миллион теңгеге дейінгі депозиттер барлық есепшоттың 99,9 пайызын құрайды. Олардың басым бөлігі –теңгемен ашылған депозиттер. 

Қала мен облыс арасында Алматы мен Нұр-Сұлтан қалаларында жеке тұлғалардың салымдары көш бастап тұр. Одан кейін Қарағанды мен Шығыс Қазақстан және Қостанай облыстары тұр. 

Қайсысы тиімді?

Айта кету керек, депозиттердің 90% пайызы жедел салымдарда сақталады. Бұл өткен жылдың 1 қазанынан жинақтаушы, мерзімді немесе мерзімсіз депозит ашқан әрбір қазақстандық ақшаны сақтау мерзімі мен алу шарттарын өзі анықтауымен байланысты болуы мүмкін. Ең тиімдісі – жылдық тиімді сыйақысы 12-13,5 пайызды құрайтын жинақтаушы депозит. Салымшы жинақтаушы депозит ашып, жинақтау мерзімінде ақша шешсе де, ең жоғары сыйақы алады. 

Салымның өзге түрлері бойынша сыйақы –10,5 және 12,5 пайыз аралығында. 1 маусымнан бастап валютадағы салымдар теңгедегі салымдар сияқты мерзімді, мерзімсіз және жинақ депозиттер болып топтастырылатын болады. Шетел валютасындағы мерзімі 12 ай және одан жоғары жинақ және мерзімді депозиттер бойынша максималды мөлшерлемелер 2%-ға тең болады. Ал қайтарып алынатын салымдар, сонымен қатар 12-ға дейінгі мерзімді және жинақ салымдар бойынша шекті мөлшерлемелер 1% деңгейінде сақталады.

Дегенмен, маусымның басында депозиттен ақшасын алып немесе оны теңгеден валютаға ауыстырғысы келгендердің ұзын-сонар кезегі қалыптасқаны белгілі. Оның басты себебі – валюталық нарықтағы өзгерістер еді.


77 просмотров

Ислам инвестициясын тартудың жолы қандай?

Бұрынғы қатені қайталамас үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Әлемдік нарықта мұсылман инвесторларының танымалдығы артып келеді. Азия мен Таяу Шығыс елдерінің өкілдері халықаралық нарыққа  инвестиция салуға тұрарлық, болашағы бар жобаларды іздеп шығады. Осы ретте исламдық қаржыландыру жөніндегі ресейлік сарапшылар қауымдастығының жауапты хатшысы Мадина Калимуллина жобаға инвестор тарту туралы ақыл-кеңесін айтты.

Салалық шектеулерді ескеріңіз

«Ислам инвестициясы» деген терминді көпшілік Ислам ынтымақтастық ұйымына мүше елдерден келетін қаржы деп түсінеді. 1970 жылға дейін бұл нарықтың батыс қаржы нарығынан аса айырмашылығы жоқ еді, тек ислам банкі мен өзге де қаржы ұйымдарының дамуы арқасында көпшілікке тез танылған жаңа бағыттар пайда болды. 

Тікелей және венчурлік инвестицияның банк несиесінен айырмашылығы, ол табыс пен тәуекелді бөлу тұрғысында шариғат заңдарына қайшы келмейді. Алайда инвесторлар салалық шектеуді  қатаң сақтайды. Ислам инвесторы адам мен қоғамға зиян келтіретін салаларға ешқашан қаржы құймайды. (Оған арақ-шарап, темекі өндірісі ғана емес, ойын-сауық, музыка индустриясы, кино мен жарнаманың басым бөлігі кіреді). Шариғат заңы бойынша, тыйым салынған салалардан титтей де пайда көруге болмайды. Тек кейбір жағдайларда ғана инвестор табысының 5 пайызынан аспайтын үлесті иеленуіне рұқсат етіледі.

Шариғи тексерістен өтуге дайын болыңыз

Ислам мемлекеттеріндегі венчурлік және инвестициялық қорлардың өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың әрқайсында кез-келген жобаға инвестиция құяр алдында тексерістен өткізетін арнайы шариғи кеңес немесе сырттан шақырылған сарапшылар жұмыс істейді. Бұндай бақылау ислам инвесторымен әріптестіктің бүкіл кезеңінде жүреді. Шариғат комитетінің басты мақсаты – дінмен тыйым салынған салалардан табыс түскен жағдайда шұғыл шешім шығару. 

Кәсіби инвесторларды іздеңіз

Мұсылман инвестор, кез келген өзге инвесторлар секілді, тәуекелге деген көзқарасы мен қай салаға басымдық беретініне байланысты түрлі инвестициялық стратегия таңдауы мүмкін. Әдетте, тәуекелі жоғары жобаларға кәсіби инвесторлар қаржы құйғанды жөн көреді. Ал ислам нарығындағы инвесторлардың көпшілігі тұрақты, болжамды табыс әкелетін жобаларды ұнатады. Мәселен, сукук нарығын алып қарасақ, осы құрал арқылы қаржы негізінен құрылыс, әуе тасымалы, логистика сынды ірі бизнеске тартылатынын байқауға болады.  Дегенмен соңғы жылдары шағын және орта бизнес саласында қаржыландырылған жобалар шығып жатыр. Бірқатар Еуропа елдерінде ислам инвестициялық қорлары құрылды. Олар жергілікті жобаларға, тіпті стартаптарға да белсенді түрде қаржы салып жатқанымен, тәуекелі жоғары инвестицияның үлесі әлі де төмен.

Мәдени ерекшелігін зерттеңіз немесе кәсіби маман жалдаңыз

Батыс және шығыс халқының менталитеті мен мәдениетіндегі айырмашылық – жеке монографияға жүк боларлық тақырып. Алайда оған алдын-ала дайындықсыз баруға болмайды. Соның ішінде іскерлік кездесу уақыты мен кездесу өтетін орынға да ерекше мән берген жөн. Мәселен, жұма – барлық мұсылман елдерінде демалыс, мекере күні. Егер кездесуді мейрамханада өткізуді жоспарласаңыз, дастархан арақ-шарапсыз, жейтін асыңыз халал болуы шарт. Міндетті түрде іскери дресс-кодты сақтаңыз (бұл әсіресе әйел адамдарға қатысты), өзіңіз немесе жоба туралы айтқанда асыра сілтемеңіз, кез келген ақпарат фактімен дәлелденуі тиіс. 

Егер қандай да бір қате жіберуден қорықсаңыз, жергілікті менталитет пен ішкі нарықты жетік білетін кәсіби «жолсерік» жалдауға болады. Өкінішке қарай, ислам нарығына шығар кезде тіпті ірі компиялардың өзі «балалық қателік» жіберетін жағдайлар Ресейде аз кездеспейді. Мәселен, халал өнім шығару жобасын ислам әлемінде қатаң тыйым салынған өнімдерге қолданатын компанияның ортақ брендімен ұсыну қисынсыз. Мұндай өнімдерді кем дегенде бөлек-бөлек таныстыру керек.

Дау-жанжалды шешу жолын нақтылаңыз

ТМД секілді, араб әлемінде де нарық өкілдерінің арасында әр түрлісі кездеседі. Ірі келісім-шарт жасамас бұрын, шағын келісімге қол қойып, болашақ серіктесіңіздің өз міндеттемелерін қалай орындайтынын тексеріп көріңіз (сонымен қатар өзіңіз туралы жағымды пікір қалыптастыруға тырысыңыз). Дау туындаған жағдайда оның қалай: қандай құқық қолданылатыны, арбитраж орны, сот немесе медиатор арқылы шешілетіні –бәрі келісім-шартта жазылғаны дұрыс.

Инвесторды арнайы алаңдардан іздеңіз 

Краудинвестмент және краудфандинг алаңдарында ислам инвесторларының назарын аудару оңай. Егер сіздің жобаңыз бұл сервистерге сай келмесе, сіз түратын жерде өкілдігі бар инвестициялық қорларды мұқият зерттеңіз. Сіздің нарық туралы ештеңе білмейтін инвестор тартудан гөрі, осы аймақта жұмыс істеп жатқан қор немесе инвестициялық компаниямен ынтымақтастық орнату әлдеқайда жеңіл. 

Сондай-ақ жобаны ислам әлеміндегі ірі инвестициялық алаңдарда таныстырған нәтижелі болмақ. Биыл ТМД  елдерінен шыққан жобаларды жүзеге асыру үшін ислам инвесторларымен Самарада 3-5 қазан аралығында өтетін  Volga Investment Summit & World Halal Day шарасында кездескен ыңғайлы. Ресейде алғаш рет өтетін World Halal Day шарасында әлемнің  ондаған елдерінен келетін жүздеген сарапшылардың басы қосылады.
 
Таяу Шығыстан шыққан стартаптардың үштігі: 

  • Souq.com –Араб әлеміндегі ең ірі электронды коммерция алаңы. Жоба 2005 жылы бастау алып, 2017 жылы 580 млн долларға сатылған. Souq.com биыл 1 мамырдан  Amazon.ae деген атпен жұмыс істей бастады.
  • Careem – Таяу Шығыстағы ең танымал райдшеринг жобасы. Стартаптың негізін 2012 жылы Мудасир Шейх, Магнус Олссон және Абдулла Элиас есімді азаматтар қалаған. Жеті жыл ішінде бұл сервис Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, Пәкістан мен Түркияның 98 қаласын қамтып үлгерді. Биыл  наурызда оны Uber 3,1 миллиард долларға сатып алды.
  • Fetchr – дамушы елдерге тауар жеткізетін сервис. GPS қосымшасының көмегімен сәлемдемені белгіленген мекен-жай емес, координаттар бойынша жеткізеді. 2019 жылы жоба $41 млн инвестиция тартты.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций