Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1 просмотр

Объем розничных кредитов, полученных казахстанцами в 2017 году, превысил 5 трлн тенге

В 2017 году самый большой рост показал рынок кредитных карт, в ушедшем году их было выдано на сумму свыше 80 млрд тенге, на 95% больше, чем годом ранее

Объем розничных кредитов, полученных казахстанцами в 2017 году, превысил 5 трлн тенге

Объем розничных кредитов, полученных казахстанцами в 2017 году, превысил 5 трлн тенге

Первое кредитное бюро (ПКБ) подвело итоги 2017 года и озвучило тенденции рынка кредитования на 2018 год. На фоне повышенной кредитной активности рынок держит фокус на всеобщую цифровизацию, усиление кредитования в сектор МСБ, а также на использование прикладных технологий, таких как машинное обучение и биометрия.

«Рейтинг кредитной активности превысил 30 пунктов по Индексу кредитной активности - это хороший показатель, свидетельствующий о том, что рынок начал оживать. Кроме того, впервые за последние три года кредитный портфель в рознице превысил 5 трлн тенге, увеличившись за последний год на 613 млрд тенге, он составил 5,2 трлн. Портфель в рознице начал расти очень активно. Количество открытых контрактов в прошлом году превысило 8,8 млн единиц, увеличившись с начала года на 22%. На каждого заемщика приходится в среднем 1,52 кредитного контракта. Рынок растет, соответственно, улучшаются показатели по NPL (кредиты с просрочкой выше 90 дней). В конце прошлого года доля NPL составила 15,7% против 17% в начале года. Причины могут быть разные, но реальный показатель портфеля в рознице можно будет увидеть во II квартале, в период «вызревания» портфеля кредитов, выданных во II полугодии 2017 года», - отметил Руслан Омаров, генеральный директор ПКБ.

Основная активность в рознице пришлась на банки второго уровня, которые увеличили объем выдач по сравнению с 2016 годом на 40%: банковский сектор выдал в 2017 году 2,1 трлн тенге против 1,5 трлн годом ранее. На 71% увеличился объем кредитов, выданных МФО. В 2017 году в данном сегменте выдано 110 млрд тенге, или около 5% от общего объема выдач розничных кредитов. Если в 2016 году на каждые 100 кредитов 14 получали новые заемщики, то в 2017 году доля новых заемщиков составила 11%.

В 2017 году самый большой рост показал рынок кредитных карт. В ушедшем году их было выдано на сумму свыше 80 млрд тенге, на 95% больше, чем годом ранее. Второе место по темпам роста заняла ипотека, прибавившая 57,8% по отношению к 2016 году.

По словам Асем Нургалиевой, директора по развитию бизнеса ПКБ, в 2017 году БВУ выдали свыше 400 млрд тенге на улучшение жилищных условий казахстанцев, это на 150 млрд тенге больше, чем в 2016 году. "Ипотека показывает хороший прирост второй год подряд. Благодаря активному диалогу между ПКБ и Казахстанской ипотечной компанией достигнута и реализована договоренность о передаче в ПКБ информации об арендном жилье, поскольку это также может влиять на кредитоспособность и долговую нагрузку. В 2018 году ожидается дальнейший рост рынка ипотечного кредитования, и одним из ключевых факторов станет усиление мер господдержки через программу «Нурлы жер», а также дальнейшая активизация Жилстройсбербканка, несмотря на его частичную приватизацию», - отметила Асем Нургалиева.

Драйвером рынка по объему кредитования остаются беззалоговые экспресс-займы. В прошлом году их было выдано на 1,4 трлн тенге, что на 400 млн тенге больше показателя 2016 года. Не показали большой активности в ушедшем году залоговое потребительское кредитование и автокредитование: по первому виду в 2017 году выдано 215 млрд тенге, а автокредитов казахстанцы получили на 106 млрд тенге.

Портфель бизнес-кредитования увеличился на 791 млрд тенге и составил 16,3 трлн тенге. Более 56% в структуре портфеля приходится на долю малых предприятий, 10% занимают средние предприятия и 22,2% - крупные компании, кредитование индивидуальных предпринимателей занимает 5,5%. По итогам прошлого года юридические лица, в том числе ИП, получили в виде кредитов свыше 9,2 трлн тенге, львиную долю кредитов юрлицам (свыше 90%) выдает банковский сектор. Доля проблемных кредитов в сегменте бизнес-кредитования за год выросла почти на 7% и превышает 20%.

Тренд на цифровизацию, обозначившийся в прошлом году, останется актуальным и в 2018-м. «Принятая в 2017 году программа «Цифровой Казахстан» уделяет большое внимание в том числе развитию финтеха, и это хорошо в том плане, что есть понимание, куда будет двигаться отрасль. В прошлом году говорилось о том, что ключевыми трендами развития рынка станут биометрия, развитие Open API, искусственный интеллект. Наряду с тем, что мы ранее предлагали идею интернет-паспортов в качестве инструмента идентификации, мы совместно с российской компанией Visionlabs параллельно запустили биометрический сервис для сравнения двух фотографий», - рассказал Омаров.

По словам генерального директора ПКБ, сейчас в бюро доступен модуль сравнения двух фотографий. В дальнейшем планируется запуск межбанковского сервиса сравнения фотоизображений, который, по словам разработчиков, позволит снизить риск мошенничества, а также автоматизировать часть верификационных работ. В настоящее время в Казахстане активно используют биометрию два банка и «Казпочта», остальные игроки перейдут к использованию данной технологии в своих процессах в течение года. Несколько банков в этом году также перейдут на использование кредитных скорингов, разработанных по технологии машинного обучения, отмечает г-н Омаров.

«По итогам предварительного тестирования, эффективность BML (behavioral machine learning) скоринговой моделир, разработанной ПКБ, составила 82%. «Не так давно активно обсуждали тему потери Казахстаном одного балла в рейтинге Doing Business. Несмотря на это, тот факт, что кредитное бюро предоставляет скоринг, эксперты Всемирного банка отнесли к плюсам», - прокомментировал эксперт.

Эксперты ПКБ также прогнозируют, что в ближайшие годы активными темпами будут развиваться бизнес-кредитование и бизнес-информация. Розничное кредитование на сегодняшний день оптимизировано до 15 минут принятия решения в режиме кредитного конвейера. Процессы принятия решения по бизнес-кредитам еще предстоит оцифровать и ускорить: сегодня на принятие решения по таким кредитам уходит от 5 до 14 дней в зависимости от сложности продукта.


247 просмотров

Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң жобасы бойынша жұмыс неге тоқтап тұр?

Берешек көлемі қомақты болса да, мемлекет заңды қабылдауға асығар емес

Фото: Depositphotos

Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң жобасы бойынша жұмыс қайтадан тоқтап тұр. Бұл құжаттың көрмегені жоқ десек те болар, 2015 жылы «Ақ жол» партиясы борышкерлерді қаржылық оңалту жүйесін әзірлеп, кейін бұл бастаманы Қаржы министрлігі іліп әкеткен еді, енді мемлекеттік орган да үнсіз қалды.

Ұлттық банктің дерегі бойынша, жеке тұлғаларға берілген банк несиелерінің құрылымында төлем мерзімі 90 күннен асып кеткен қарыздың үлесі 9,5 пайызды құрайды. Сарапшылар бұлардың барлығы потенциалды банкрот тұлғалар деп тұжырымдайды. Халықтың қарызға белшесінен батқанына қарамастан, мемлекет борышкерлерді оңалту жөніндегі заңды қабылдауға асығар емес. 

Өз үйім – өлең төсегім

«Аталмыш жоба бойынша жұмыс ипотекалық несиелеудің: мерзімі өткен қарызды алғашқы сатысында қайта құрылымдауға мүмкіндік беру, проблемалық қарызды сотқа дейін реттеу құралдарын көбейту және қарыз міндеттемелерді қамтамасыз ету тәсілі ретінде кепіл институтын қалпына келтіруге бағытталған жаңа ережелердің енгізілуі себепті тоқтап тұр,– деді депутаттар сауалына жауап берген Қаржы министрі Әлихан Смайылов, – Банкроттық институтын енгізу мәселесі соттан тыс өндіріп алу тетігінің іс жүзіндегі тиімділігі бағаланғаннан кейін ғана қарастырылады». 

Қаржы министрлігінің жобасы борышкерлер мәселесін екі түрлі жолмен шешуді ұсынады: сотқа дейін және сот арқылы. 

Министрлік өкілдері  сотқа дейінгі рәсім борышкер мен кредиторлардың жинақталған қарызды қайта құрылымдау және оны бес жыл ішінде біртіндеп төлеу шарттары туралы ерікті келісіміне негізделеді деп хабарлады. Ал мәселе сот арқылы шешілер болса, борышкердің барлық дүние-мүлкі сатылып, одан түскен қаржы кредиторлармен есептесуге жұмсалады немесе борышкердің ешбір мүлкі жоқ екені расталады. Бұл ретте адамдар қандайда бір төлем жасаудан босатылады, алайда барлық дүние-мүлкінен айырылады. 

Қаржылық ортадағы сенімді дереккөз, Қаржы министрлігі егер бұл борышкердің жалғыз баспанасы болса, оны сот шешімі арқылы сатуды заң жобасынан алып тастағанын айтады. Ал банкирлер шенеуніктермен дауласуды баяғыда-ақ қойып, «бұндай жағдайда ипотекалық несие бере алмаймыз» деп қысқа қайырған. Осы ретте мемлекеттік бағдарламалардың орындалмай қалу қаупі шенеуніктердің көңілін су сепкендей басқанымен, жеке тұлғаларды қаржылық оңалту жөніндегі заң жобасын ұсынған партия мүшелерін тоқтатпақ емес.

«Ақ жолдың» нұсқасы

«2015 жылы біз ұсынған заң жобасы қабылданбады, өйткені оны ведомствоаралық комиссия қолдамады. Біз үкімет ұсынатын нұсқаны күтпей-ақ, қолда бар құжатқа қазіргі жағдайды ескере отырып бірқатар өзгерістер енгізіп, қайта ұсынатын боламыз»,– деп өз жоспарларымен бөлісті «Ақ жол» фракциясының депутаты, Мәжілістің Қаржы және бюджет комитеті мүшесі Дәния Еспаева.

Парламенттегі қызметіне дейін Дәния Еспаева ханым 30 жылдан аса еліміздің банк жүйесінде жұмыс істеген, соның ішінде 17 жылында Әлем банк пен БТА банкте жоғары лауазымды қызмет атқарған. 

Депутаттың айтуынша, заң жобасы ең алдымен азаматтардың төлем қабілетін қалпына келтіруге бағытталған. 
«Біздің мақсатымыз – адамның қарызын жабуына мүмкіндік беру. Әртүрлі банктен бірнеше қарыз алған кісілер көп. 

Кредиторлар олардың өтінішін кері қайтарады,  өйткені бір банк қарызды қайта құрылымдағанымен, екінші банк ондай қадамға бармауы мүмкін екенін түсінеді. Сондықтан сотқа дейін борышкерді банкрот деп танып, оның бүкіл банк алдындағы қарызын өтеу кестесін түзіп беретін құзыретті орган немесе тұлға болуы керек»,– деп түсіндірді Еспаева ханым. 

Осындай оңалту жоспары клиенттің банк алдындағы берешегін 10 жыл ішінде өтеумен қатар, дүние-мүлкін сақтап қалуға мүмкіндік береді. 

«Заңда банкрот пен оның қамқорындағы адамдардың ең төменгі күнкөріс деңгейі қарастырылады. Қазіргі кезде сот орындаушылары борышкер жалақысының 50 пайызынан аспайтын төлем санап береді, алайда осы 50 пайыз оның отбасын асырауына жетуі екіталай»,– деп пайымдайды депутат. 

Оңалту шарасы бастала салысымен, бүкіл айыппұл пен өсімақы өсімі тоқтатылады. Әкімшінің міндетіне (жоба авторларының пайымдауынша, бұл міндет Қаржы министрлігіне жүктелмек) банкроттың барлық дүние-мүлкі, есепшоттары мен міндеттемелері туралы бүкіл ақпаратты тексеру кіреді. Сондай-ақ,  борышкердің төлем қабілетін тексеріп, әр кредитормен қарыз өтеу кестесі жөнінде келіседі.

«Бұл заң кредиторларға да, борышкерлерге де ыңғайлы болуы тиіс. Мәселен, оңалту шараларынан бұрын борышкер банкке барып, сотқа дейін бір мәмілеге келуге тырысуын талап етіп отырмыз. Банк осындай өтінішті қарастыруға міндетті. Егер банк мәселені сотқа дейін шешуден бас тартса және оның еш негізі болмаса, онда борышкер уәкілетті органға жүгініп, оңалту шараларын жүргізуді сұрай алады. Мәселе бұл жерде де шешілмесе, онда сотқа баруға тура келеді», – деп депутат заң жобасын түсіндіріп өтті.

Заңгер сараптамасы

Қаржы заңгері Евгений Сейпульник жалпыхалықтық табыс жариялау басталмайынша, жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң еш нәтиже бермейтініне сенімді. Өйткені жалақысын конвертпен алатындардың қатары әлі де көп. 

«Жеке тұлғалар банкроттығын енгізу үшін азаматтық, әкімшілік, салық және қылмыстық саладағы құқықтық қатынастарды қайта қарау қажет»,– дейді сарапшы. – Адамды банкрот деп тану жүйесі жоқ. Кредиторлардың шығынын кім, қалай өтейтіні белгісіз. Айталық бүгін сіз жұмыссыз қалып, сізді банкрот деп таныды делік, ал сіздің мал-мүлкіңізді сатып үлгерген жоқ. Біраз уақыт өткен соң жаңа жұмысқа орналасып, қарызды төлеуге шамаңыз келеді. Сона не істемек?».

Десе де заңгер азаматтардың қаржылық төлем қабілетін қалпына келтіру туралы заң біздің қоғамға баяғыдан керек деп тұжырымдайды. 

«Бұндай құжат қоғамдағы әлеуметтік шиеленістің  алдын алып, мемлекетті несие кешіруге кететін шығыннан босатып, банкирлердің  өз портфелін дұрыстап есептеуіне мүмкіндік берер еді. Көп жылдар бойы айтылып келе жатқан бос сөзден басқа, нақты қадам, банкроттық туралы бірде-бір заң жобасын көрген жоқпын»,– дейді Сейпульник.

Өзге елдерде қалай?

АҚШ

Жалпы борышкерді банкрот деп тануға бар-жоғы 3-4 ай кетуі мүмкін, алайда адамды банкрот деп таныған күннің өзінде бүкіл қарызы кешірілмейді. Бұндай қарызға: білім несиесі, алимент, салық бойынша кейбір қарыздар және әкімшілік айыппұл жатады. Несие картасы бойынша борыш, медициналық қызмет үшін және жеке қарызы кешіріледі. Борышкер өзін 8 жылда бір рет қана банкрот деп жариялап, банкрот деп тану процесінен өте алады. 

Ұлыбритания 

Банкрот деп танылған азамат көптеген шектеулерге тап болады. Мәселен ол енді заңгерлер қауымдастығының мүшесі, жылжымайтын мүлік агенті, конкурс басқарушысы, биржа брокері және коммерциялық құрылым басшысы бола алмайды. Мемлекеттік қызметте де осындай шектеу бар. 500 фунтов стерлингтен жоғары несие аларда немесе жаңа жұмысқа орналасар кезде өзінің банкрот мәртебесі туралы ескертуі тиіс. Бұл ретте азамат жылжымайтын мүлігінен айырылып, кез-келген материалдық кірістен төлем төлеуге мәжбүр. Дегенмен кредиторлардың зейнетақы жинағын есепке алуға құқығы жоқ. 

Жапония 

Өзін-өзі банкрот деп жариялаған азаматтар өмір бойына компания басқару, адвокат, нотариус, есепші болу құқығынан айырылады және кәмелеттік жасқа толмағандардың қамқоршысы бола алмайды. Бұндай адамдардың активін арбитражды басқарушы басқарады. Борышкер өзінде бірқатар жиһаз бен жеке қажеттілігі үшін аз-маз ақша қалдыра алады. Егер жеке көлігі мен полисінің құны 2,5 мың доллардан аспаса, олар да банкрот кісіде қалады. 

Австралия 

Бұл елде 3,5 мың доллардан астам қарызы бар кез келген жеке тұлға өзін-өзі банкрот деп жариялай алады. Оның барлық мүлігі кредиторларға өтеді, дегенмен ол қажетті құрал-жабдық,  арзан көлік, жиһаз мен тұрмыстық заттарды өзінде қалдыра алады. Сонымен қатар, өмір мен денсаулықты сақтандыру аясында жинаған қаржысын мақсатты түрде жұмсай алады, зейнетақы құқығы саталады. Егер борышкер құмар ойын ойнаса және қарызы күн сайын көбейіп жатса, онда айыппұл ретінде ықпал ету шаралары қарастырылған. Банкроттық туралы заңмен бекітілген ережені бұзған жағдайда, 3 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций