Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


350 просмотров

Қазақстанда төлем карталарын пайдалану артып келеді

Дегенмен отандастарымыз қолма-қол төлемнен бас тартпақ емес

Фото: Shutterstock.com

Ұлттық банктің деректеріне сүйенсек, 2019 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша,  елде 24,4 миллион төлем картасы айналымда жүр (2018 жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда 21,5 пайызға өскен). Соның ішінде ең көп таралғаны – дебеттік карталар, олардың үлесі 75,6 пайызды құрайды. Ал несие карталарының үлесі – 20,8%. Айта кету керек, несие карталарының өсімі өте баяу, үш жылдың ішіндегі өсімі 30 пайыздан аспаған.

Тағы не маңызды? Жергілікті пластиктің дәуірі аяқталып барады десек болар, қазір халықаралық төлем жүйелерінің заманы. Анықтама үшін айта кетейік, 2018 жылдың дәл осы кезеңінде «Қазақстанның халық банкі» АҚ шығаратын Altyn Card пен «Ситибанк Қазақстанның» осы аттас картасын 86 мыңға жуық адам иеленіпті. Ал биыл сәуір айындағы деректер бойынша, олардың саны 800-ден аспады. Тағы бір ескерерлік жайт, реттеуші жақында ғана статистика деректеріне елеусіз өзгеріс енгізді. Бір қарағанда солай көрінгенімен, жақсылап үңілсек, оның елеусіз емес, аса маңызды екеніне көз жеткіземіз. Атап айтқанда, «ҚР аумағында жүргізілген операцияларда қазақстандық және шетелдік эмитенттер шығарған карталардың қолданылуы» деген бөлімде интернеттің қасына ұялы телефонды да қосып қойған, бұл –смартфон арқылы жасалған төлемдердің статистикадағы үлесі артып келеді деген сөз. 

Қолма-қол емес төлемнің басым бөлігі POS-терминалдар (қолма-қол емес төлемнің жалпы санының – 58,3%, көлемінің 37,3 пайызы) мен интернет/мобильді банкинг арқылы төленген. Ал қолма-қол ақша негізінен банкоматтан шешіп алынған. 

Жақсы көрсеткіштің қайнаркөзі 

Статистиканың бұл бөлімі өте қызық (Қазақстанда айналымға шығарылған карта + ұялы телефон бойынша интернеттегі операциялардың саны). Наурыз айының қорытындысы бойынша, 2018 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3 есе, ал 2017 жылмен салыстырғанда 7 есе өскен бұл көрсеткіштің құрылымдық сипаты бар екенін түсіну үшін, өткен жылы ғана сәл-пәл өскен жалақыны ескеру керек. Егжей-тегжейін тізбеден көруге болады. 

9645498.jpg

Алда келе жатқан көрсеткіштердің бірі – айналымға шығарылған карта + ұялы телефонмен интернет арқылы жасалған операциялардың саны. Наурыздың қорытындысы бойынша, 2017 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда, операция көлемі 2,7 есе – 463 млрд теңгеге дейін, ал 2017 жылдың көктемімен салыстырсақ, 8,4 есе өскен. Қазіргі кезде бұл көрсеткіш карта бойынша жүргізілген қолма-қол емес төлемнің 60 пайызын қамтиды. Сонымен қатар, оның үлесі жылдан-жылға өсіп келеді: 2018 жылдың наурызында 47 пайызды құраса, ал 2017 жылы 35 пайыз болған. 

Орташа чек өсім көрсетпеген 

Карта мен ұялы телефоннан интернет арқылы өткен операциялардың орташа чегі өсім көрсетпей тұр: биыл наурыз айында ол 13863 теңге көлемінде қалыптасты. Нақты айтар болсақ, жылдық өсімі 2  пайыз ғана, ал 2017 жылдан бері 31 пайыз өсім көрсеткен. Карта және ұялы телефон арқылы  интернетте жасалған төлемдердің орташа чегі – 13863 теңгені құраған. Бұл ретте ұялы телефондар арқылы өткен транзакцияның бәрі бұл көрсеткішті сұйылтатын секілді, өйткені бұндай операциялар бойынша орташа чек үлкен емес, бар-жоғы 2-3 мың теңгені құрайды.

Карта бойынша төленген қолма-қол емес төлемнің көлемі биыл наурыз айында 777 млрд теңге көлемінде қалыптасса, 1 жыл бұрын ол 359 млрд теңге болған, яғни, 2,16 есе өсім көрсеткен. Ал 2017 жылғы көрсеткіштермен салыстырсақ, 5 есе өсім бергенін байқаймыз. 

Аса мәртебелі Кэш

Картадан қолма-қол ақша алу 2019 жылдың наурызында 1,2 трлн теңгені құрады. 2017 жылдың осы кезеңінде оның көлемі 834 млрд теңге деңгейінде болса, ал 2018 жылы триллион теңгеден асқан. Яғни, үш жыл бойғы жылдық орташа өсім – 20 пайыз. Алдыңғы жылы орташа чек 47500 теңге болса, 2019 жылдың наурызында ол 42 мың теңге болған. 

Қысқа да нұсқа

Бірінші – Қазақстанда халықаралық төлем жүйелері басымдыққа ие бола бастады.

Екінші – жыл пластик карталар үшін жайлы басталды, негізгі 3 параметр – интернеттегі транзакция, ұялы телефон арқылы төлем, картамен жасалған қолма-қол емес төлемнің жалпы көрсеткіші қатты жоғарылаған. 

Үшіншіден, төлем карталарының келешегі жаман емес секілді, өйткені экономиканың бойына қан жүгіріп, оның артынан жалақы да көтеріліп, карта арқылы жүзеге асатын төлем көлемі де көбейеді деген үміт бар.


4188 просмотров

Жители Восточного Казахстана должны банкам почти 320 млрд тенге

Зачем они влезают в долги

Фото: shutterstock

По данным восточноказахстанского филиала Национального банка Казахстана, с января по июль 2019 года банки второго уровня (БВУ) выдали кредитов населению региона на сумму 137,1 млрд тенге, что на 28,6 млрд тенге, или 26,4%, больше, чем за аналогичный период 2018 года. В целом жители ВКО взяли на себя долговые обязательства на 320,9 млрд тенге.

Потребительские – в лидерах

По словам главного специалиста отдела контроля финансовых организаций и защиты прав потребителей финансовых услуг восточноказахстанского филиала Национального банка РК Салтанат Кожатаевой, чаще всего жители ВКО предпочитают оформлять в БВУ и микрофинансовых организациях потребительские беззалоговые кредиты. Так, из 137,1 млрд тенге выданных с января по июль 2019 года кредитов на долю этой категории займов приходится 102,4 млрд тенге. Гораздо реже оформляются ипотечные кредиты – 21,7 млрд тенге. Прочие займы на различные цели были выданы в сумме 13 млрд тенге. В целом на 1 июля 2019 года кредиты физических лиц в БВУ ВКО составили 320,9 млрд тенге.

«Потребительские займы берут на самые разные цели. И их можно даже распределить по возрасту и семейному положению клиентов. Например, молодые люди прибегают к услугам банков для приобретения новых гаджетов. Семейные пары со стажем кредитуются для приобретения бытовой техники, мебели, на образование детей. Но больше всего заемных денег население тратит на проведение тоев», – отметила на недавней пресс-конференции Салтанат Кожатаева.

Kred21.jpg

Разорительные тои

По мнению эксперта, причина достаточно высокой закредитованности населения заключается в его финансовой неграмотности. Как отмечает Кожатаева часто бездумно берут кредиты на потребительские цели, приобретая вещи, без которых вполне можно было бы обойтись. При этом основная доля приходится на крупные суммы займа на проведение пышных свадебных церемоний. Однако нередко роскошная свадьба приводит к скорому разводу. В итоге не только распадается молодая семья, но и оба бывших супруга оказываются в глубокой долговой яме.

«Однако эта ситуация сейчас начинает немного меняться. В общественную приемную филиала Нацбанка Казахстана все чаще стали обращаться будущие семейные пары за финансовой консультацией. Их интересует, как можно сэкономить на свадьбе. Это можно сделать, если приобретаемый товар оформить не в кредит, а в рассрочку. Впрочем, было уже достаточно много примеров, когда молодые люди вообще отказывались от свадебной церемонии, предпочитая вкладывать эти же деньги в недвижимость», – говорит  Салтанат Кожатаева.

Непомерные аппетиты

Также достаточно часто в долговую кабалу попадают те клиенты, которые пользуются услугами онлайн-кредитования. По словам Салтанат  Кожатаевой, в Семее, например, в последний год наблюдается рост выдачи онлайн-кредитов ТОО «Займер». И это несмотря на то, что до августа 2018 года ставка вознаграждения здесь составляла от 700 до 900% в месяц. То есть клиент, взяв заем в сумме 150 тыс. тенге, уже через месяц должен МФО более 1,5 млн тенге.

«Нацбанк РК после неоднократных попыток все-таки добился того, что ставки вознаграждения по онлайн-кредитованию были ограничены пределами 100% в месяц от суммы выданного займа. Потому что люди действительно попадали в самые кабальные условия, просто ставя клик в компьютере, тем самым соглашаясь на все условия договора», – говорит Салтанат Кожатаева.

Выход из долговой ямы

Впрочем, нельзя сказать, что проблема закредитованности населения касается лишь Восточного Казахстана. Как сообщила «Курсиву» директор ВК филиала Национального банка Казахстана Айнагуль Жолдыбалина, только за первое полугодие 2019 года объем просроченной задолженности населения составил 19,3 млрд тенге. Это 6% от 320,9 млрд тенге – общей суммы выданных в области кредитов. Аналогичная ситуация складывается во всех регионах республики.

«Из 12 граждан, ежедневно обращающихся к нам в общественную приемную, не менее трех приходится на долю представителей социально защищаемых слоев населения. И подобных обращений по Казахстану – тысячи», – сообщила Салтанат Кожатаева.

По данным Минтруда и соцзащиты населения РК, в настоящее время завершается работа по составлению списков должников перед БВУ из числа представителей многодетных семей; семей, получающих адресную социальную помощь; семей, получающих пособие по потере кормильца; семей, воспитывающих детей с инвалидностью, а также сирот до 29 лет. По предварительным данным Минтруда и соцзащиты РК, этот список должен будет насчитывать более 440,9 тыс. человек. Для погашения накопившейся задолженности из Национального фонда предусматривается около 89,2 млрд тенге. Полный отчет перед Национальным банком РК о выполнении указа президента от всех финансовых организаций республики поступит не позднее 9 сентября 2019 года.

Напомним, за счет средств Национального фонда тем казахстанцам, чье имя вошло в список Минтруда и соцзащиты населения РК и Минобразования и науки РК, будет погашен основной долг и ставка вознаграждения в сумме до 300 тыс. тенге. При условии, что сумма кредита не превышает 3 млн тенге.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций