Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


4837 просмотров

Эксперты рассказали о предстоящей кредитной амнистии в Казахстане

Политики все же больше, чем экономики

Иллюстрация: Shutterstock

На реализацию указа президента о кредитной амнистии потребуется свыше 100 миллиардов тенге государственных средств. «Курсив» расспросил экспертов, насколько эффективно такое расходование бюджета. 

Прощение задолженности граждан по потребительским кредитам обойдется государству примерно в 105 млрд тенге, – сообщил первый вице-премьер – министр финансов Алихан Смаилов на пресс-конференции 27 июня. Основная часть требуемой суммы (88,5 млрд тенге) будет выделена из республиканского бюджета за счет перераспределения средств из других статей расходов. Эти деньги через оператора программы, которым является АО «Фонд проблемных кредитов», пойдут на погашение займов социально уязвимых слоев населения в размере до 300 тыс. тенге, при этом общая задолженность граждан этих категорий не должна превышать 3 млн тенге.

Вторая часть указа распространяется на всех граждан страны, имеющих просрочку по беззалоговым займам, и преду­сматривает списание набежавшей неустойки. По информации «Курсива», общая сумма такой неустойки на 1 июля составляет 58,4 млрд тенге. Из этой суммы 30% (около 17,5 млрд тенге) будет погашено за счет государства. Планируется, что на эту сумму Нацбанк осуществит докапитализацию дочернего АО «Казахстанский фонд устойчивости», которое в свою очередь выкупит облигации, выпущенные Фондом проблемных кредитов. Оставшуюся часть неустойки (около 41 млрд тенге) банки и микрофинансовые организации (МФО) обязуются простить в соответствии с гражданским законодательством.

Заемщикам, подпадающим под действие указа, самостоятельно никуда обращаться не нужно. Банки и МФО сами уведомят клиентов о частичном или полном списании долга.

Больше политики, чем экономики

«Самое главное здесь – это то, что новый президент начал руководить страной не с обещаний, а решил острую проблему для людей. Надо признать, что у нас есть определенный процент населения, которое находится в безнадежных долгах. Понятно, что такие меры нельзя повторять, но часть людей вновь вернется на потребительский рынок», – поделился мнением экономист Алмас Чукин.

Больше политики, а не экономики видит в долговой амнистии и экономист Айдархан Кусаинов:

«У общества накопилось очень много обид из-за того, что государство помогает бизнесу и банкам, что ЕНПФ используется для госпрограмм, что Нацфонд распечатывается и деньги идут бизнесу, а общество ничего не получает. В итоге люди перестали доверять власти. Благодаря указу о списании долгов у общества и власти может возникнуть нормальный диалог».

Эксперт отметил, что негативное отношение общества мешает власти внедрять даже «самые здоровые инициативы».

«Люди везде видят подвох. Если мы преодолеем эту пропасть, то сможем развернуть экономическую политику, начать политические реформы, потому что сегодня, что бы власть ни делала, все воспринимается в штыки», – считает г-н Кусаинов. 

Некоторые собеседники «Курсива» отмечают, что прощение долгов является новой порцией опосредованной помощи банкам.

«Если пойдут «свежие» деньги из бюджета, это означает, что мы в очередной раз вытаскиваем банки, которые раздают кредиты. Это опять дополнительное финансирование банков. За чей счет банкет? Почему банки управляют своим портфелем настолько плохо, что его постоянно приходится улучшать? – задает риторические вопросы эксперт Асет Наурызбаев. – Поверьте, если бы пара крупных банков обанкротилась, никто бы особо не расстроился».

Шеф-аналитик ALPHALUX Consulting Сергей Полыгалов уверен, что прецедент списания невозвратных потребительских кредитов негативно скажется именно на банковском секторе:

«За последние три года было закрыто пять банков с высокорисковой кредитной политикой, Нацбанк потратил солидные суммы денег для решения проблем крупных БВУ. Возникает опасение, что банки и микрокредитные организации станут иждивенцами Нацбанка с точки зрения закрытия дыр невозвратных кредитов».

Политолог Марат Шибутов не верит в возможность возникновения иждивенческих настроений:

«На мой взгляд, указ президента – это вливание социального оптимизма, но люди, которым спишут долги, больше не смогут кредитоваться. Есть в этом воспитательная мера. Плюс не надо забывать, что государство погашает только 300 тыс. Если заем больше, то платить будет сам человек, то есть здесь есть дисциплинирующий фактор». 

«Курсив» обратился за комментариями в пятерку банков с самыми крупными портфелями потребительских кредитов: Kaspi, Народный, Сбербанк, БЦК и АТФ. На редакционный запрос ответили только в одной организации.

«Мы безусловно поддерживаем инициативу президента РК и со своей стороны готовы полностью исполнить возлагаемые на нас обязательства в рамках предлагаемых мер по погашению беззалоговых кредитов социально уязвимых слоев населения», – сообщили в пресс-службе АТФБанка.


65 просмотров

Ислам инвестициясын тартудың жолы қандай?

Бұрынғы қатені қайталамас үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Әлемдік нарықта мұсылман инвесторларының танымалдығы артып келеді. Азия мен Таяу Шығыс елдерінің өкілдері халықаралық нарыққа  инвестиция салуға тұрарлық, болашағы бар жобаларды іздеп шығады. Осы ретте исламдық қаржыландыру жөніндегі ресейлік сарапшылар қауымдастығының жауапты хатшысы Мадина Калимуллина жобаға инвестор тарту туралы ақыл-кеңесін айтты.

Салалық шектеулерді ескеріңіз

«Ислам инвестициясы» деген терминді көпшілік Ислам ынтымақтастық ұйымына мүше елдерден келетін қаржы деп түсінеді. 1970 жылға дейін бұл нарықтың батыс қаржы нарығынан аса айырмашылығы жоқ еді, тек ислам банкі мен өзге де қаржы ұйымдарының дамуы арқасында көпшілікке тез танылған жаңа бағыттар пайда болды. 

Тікелей және венчурлік инвестицияның банк несиесінен айырмашылығы, ол табыс пен тәуекелді бөлу тұрғысында шариғат заңдарына қайшы келмейді. Алайда инвесторлар салалық шектеуді  қатаң сақтайды. Ислам инвесторы адам мен қоғамға зиян келтіретін салаларға ешқашан қаржы құймайды. (Оған арақ-шарап, темекі өндірісі ғана емес, ойын-сауық, музыка индустриясы, кино мен жарнаманың басым бөлігі кіреді). Шариғат заңы бойынша, тыйым салынған салалардан титтей де пайда көруге болмайды. Тек кейбір жағдайларда ғана инвестор табысының 5 пайызынан аспайтын үлесті иеленуіне рұқсат етіледі.

Шариғи тексерістен өтуге дайын болыңыз

Ислам мемлекеттеріндегі венчурлік және инвестициялық қорлардың өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың әрқайсында кез-келген жобаға инвестиция құяр алдында тексерістен өткізетін арнайы шариғи кеңес немесе сырттан шақырылған сарапшылар жұмыс істейді. Бұндай бақылау ислам инвесторымен әріптестіктің бүкіл кезеңінде жүреді. Шариғат комитетінің басты мақсаты – дінмен тыйым салынған салалардан табыс түскен жағдайда шұғыл шешім шығару. 

Кәсіби инвесторларды іздеңіз

Мұсылман инвестор, кез келген өзге инвесторлар секілді, тәуекелге деген көзқарасы мен қай салаға басымдық беретініне байланысты түрлі инвестициялық стратегия таңдауы мүмкін. Әдетте, тәуекелі жоғары жобаларға кәсіби инвесторлар қаржы құйғанды жөн көреді. Ал ислам нарығындағы инвесторлардың көпшілігі тұрақты, болжамды табыс әкелетін жобаларды ұнатады. Мәселен, сукук нарығын алып қарасақ, осы құрал арқылы қаржы негізінен құрылыс, әуе тасымалы, логистика сынды ірі бизнеске тартылатынын байқауға болады.  Дегенмен соңғы жылдары шағын және орта бизнес саласында қаржыландырылған жобалар шығып жатыр. Бірқатар Еуропа елдерінде ислам инвестициялық қорлары құрылды. Олар жергілікті жобаларға, тіпті стартаптарға да белсенді түрде қаржы салып жатқанымен, тәуекелі жоғары инвестицияның үлесі әлі де төмен.

Мәдени ерекшелігін зерттеңіз немесе кәсіби маман жалдаңыз

Батыс және шығыс халқының менталитеті мен мәдениетіндегі айырмашылық – жеке монографияға жүк боларлық тақырып. Алайда оған алдын-ала дайындықсыз баруға болмайды. Соның ішінде іскерлік кездесу уақыты мен кездесу өтетін орынға да ерекше мән берген жөн. Мәселен, жұма – барлық мұсылман елдерінде демалыс, мекере күні. Егер кездесуді мейрамханада өткізуді жоспарласаңыз, дастархан арақ-шарапсыз, жейтін асыңыз халал болуы шарт. Міндетті түрде іскери дресс-кодты сақтаңыз (бұл әсіресе әйел адамдарға қатысты), өзіңіз немесе жоба туралы айтқанда асыра сілтемеңіз, кез келген ақпарат фактімен дәлелденуі тиіс. 

Егер қандай да бір қате жіберуден қорықсаңыз, жергілікті менталитет пен ішкі нарықты жетік білетін кәсіби «жолсерік» жалдауға болады. Өкінішке қарай, ислам нарығына шығар кезде тіпті ірі компиялардың өзі «балалық қателік» жіберетін жағдайлар Ресейде аз кездеспейді. Мәселен, халал өнім шығару жобасын ислам әлемінде қатаң тыйым салынған өнімдерге қолданатын компанияның ортақ брендімен ұсыну қисынсыз. Мұндай өнімдерді кем дегенде бөлек-бөлек таныстыру керек.

Дау-жанжалды шешу жолын нақтылаңыз

ТМД секілді, араб әлемінде де нарық өкілдерінің арасында әр түрлісі кездеседі. Ірі келісім-шарт жасамас бұрын, шағын келісімге қол қойып, болашақ серіктесіңіздің өз міндеттемелерін қалай орындайтынын тексеріп көріңіз (сонымен қатар өзіңіз туралы жағымды пікір қалыптастыруға тырысыңыз). Дау туындаған жағдайда оның қалай: қандай құқық қолданылатыны, арбитраж орны, сот немесе медиатор арқылы шешілетіні –бәрі келісім-шартта жазылғаны дұрыс.

Инвесторды арнайы алаңдардан іздеңіз 

Краудинвестмент және краудфандинг алаңдарында ислам инвесторларының назарын аудару оңай. Егер сіздің жобаңыз бұл сервистерге сай келмесе, сіз түратын жерде өкілдігі бар инвестициялық қорларды мұқият зерттеңіз. Сіздің нарық туралы ештеңе білмейтін инвестор тартудан гөрі, осы аймақта жұмыс істеп жатқан қор немесе инвестициялық компаниямен ынтымақтастық орнату әлдеқайда жеңіл. 

Сондай-ақ жобаны ислам әлеміндегі ірі инвестициялық алаңдарда таныстырған нәтижелі болмақ. Биыл ТМД  елдерінен шыққан жобаларды жүзеге асыру үшін ислам инвесторларымен Самарада 3-5 қазан аралығында өтетін  Volga Investment Summit & World Halal Day шарасында кездескен ыңғайлы. Ресейде алғаш рет өтетін World Halal Day шарасында әлемнің  ондаған елдерінен келетін жүздеген сарапшылардың басы қосылады.
 
Таяу Шығыстан шыққан стартаптардың үштігі: 

  • Souq.com –Араб әлеміндегі ең ірі электронды коммерция алаңы. Жоба 2005 жылы бастау алып, 2017 жылы 580 млн долларға сатылған. Souq.com биыл 1 мамырдан  Amazon.ae деген атпен жұмыс істей бастады.
  • Careem – Таяу Шығыстағы ең танымал райдшеринг жобасы. Стартаптың негізін 2012 жылы Мудасир Шейх, Магнус Олссон және Абдулла Элиас есімді азаматтар қалаған. Жеті жыл ішінде бұл сервис Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, Пәкістан мен Түркияның 98 қаласын қамтып үлгерді. Биыл  наурызда оны Uber 3,1 миллиард долларға сатып алды.
  • Fetchr – дамушы елдерге тауар жеткізетін сервис. GPS қосымшасының көмегімен сәлемдемені белгіленген мекен-жай емес, координаттар бойынша жеткізеді. 2019 жылы жоба $41 млн инвестиция тартты.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций