Перейти к основному содержанию

577 просмотров

98 миллиардов тенге «безнала» провели жители Костанайской области в 2018 году

Это в 1,6 раза, чем в 2017-ом

фото: shutterstock.com

В Костанайском регионе наблюдается опережающий рост безналичных платежей, которые производятся с использованием платежных карт. Об этом заявляют представители КФ РГУ «Национальный банк РК», передает корреспондент Kursiv.kz.

«На 1 января текущего года количество держателей платежных карт в регионе составило 598 тысяч человек, а количество денежных карт в обращении 686 тысяч единиц это на 8% больше, чем в 2017 году», - рассказала начальник отдела экономики КФ РГУ «Национальный банк РК» Дина Ахметжанова.

По ее словам, за прошедший год денежный оборот по платежным картам составил 603 млрд тенге. Из этого количества безналичные платежи вышли на 98 млрд тенге или 12 млн транзакций. А вот средний чек расчетов посредством платежной карты обошелся в 8140 тенге, тогда как в 2017 году его сумма была 7836 тенге. Это говорит о том, что костанайцы, покупая что-то, оплачивают приобретение с помощью карт.

«Безналичные платежи за 2017-ый составили 62 млрд тенге. Мы наблюдаем рост в 1,6 раза. Вот статистика. Количество транзакций за 2017 было всего 8 млн, а в 2018- ом уже 12 млн, то есть увеличение в 1,5 раза. За 2017 год общий денежный оборот по картам составил 483 млрд тенге, рост в 2018-ом составил 25%. Мы считаем, что это существенно. Правда, снятие наличных все еще в лидерах. За 2018 год 505 млрд тенге костанайцы сняли в банкоматах именно «наличку», за 2017 год эта цифра была 421 млрд тенге, рост - всего лишь 20%. В итоге удельный вес безналичных платежей вырос за год с 12,8% до 16,2%. При этом в ноябре, декабре 2018 года удельный вес доходил до 19%. Сегодня среди регионов, без городов Алматы и Астаны, мы на 5 позиции, перед нами области: Акмолинская, Карагандинская, Западно-Казахстанская, Алматинская», - продолжила Дина Ахметжанова.

Стоит отметить, что на сегодняшний день более половины безналичных платежей посредством платежных карт совершаются в интернете. И это понятно, онлайн-транзакции экономят время. Теперь таким образом можно оплатить коммунальные услуги, обязательные платежи, штрафы или пополнить баланс мобильного телефона.

Вместе с тем, банкиров волнует рост фактов интернет-мошенничества, от которых страдают тысячи казахстанцев. Самые частые причины их возникновения невнимательность и незнание способов защиты личных данных держателей платежных карт.

«Чтобы не стать жертвой интернет мошенников, следуйте простым правилам. Нужно использовать приватные окна веб-сайтов при проведении интернет-операций по своим картам и счетам, обязательно антивирусную защиту, пороли сложные, составные, почаще их меняйте. На своим компьютере не храните личные данные, так чтобы их могли увидеть другие. Советуем вам избегать публикаций личных и банковских данных в Интернете. Перепроверяйте звонки и письма по электронной почте от незнакомцев. Не нужно рассказывать им о себе, какие-либо личные факты. Что касается покупок через Интернет. Убедитесь, что сайт, на котором вы находитесь, действительно принадлежит интернет-магазину. Будьте внимательны в отношении электронных писем, тем более, если адресат вам не известен. Сейчас очень много таких приходит, где говорится, что вы стали победителями или на вас счет пришла энная сумма. Для того, чтобы вы могли ее забрать, нужен номер вашего счета», перечисляет начальник отдела экономики КФ РГУ «Национальный банк РК».
Эксперты так же рекомендуют костанайцам не переходить по ссылкам, присланным из сомнительного источника по электронной почте, в социальных сетях или в SMS, а при оплате в ресторане или в магазине не выпускайте из виду свою банковскую карту при передаче ее кассиру или официанту.

«Так же не забывайте сверять свои чеки с изменениями на банковском счете, следите за отчетами по своим счетам в мобильных приложениях банков и не храните пин-коды вместе с карточками»,-  подчеркнула Дина Ахметжанова.

По мнению начальника отдела экономики КФ РГУ «Национальный банк РК», количество безналичного расчета в Костанайской области будет только расти. Для этого есть все перспективы. Все больше бизнесменов устанавливают POS-терминалы. Их уже почти 8 тысяч. По этому показателю нас опережает Карагандинская область, не считая Алматы и Астаны.

«То есть предприятия торговли и сервиса постепенно приходят к пониманию необходимости использования в своей деятельности современных способов расчета», - добавила спикер.

А вот банкоматов в регионе не так много - всего 424. И это на 686 тыс. платежных карт. Рост их, конечно, тоже наблюдается. По сравнению с 2017-ым на 12%, но все дефицит банкоматов в регионе есть. Особенно в сельской местности.

«Сегодня банки представляют разные бонусные системы при безналичных платежах это большой плюс для держателей карт. Костанайцы выбирают для себя разные варианты, так что у одного пользователя зачастую бывает от 1 до 3 платежных карт», - рассказала Дина Ахметжанова.

Мобильных приложений и сервисов тоже стало немало. В «Нацбанке» напомнили, что Казахстане в прошлом году запустили в работу систему мгновенных платежей «Sunqar». С ее помощью платежи и переводы денег по всей стране между клиентами разных банков-участников системы, проводятся мгновенно, без какого-то ожидания. При этом для переводов денег между людьми используется лишь номер мобильного телефона. Правда, его нужно предварительно привязать к любому источнику оплаты, будь-то платежная карта, текущий банковский счет или электронный кошелек.
Услуги в системе «Suńqar» предоставляются казахстанскими банками через свои мобильные приложения или системы Интернет-банкинга. Сегодня эти услуги через новый сервис оказывают АО «Евразийский Банк», АО «AltynBank» (ДБ China CITIC Bank Corporation Limited) и АО «Банк ЦентрКредит». В этом году к системе «Suńqar» планируют подключиться еще порядка 10-ти банков второго уровня.

banner_wsj.gif

8939 просмотров

42 500 теңгені алуға байланысты түйткілді сауалдардың жауабын оқыңыз

Заңгер Гүлмира Қарасай сұхбат берді

Фото: жеке мұрағатынан

Қазақстанда төтенше жағдай (ТЖ) жарияланып, Нұр-Сұлтан, Алматы, Атырау, Қарағанды, Теміртау, Шахтинск, Саран, Абай, Ақтау қалаларының және Ақмола, Ақтөбе облыстарының карантинге жабылуы – бірқатар азаматтардың жұмыстан қысқаруына әкеліп соқты. Осыған байланысты президент Қасым-Жомарт Тоқаев ТЖ кезінде табысынан айырылғандарға 42 500 теңге көлемінде (еліміздегі минималды жалақы) жәрдемақы төлеуді тапсырған. Алайда осы жәрдемақыны алуға байланысты халық арасында көптеген түсінбеушілік туындап жатыр. Сол орайда белгілі заңгермен пікірлесіп, түйткілді сұрақтарға жауап алдық. 

– 42 500 теңге әлеуметтік төлем алатын азаматтар санаты кеңейтілді. Соңғы өзгеріс бойынша бұл көмекті кімдер ала алады? Ал кімдер алмайды?

– Бірінші кезекте, бұл көмекті кіші, орта және микро бизнестің жұмыссыз қалған жұмысшылары, карантин енгізілген аймақтардағы ірі кәсіпорындардың қысқартылған, жұмыстан босатылған және ақысыз демалыстағы азаматтары алады. Алайда бұл ереже барлық аймақтағы емес, тек карантин енгізілген аймақтардағы (облыс, қала, аудан) орналасқан ірі кәсіпорындарға байланысты. Карантин жоқ өңірлердегі ірі кәсіпорын жұмысшыларына бұл көмек төленбейді. Көмекті алатын азаматтар қатарында – ИП (жеке кәсіпкер) ретінде тіркелгендер және ИП болып тіркелмей-ақ өз-өзін жұмыспен қамтамасыз етіп бірыңғай жиынтық төлем (БЖТ - ЕСП) төлеп отырғандар, жеке практикамен айналысатын адвокат, нотариус, медиаторлар, азаматтық-құқықтық келісімшарт бойынша табыс тауып отырғандар бар. Жалпы, төтенше жағдайға байланысты жұмысы тоқтап қалған барлық азаматтар бұл көмекті алуға толық құқылы. Бұл ретте, ақысыз демалысқа кеткен азаматтардың тізімін жұмыс беруші өкілетті органға (Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі) жібереді. Сосын барып аталған орган жәрдемақы тағайындайды. Егер «жұмыс уақытша тоқтатылды» деген бұйрық шықса, онда 42 500 теңгені жұмыс беруші төлейді. 

– Аймақтарда қол жұмысымен айналысатын, бірақ ол қызметін ешқандай құжат түрінде заңдастырмаған азаматтар бар. Олар бұл әлеуметтік төлемнен үміттене ала ма?

– Егер ресми жұмысы жоқ болса, онда соңғы 12 ай ішінде жасаған (кемі 1 мәрте) әлеуметтік төлемі болуы тиіс. Жалпы, соңғы 12 ай ішінде әлеуметтік төлем жасау – 42 500 теңгені алудан үміттенген барша азамат үшін міндетті шарт. Адам еңбек шартымен, не жеке кәсіпкер ретінде жұмыс істеген кезінде, не жеке практикамен жұмыс атқарғанда – міндетті зейнетақы жарнасын және әлеуметтік аударым төлейді. Егер осы талапқа сай болса, онда әуелі egov.kz порталы арқылы онлайн түрде электронды-цифрлы қолтаңба алып, тіркеліп, әлеуметтік төлем алуға өтініш жібере алады. Әлеуметтік аударым дегеніміз – мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына (МӘСҚ) аударылатын міндетті төлемдер. Яғни, жалдамалы жұмысшылар да, өзін-өзі жұмыспен қамтып отырғандар да, елімізде тұрақты табыс тауып отырған шетелдік және азаматтығы жоқ тұлғалар да МӘСҚ аясында сақтандырылуы тиіс. Әлеуметтік аударым жасаған адам кейін мемлекеттен әлеуметтік төлем ала алады. Ереже бойынша, сіз бір қиын жағдайға ұшырасаңыз, сол әлеуметтік сақтандыру қорындағы ақшаңыз сізге көмек болып келеді. Ал қазіргі ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙ – баршамызға қиындық болып тиіп отырғаны белгілі. Әу баста бұл төлемді алатын азаматтардан: 
- табысынан айырылғанын растайтын құжат; 
- ақысыз демалысқа кеткені жөніндегі бұйрықтың көшірмесі; 
- әлеуметтік аударым немесе зейнетақы жарнасының бар-жоғын дәлелдейтін қағаз талап етілген. Кейіннен бұл шарттар алынып тасталды. Мемлекет сіздің өтінішіңізді 3 күн ішінде қарайды. Менің ойымша, бұл анықтаманың бәрі қажет етілмесе, мемлекет осы көмекке мұқтаж азаматтарды қаншалықты әділетті анықтай алады деген сұрақ туындайды. Енді бұл орайда мен осы көмектен үміттенген барлық азаматтарды egov порталы арқылы өтініш жіберіп көруге шақырамын. Ешқандай еңбек шартынсыз, келісімшартсыз қол жұмысымен, фрилансерлікпен айналысып жүрген азаматтар egov-та жұмыссыз ретінде тіркеліп, егер соңғы 12 айдың ішінде кемі 1 рет әлеуметтік аударым жасаған болса, 42 500 теңге алуға өтініш бере алады. 

– Дәл қазірге дейін әлеуметтік аударым жасамаған, бірақ осы көмекті алу үшін шұғыл түрде сол төлемді жасағысы келгендер үлгере ала ма?

– Төтенше жағдай енгізілгенге дейінгі соңғы 12 айда әлеуметтік аударым жасалуы тиіс. Негізі зейнетақы жарнасы және әлеуметтік аударымды кешіктіріп те төлеуге болатын жағдайлар кездеседі. Соның өзінде ол қаңтар немесе ақпан айларына есептеліп түсуі тиіс. Әрі кешіктірген сайын өсетін өсімпұлы да бар. Ол тек әр айдың 25-іне дейін төленуі тиіс. Заң бойынша, қаңтар айының барлық аударымдары ақпан айының 25-іне дейін өтуі тиіс.  Демек, ақпан айына есептету үшін наурыздың 25-іне дейін төлеп үлгеру керек еді. Негізі әлеуметтік аударымды жасау – жұмыс берушінің міндетіне жатады. Бірақ әлеуметтік аударымды әркім өзіне де жасай алады, егер бірыңғай жиынтық төлем (БЖТ - ЕСП) жасап отырса. Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қаласының азаматтары үшін ай сайынғы БЖТ көлемі – 1 АЕК (2651 теңге), ал басқа өңір тұрғындары үшін – 0,5 АЕК. Бірыңғай жиынтық төлем жасайтындар – бала күтуші, сантехник, электрик, массажист, шаштараз сияқты жұмыспен айналысатын азаматтар. Нәтижесінде олар өздігінен әлеуметтік аударым жасай алады. 

– Қазір атаулы әлеуметтік көмекті (АӘК) алып отырған отбасылар 42 500 теңгені де алуға құқылы ма?

– АӘК алып отырғандар соңғы 12 айдың бірінде әлеуметтік аударым жасаған болса онда әрине, тапсырып көруге болады. АӘК алғандар 42 500 теңгені алмайды деген сөз жоқ. Бірақ ешқандай табысы жоқ, сондықтан жыл бойы ешқандай әлеуметтік аударым жасамаған, сол себепті АӘК алып отырған болса, онда олар ала алмайды. 

– Алдағы сәуір, мамыр, маусым айларында декретке шығатын келіншектер осы әлеуметтік көмекке алуға өтініш жіберсе мақұлдана ма? Мақұлданған күнде мұның кейінгі декреттік төлемін алуына зияны тимей ме?

– Бұл әлеуметтік көмек қой. Сондықтан шартқа сай келген (соңғы 12 айда кемі 1 рет әлеуметтік аударым жасау) кез-келген азамат алады. Декреттік төлемақы бөлек есептелетіндіктен, оған әсер етпейді. Ал қазір баламен декреттік демалыста отырған әйелдер ала алмауы мүмкін. Мәселен, олар былтыр жазда декретке шықты делік, ал соған дейінгі жасаған әлеуметтік аударымы оның декреттік төлемақысына есептеліп жіберіліп, 42 500 теңге берілмеуі ықтимал. Десе де өтініш жіберіп көруге болады. Сондай-ақ отбасындағы ерлі-зайыптылардың екеуі де егер соңғы бір жылда бір әлеуметтік аударым жасағандары анық болса, онда осы әлеуметтік төлемге (42 500) өтініш жібере алады. 

– Біздің елде тұрып кәсіп ашқан, салық төлеп отырған өзге ел азаматтары бұл көмекті ала ма?

– ИП-ны тек біздің азаматтар ғана аша алады. Ал бірыңғай жиынтық төлем туралы жоғарыда айтып өттік. Ал ЖШС жұмысы тоқтап қалып жатса, онда ЖШС жұмысшылары да, басшылары да бұл көмекті ала алады. Сонымен қатар кез-келген азамат жұмыстан шығып қалған жағдайда жұмыссыз ретінде тіркелсе және соңғы жұмысында 6 айдан ұзақ уақыт істеген болса, онда оған жалақысының 40 пайызы көлемінде әлеуметтік төлем төленеді. Бұл - қазіргі төтенше жағдайға байланысты емес, бұрыннан келе жатқан ереже. Яғни, сіз бір жерде 6 айдан артық істедіңіз, сосын жұмыстан шықтыңыз ба (шығарып жіберді ме, әлде өз еркіңізбен кеттіңіз бе – маңызды емес) онда жұмыссыз ретінде тіркеліп, осындай әлеуметтік көмек алыңыз. 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif