Перейти к основному содержанию

533 просмотра

Қазақстанда төлем карталарын пайдалану артып келеді

Дегенмен отандастарымыз қолма-қол төлемнен бас тартпақ емес

Фото: Shutterstock.com

Ұлттық банктің деректеріне сүйенсек, 2019 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша,  елде 24,4 миллион төлем картасы айналымда жүр (2018 жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда 21,5 пайызға өскен). Соның ішінде ең көп таралғаны – дебеттік карталар, олардың үлесі 75,6 пайызды құрайды. Ал несие карталарының үлесі – 20,8%. Айта кету керек, несие карталарының өсімі өте баяу, үш жылдың ішіндегі өсімі 30 пайыздан аспаған.

Тағы не маңызды? Жергілікті пластиктің дәуірі аяқталып барады десек болар, қазір халықаралық төлем жүйелерінің заманы. Анықтама үшін айта кетейік, 2018 жылдың дәл осы кезеңінде «Қазақстанның халық банкі» АҚ шығаратын Altyn Card пен «Ситибанк Қазақстанның» осы аттас картасын 86 мыңға жуық адам иеленіпті. Ал биыл сәуір айындағы деректер бойынша, олардың саны 800-ден аспады. Тағы бір ескерерлік жайт, реттеуші жақында ғана статистика деректеріне елеусіз өзгеріс енгізді. Бір қарағанда солай көрінгенімен, жақсылап үңілсек, оның елеусіз емес, аса маңызды екеніне көз жеткіземіз. Атап айтқанда, «ҚР аумағында жүргізілген операцияларда қазақстандық және шетелдік эмитенттер шығарған карталардың қолданылуы» деген бөлімде интернеттің қасына ұялы телефонды да қосып қойған, бұл –смартфон арқылы жасалған төлемдердің статистикадағы үлесі артып келеді деген сөз. 

Қолма-қол емес төлемнің басым бөлігі POS-терминалдар (қолма-қол емес төлемнің жалпы санының – 58,3%, көлемінің 37,3 пайызы) мен интернет/мобильді банкинг арқылы төленген. Ал қолма-қол ақша негізінен банкоматтан шешіп алынған. 

Жақсы көрсеткіштің қайнаркөзі 

Статистиканың бұл бөлімі өте қызық (Қазақстанда айналымға шығарылған карта + ұялы телефон бойынша интернеттегі операциялардың саны). Наурыз айының қорытындысы бойынша, 2018 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3 есе, ал 2017 жылмен салыстырғанда 7 есе өскен бұл көрсеткіштің құрылымдық сипаты бар екенін түсіну үшін, өткен жылы ғана сәл-пәл өскен жалақыны ескеру керек. Егжей-тегжейін тізбеден көруге болады. 

9645498.jpg

Алда келе жатқан көрсеткіштердің бірі – айналымға шығарылған карта + ұялы телефонмен интернет арқылы жасалған операциялардың саны. Наурыздың қорытындысы бойынша, 2017 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда, операция көлемі 2,7 есе – 463 млрд теңгеге дейін, ал 2017 жылдың көктемімен салыстырсақ, 8,4 есе өскен. Қазіргі кезде бұл көрсеткіш карта бойынша жүргізілген қолма-қол емес төлемнің 60 пайызын қамтиды. Сонымен қатар, оның үлесі жылдан-жылға өсіп келеді: 2018 жылдың наурызында 47 пайызды құраса, ал 2017 жылы 35 пайыз болған. 

Орташа чек өсім көрсетпеген 

Карта мен ұялы телефоннан интернет арқылы өткен операциялардың орташа чегі өсім көрсетпей тұр: биыл наурыз айында ол 13863 теңге көлемінде қалыптасты. Нақты айтар болсақ, жылдық өсімі 2  пайыз ғана, ал 2017 жылдан бері 31 пайыз өсім көрсеткен. Карта және ұялы телефон арқылы  интернетте жасалған төлемдердің орташа чегі – 13863 теңгені құраған. Бұл ретте ұялы телефондар арқылы өткен транзакцияның бәрі бұл көрсеткішті сұйылтатын секілді, өйткені бұндай операциялар бойынша орташа чек үлкен емес, бар-жоғы 2-3 мың теңгені құрайды.

Карта бойынша төленген қолма-қол емес төлемнің көлемі биыл наурыз айында 777 млрд теңге көлемінде қалыптасса, 1 жыл бұрын ол 359 млрд теңге болған, яғни, 2,16 есе өсім көрсеткен. Ал 2017 жылғы көрсеткіштермен салыстырсақ, 5 есе өсім бергенін байқаймыз. 

Аса мәртебелі Кэш

Картадан қолма-қол ақша алу 2019 жылдың наурызында 1,2 трлн теңгені құрады. 2017 жылдың осы кезеңінде оның көлемі 834 млрд теңге деңгейінде болса, ал 2018 жылы триллион теңгеден асқан. Яғни, үш жыл бойғы жылдық орташа өсім – 20 пайыз. Алдыңғы жылы орташа чек 47500 теңге болса, 2019 жылдың наурызында ол 42 мың теңге болған. 

Қысқа да нұсқа

Бірінші – Қазақстанда халықаралық төлем жүйелері басымдыққа ие бола бастады.

Екінші – жыл пластик карталар үшін жайлы басталды, негізгі 3 параметр – интернеттегі транзакция, ұялы телефон арқылы төлем, картамен жасалған қолма-қол емес төлемнің жалпы көрсеткіші қатты жоғарылаған. 

Үшіншіден, төлем карталарының келешегі жаман емес секілді, өйткені экономиканың бойына қан жүгіріп, оның артынан жалақы да көтеріліп, карта арқылы жүзеге асатын төлем көлемі де көбейеді деген үміт бар.

1411 просмотров

Как ERM автоматизирует работу с банковскими рисками

Мнение СЕО Prime Source Евгений Щербинин

Фото: Shutterstock

Начало года в любой отрасли сопровождается оценкой влияния рисков, которые ожидают бизнес, на запланированные показатели ближайших 12 месяцев.

Например, инвестиционный банк Morgan Stanley в своем отчете о глобальных рисках 2020 года отмечает, что за последние 12 месяцев 20 мировых ЦБ смягчили монетарную политику. «Средневзвешенная процентная ставка может достигнуть семилетнего минимума уже в марте 2020 года. Ослабление торговой напряженности и успешный ход переговоров между США и Китаем – эти два фактора в совокупности станут мощными драйверами роста», – говорится в отчете инвестбанкиров.

То есть риски – это не только предполагаемые провалы, но и возможности роста. И чем больше становится бизнес, тем чаще топ-менеджменту приходится сталкиваться с рисками – они усиливаются вместе с ростом компании. Особенно актуальны риски для банкиров, к которым со стороны регуляторов выдвигается все больше требований по условиям ведения бизнеса.

Глобальный фон банковского рынка Казахстана сегодня определяется рядом крупных событий, в которые втянуты все игроки финансовой отрасли страны.

Во-первых, в Казахстане идет внедрение международных стандартов финансовой отчетности (МСФО 9), которые регламентируют бухгалтерский учет финансовых инструментов и расчет провизий в соответствии с прогнозными рыночными показателями. Во-вторых, в Казахстане заканчивается оценка качества активов банков (AQR), включая адекватность оценки активов и залогового обеспечения и связанных с ними резервов, для повышения прозрачности банковских рисков. В-третьих, в Казахстане формируется спрос на новый подход к рассмотрению рисков компании –  интегрированную систему управления рисками ERM (Enterprise Risk Management). Причем последнее вытекает из двух предыдущих событий.

ERM – это комплексная интегрированная система управления рисками для достижения бизнес-целей: снижения непредвиденной волатильности прибыли и увеличения стоимости предприятия.

Современная структура банковской ERM состоит из семи компонентов, каждый из которых должен быть разработан и связан друг с другом, чтобы работать как единое целое.

Первый компонент. Корпоративное управление – это выстраивание определенных обязанностей совета директоров и высшего руководства с точки зрения организационных процессов и эффективного управления рисками компании.

Второй. Линейное управление – согласование бизнес-стратегий с корпоративной политикой риска при поиске новых возможностей для бизнеса и роста. Риски бизнес-операций должны быть полностью оценены и включены в ценообразование и показатели прибыльности при реализации бизнес-стратегии. В частности, ожидаемые убытки и стоимость капитала риска должны быть включены в цену продукта или требуемой доходности инвестиционного проекта.

Третий. Активное управление портфелем. Эта концепция применяется ко всем рискам внутри организации для их агрегации, учета их эффектов и мониторинга концентрации.

Четвертый. Передача риска – снижение нежелательных или концентрированных рисков, а также хеджирование рисков внутри портфеля. Чтобы снизить нежелательные риски, руководство должно на постоянной основе оценивать производные, страховые и гибридные продукты и выбирать из них наиболее эффективную альтернативу.

Пятый. Аналитика рисков – количественная оценка риска для дальнейшего анализа и отчетности. Например, если руководство хочет снизить риски, можно использовать аналитику риска для определения наиболее эффективного способа достижения той или иной цели.

Шестой. Технологические и информационные ресурсы улучшают качество данных для поддержки процессов анализа и отчетности.

Седьмой. Управление отношениями с заинтересованными сторонами повышает прозрачность рисков в отношениях компании с основными заинтересованными сторонами, что имеет важное значение для составления кредитных рейтингов, а также для внешнего анализа деятельности компании и принятия кредитных решений.

Все эти компоненты, собранные в одну систему, позволяют руководству банка адекватно оценить свои риски перед принятием того или иного бизнес-решения. Однако названные компоненты лишь структура, которая заполняется данными.

И на этом этапе могут возникнуть дополнительные проблемы типа неактуальности или неточности данных, децентрализации источников информации и подобного. Все эти вопросы снимаются благодаря технологиям.

Тем не менее в целом ERM решает проблему фрагментарного восприятия разных видов рисков на уровне отдельных структурных подразделений. При новом подходе риск-менеджеры и все заинтересованные подразделения компании могут оценивать риски в масштабах всего предприятия.

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif