Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


796 просмотров

На негосударственный экомониторинг бюджет ВКО потратит около 40 миллионов тенге

В 2016 году на данную статью расходов лот был объявлен на 36 млн, в 2017-м – на 37 млн, в 2018-м – на 39 млн тенге

Фото: Shutterstock.com

Региональный экомониторинг за состоянием атмосферного воздуха в Усть-Каменогорске каждый год обходится бюджету в несколько десятков миллионов тенге. По мнению экспертов, финансирование уникальной системы экологического онлайн-контроля РАИСПЭМ, дублирующей функции «Казгидромета», не дает чиновникам законных рычагов влияния на загрязнителей.

И частная, и государственная

Напомним, в №5 «Курсив-Восток» от 14 февраля текущего года в материале «Дышите ровно, за все уплачено» мы уже писали о финансовой стороне экологического регулирования в Усть-Каменогорске. Согласно данным управления экономики и бюджетного планирования ВКО, на экологические мероприятия из бюджета области в 2019 году выделено 216 млн тенге. 

«Ежегодно проводится комплекс мероприятий по текущей бюджетной программе «Мероприятия по охране окружающей среды». Среди них на охрану атмосферного воздуха, функционирование региональной автоматизированной измерительной системы промышленно-экологического мониторинга (РАИСПЭМ) и обеспечение ТОО «Центр экологической безопасности» (ЦЭБ) – около 40 млн тенге. Сейчас проходят конкурсные процедуры по госзаказу на этот год», – сообщила «Курсиву» руководитель отдела природоохранных программ управления природных ресурсов и природоохранных программ ВКО Аяулым Кайдарова.

Данные с сайта goszakup.gov.kz свидетельствуют о том, что в предыдущие годы услуги мониторинга с помощью РАИСПЭМ оказывались в пределах такого же финансового объема. В 2016 году на данную статью расходов лот был объявлен на 36 млн, в 2017-м – на 37 млн, в 2018-м – на 39 млн тенге.

Сама по себе система РАИСПЭМ представляет собой комплекс из девяти постов химического контроля, которые в режиме реального времени передают в Центр экологической безопасности (ЦЭБ) информацию о концентрации в воздухе восьми химических соединений. Далее она отражается на сайте центра и доступна в онлайн-режиме.

По словам ведущего специалиста ТОО «Центр экологической безопасности» Валентины Саватеевой, когда датчики РАИСПЭМ фиксируют превышение по показателям, данная информация передается во все уполномоченные контролирующие органы для принятия оперативных решений.

98498496.jpg

Кто главнее?

Параллельно с региональной системой ЦЭБа наблюдение за состоянием атмосферного воздуха в Усть-Каменогорске ведется на метеостанциях филиала РГП «Казгидромет» по ВКО, финансируемых из республиканского бюджета. На сайте компании информация публикуется в общем бюллетене один раз в месяц.

«Наша обязанность – это госмониторинг. Мы делаем отбор, анализ и выдаем результаты. 17 наших метео- и гидропостов работают как в онлайн-режиме, так и с помощью отбора проб специальными устройствами. Все результаты сводятся. По состоянию атмосферного воздуха ежедневно отправляется информация в департамент экологии ВКО, специализированную природоохранную прокуратуру. Если это касается высоких случаев загрязнения, то сразу же все данные поступают также в областную прокуратуру, департамент экологии, департамент по ЧС, управление здравоохранения, управление образования», – говорит начальник комплексной лаборатории филиала «Казгидромет» по ВКО Татьяна Козлянская.

В Центре экологической безопасности провели сравнительный анализ данных отбора проб РАИСПЭМ и «Казгидромета» за первый квартал этого года. 

«Данные РАИСПЭМ и «Казгидромета» по нескольким веществам, показавшим повышение, у нас коррелируются. А по остальным ингредиентам превышений как в «Казгидромете», так и у нас – не наблюдалось. «Казгидромет» имеет госзаказ на отбор проб три раза в сутки, а РАИСПЭМ делает замеры 32 раза в сутки. Поэтому более точная информация может быть от системы регионального мониторинга», – отмечает директор ТОО «Центр экологической безопасности» Геннадий Корешков.

На первый взгляд может показаться, что действия той и другой организации равнозначны. Однако у них есть серьезное отличие. Согласно статье 145 Экологического кодекса РК «деятельность по ведению мониторинга состояния окружающей среды относится к государственной монополии и осуществляется Национальной гидрометеослужбой (РГП «Казгидромет»)».

«Да, «Казгидромет» является монополистом, но деятельность других видов систем у нас не запрещена. То есть использовать данные РАИСПЭМ в целях госконтроля не допускается, но мы финансируем функционирование этой системы для того, чтобы осуществлять право доступа каждого гражданина к информации о состоянии атмосферного воздуха», – отмечает Аяулым Кайдарова.

Есть мнение

Президент республиканской Палаты экологических аудиторов Роман Честных считает, что данные РАИСПЭМ не могу применяться в качестве доказательной базы, так как негосударственная система мониторинга не имеет законодательно закрепленного статуса.

«Руководство ЦЭБа не может на основании собранных данных обвинить какое-либо крупное промышленное предприятие. Единственное – можно обратиться в департамент экологии ВКО, чтобы те вышли с внеплановой проверкой. Но такое обращение-жалобу может написать любой человек. Только служба «Казгидромет» имеет полномочия вести государственный экологический контроль. Но они также просто собирают данные, мы говорим лишь о констатации фактов. К сожалению, законодательно мы не можем оперативно реагировать на какие-то происходящие вещи. Когда предприятия работают в базовом режиме, проблем на самом деле нет. Нестабильности добавляют два фактора – когда что-то пошло не так, как запланировано, нет соответствующей оперативной реакции», – отметил Роман Честных в интервью «Курсиву».

По мнению руководителя Палаты экологических аудиторов, основным направлением вместо существующих экологических мероприятий должно стать внесение изменений в законодательную базу. Чтобы что-то кардинально поменялось, нужно дорабатывать нормативы и инструкции, создавая реальные инструменты оперативного реагирования, действующие законодательно.


379 просмотров

Ұлттық банк валютаны елде ұстап қалу үшін не істейді?

Реттеуші 1 шілдеден банктерге арналған жаңа құрал енгізуге уәде берді

Валюталық активтерді елде сақтауды ынталандыру үшін 1 шілдеден жаңа құрал енгізілмек: Ұлттық банк екінші деңгейлі банктерге арналған валюталық депозит ұсынады. ҰБ төрағасы Ерболат Досаев 11 маусымда өткен үкімет отырысында бұндай депозиттерді сақтау мерзімі – 1 ай, пайыздық мөлшерлемесі 0,5% болады деп атап өткен еді. 

Қаржыгерлер бірнеше жылдан бері табыстарын кем алып жүргендерін айтып, шағымданып келеді. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, ЕДБ қаржысының бір бөлігін Ұлттық банктің арнайы есепшотында ұстауға міндетті. «НСФР»  мен «КВА» коэфиценттері жан-жақтан басып тұрған екінші деңгейлі банктер шығынға батып, табыстарының бір бөлігінен айырылуда, өйткені валюталық автивтердің бір бөлігін жұмыс істеткізбей, бекер ұстап отыруға мәжбүр», – деп нақтылады ВТБ Банкі басқарма төрағасының орынбасары Юрий Миронов

Десе де, қаржыгерлерге ақшасын бақылаушы органда сақтау міндетті де емес, оның орнына жергілікті өндіріске сала алады. «Шетелдік валютаға орналастыруға болатын актив көп болса, бұл шаруаның ешбір қиындығы болмас еді. Бұндай несиелердің негізгі тұтынушылары – экспортқа тауар шығаратын компаниялар. Алайда олар қазақстандық банктердегі бұл ақшаны қарызға алуға асығар емес»,– деп пайымдайды ALPHALUX Consulting компаниясының сарапшысы Сергей Полыгалов.

Өйткені шетелдік қаржы ұйымдары ұсынатын қарыздың пайыздық мөлшерлемесі қазақстандық банктерден біршама төмен.

Қазақстанда заңды тұлғаларға доллармен берілетін несиенің құны 5,5-6,7 пайыз аралығында болса, шетелдік банктерде орташа мөлшерлеме 1,5-2 пайызды құрайды. Қаржыгерлердің айтуынша, жергілікті нарық тар және реттеушінің талаптары қатаң, сондықтан өз салымшыларының валюталық жинақтарына жоғары пайыз ұсына алмайды, осы себепті салымшылар  отандық банктерден қаржысын алып кетіп жатыр. 

«Жинақ көрсеткіштері төмендеп келеді. Корпоративтік клиенттерге қатысты айтар болсақ, депозиттердің Қазақстаннан жылыстауы байқалады. Біз ақшаны Ұлттық банкке 0 пайызбен салатындықтан, корпоративтік клиенттерге ұсынатын пайыздық мөлшерлемеміз де 0 пайыз. Ұлттық банк осыған қатысты шараларды қолға алмаса, бұл үрдіс жалғаса береді», – деген еді бір ай бұрын өткен баспасөз-жиынында Халық банктің басқарма төрағасы Үміт Шаяхметова. 

Оның сөздеріне бақылаушы органның статистикасы дәлел. Қаңтар-сәуір аралығында валюталық депозиттердің көлемі 20,4 пайызға төмендеп, теңгемен алғанда, 7,1 трлн теңге көлемінде қалыптасқан. Егер шетелдік валютадағы салымдардың құрылымына зер салсақ, корпоративтік клиенттердің салымдары қарқынды түрде төмендеп кеткенін байқаймыз(-30%).

Өзгеріс керек

Ұлттық банктің бұл жаңалығын қаржыгерлер салқын қабылдады. Банктердің басым бөлігі осы құралдың енгізілуіне байланысты пікір білдіруден бас тартты, өйткені долларлық депозиттер бойын көрші Ресейдің өзінде мөлшерлеме жоғары болғандықтан, валюталық активтерді елде сақтап қалуға әсері аз болмақ.

«Әрине, бұл құралдың мақсаты дұрыс, бірақ ақшасын шетелдік банктерде салуға мүмкіндігі барлар соңғысын таңдай береді. Бұл шараны қолға алғандағы жалғыз нәтиже – банктер өз валюталық өтімділігін орналастырудан аз да болса кіріс алады. Реттеушінің байланыстырма есепшоттарда қалған ақша үшін төлем жасау бағытындағы алғашқы қадамы жалғасын табады деген үміттеміз»,– деді  Юрий Миронов.

Оның айтуынша, жергілікті ВТБ валюта өтімділігін Ұлттық банктегі корреспонденттік есепшотта сақтайды. Altyn Bank те реттеушінің талабын орындайды, бірақ қаражатының бір бөлігін мөлшерлемесі жақсы, рейтингі жоғары шетелдік банк пен облигацияға аударып жатыр. 

«Реттеушінің бастамасын жақсы өзгеріс деп санауға болады. Ұлттық банктегі депозиттің мөлшерлемесі нарықтық – LIBOR мөлшерлемесімен теңестірілуі керек», – дейді Altyn Bank қазынашылық департаментінің директоры Виктория Чудина. –Халықаралық нарықта дәл осы мерзімге доллармен салынған депозиттердің пайыздық үстемақысы 2,35-2,4% құрайды, бұл Ұлттық банктің ұсынысынан әлдеқайда жоғары».
 
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы  Ұлттық банктің бастамасы жақсы екенін айтады. «Бұл шара валюталық автивтерді елде сақтауға ынталандыруға бағытталғанымен, сыртқы нарықтағы қаржы ұйымдары ұсынатын шарттар әлдеқайда тиімді болып тұрғанда, өз жинағын қайда сақтағанды өзі шешетін салымшылардың таңдауына шектеу болуы да мүкін», – деп пайымдайды ҚҚҚ сарапшысы Рамазан Досов

Көршілерде жағдай қандай? 

Ресейде валюта және қаржы нарығы біршама дамыған. Бұл елде валюталық өтімділік, банкаралық несиелер, своп операцияларын, шетел валютасын орналастыратын құралдардың көптеген түрі кеңінен қолданылады. «Сонымен қатар, бұл құралдарды пайдалану мерзімі де әртүрлі: бір күннен бастап, бірнеше жылға дейін өзгеріп отырады. Бұдан бөлек, көрші мемлекетте валюталық жинағы бар әлеуетті қарыз алушылардың ауқымы айтарлықтай кең. Бұл құралдар қатаң корреляция тудырып, отандық және шетелдік нарықтағы тарифтерді FED мөлшерлемесіне жақындатады», - деді Юрий Миронов.

Жергілікті қор нарығында да көптеген құралдар бар, бірақ олар отандық қаржыгерлер арасында танымал емес. Атап айтқанда, KASE мәліметтері бойынша, мамырда валюталық своп нарығындағы сауда-саттық көлемі 21,8%-ға, яғни  2,36 трлн теңгеге дейін төмендеді. Бұдан бөлек, қазіргі кезде биржада KASE индексінде, доллардың теңгеге қатысты курсына және жекелеген акциялар бойынша фьючерстер қолжетімді. «Осы нарықта сауда жасау үшін бізге маркетмейкерлер мен валютмейкерлер қажет. Банктер валюта сауда-саттығы бойынша маркетмейкер болғысы келмейді. USD / KZT фьючерс жұбына қатысты айтар болсақ, оған Ұлттық банк келсе, жақсы болар еді.  Егер ҰБ  бұл нарыққа келсе, банктер де тартылатын еді. Өкінішке қарай, олай болып тұған жоқ»,– деді Қазақстан қор биржасы Басқарма төрағасының орынбасары Андрей Цалюк.

Ұлттық банктің депозиттеріне орташа мөлшерлемесі 1,99 пайызды құрайтын банкаралық несие балама болар еді, бірақ бұл нарық  та қатты құбылып тұрады. «Банкаралық несиелеу көлемі тұрақты және бірқалыпты емес. Мәселен, биыл бұндай операциялардың шарықтау шегі қаңтар айына сай келіп, $26,1 млн құраған еді. Алайда наурыз мен сәуір айларында валютада банкаралық несиелеу мүлдем болған жоқ», – деп тұжырымдайды Сергей Полыгалов.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций