Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


7002 просмотра

Тенге защитит банки от проблемных кредитов

Поскольку население не всегда способно прогнозировать свои денежные потоки на период 5-10 лет,то безответственность банков провоцирует валютные риски для заемщиков

Тенге защитит банки от проблемных кредитов

Тенге защитит банки от проблемных кредитов

Запрет на выдачу ипотечных кредитов не будет иметь существенного влияния на дедолларизацию. Однако эксперты сходятся во мнении, что эта мера существенно снизит будущие кредитные риски банков.

Напомним, мажилис одобрил во втором чтении проект Закона РК «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам неработающих кредитов и активов банков второго уровня, оказания финансовых услуг и деятельности финансовых организаций и Национального Банка РК».Законопроектом предусматривается внесение изменений в 8 Кодексов и 37 законов Республики Казахстан.

В пресс-релизе Нацбанка отмечалось, что одним из нововведений стал запрет на выдачу ипотечных займов в иностранной валюте физическому лицу, не имеющему доходов в валюте, и требование к банкам второго уровня и микрофинансовым организациям по предоставлению розничных кредитов дополнительно по «фиксированной» ставке, по принципу «все включено», то есть без каких-либо дополнительных комиссийи платежей со стороны заемщика.

Также вводится запрет на требование с заемщика любого вознаграждения и неустойки, начисленных после 180 дней просрочки обязательства по договору ипотечного жилищного займа, говорится в документе.

«В настоящее время мы внесли и Мажилис одобрил законопроект по запрету выдачи банками второго уровня займов физическим лицам в иностранной валюте, если наши заемщики не имеют доходов в иностранной валюте в пределах 6-ти месяцев, предшествующих данным займам. То есть, это очень важно, прежде всего, в вопросах дедолларизации нашей экономики. Физическое лицо будет иметь право получить займ только в тенге, если не имеет доход в иностранной валюте», - ранее пояснялдиректор департамента по защите прав потребителей финансовых услуг Нацбанка Александр Терентьев.

Сами виноваты

Одну из причин такого решения директор BRB Invest Галим Хусаинов видит в безответственности самих клиентов банков. Поскольку население не всегда способно прогнозировать свои денежные потоки на период 5-10 лет это провоцирует валютные риски для заемщиков.

«Население склонно принимать решения сиеминутно и не думать о том, как будет обслуживаться кредит, а после того, как принимается решение, начинаются проблемы с возвратами. В силу обесценения валюты, население склонно винить во всем Национальный Банк, соответственно, чтобы этого не допустить, НБ РК и принял такое решение», - полагает он.

«Банковская практика на многих рынках показала, что такое кредитование имеет слишком высокие риски для банков. На мой взгляд, с точки зрения устойчивости финансовой системы ограничительные меры оправданы», - считает аналитик FitchRatings Роман Корнев.

Директор Public Policy Research Center Меруерт Махмутова считает, что своевременной эту меру можно назвать с трудом.

«Еще примерно в 2008-2009 годах нужно было прекращать (прим. «Къ»- выдачу валютных кредитов). Если доходы у населения и бизнеса в тенге, то как они могут рассчитываться по валютным кредитам? На мой взгляд, именно выдача валютных кредитов привела к росту NPL, неработающих кредитов до трети ссудного портфеля. Оправданно оно было только в период укрепления тенге, от 2003 года до февраля 2009 года, когда тенге был девальвирован», - заметила она.

Г-жа Махмутова полагает, что эта мера не позволит полностью решить существующие проблемы сектора, однако добавляет, что дальнейшего ухудшения ситуации с платежеспособностью клиентов происходить не будет. По ее мнению, платежеспособность может снижаться в результате потери работы у физических лиц, снижением производства/продаж у бизнеса.
Дедолларизация

По мнению г-на Корнева эти ограничения не прибавят доверия компаний и домохозяйств к национальной валюте, следовательно рассчитывать на то, что уровень сбережений в иностранной валюте понизится в ближайшей и среднесрочной перспективе не приходится.

«Что касается цен на недвижимость, они определяются факторами спроса и предложения, а не значением обменного курса», - считает г-н Корнев.

Он добавил, что ограничения на выдачу валютных займов приведут к снижению объема валютных кредитов и кредитного риска банков, связанного с обесценением иностранной валюты в кризисный период.

Г-жа Махмутова также не выражает надежды, что и у населения появится вера в национальную валюту. В результате девальваций 2009 и 2014 годов, население потеряло около 50% сбережений в тенговых депозитах, столько же потеряли пенсионные сбережения граждан в долларовом эквиваленте, пояснила она.

«Проблему дедолларизации только запретом валютных кредитов не решить, потому что та часть ссудного портфеля банков, которая составляет валютные кредиты никуда не делась», - добавила г-жа Махмутова.

Эксперт разъяснил, что дедолларизация предполагает диверсификацию экономики и доверие к национальной валюте. При этом с диверсификацией прогресса нет: более 60% экспорта составляет экспорт углеводородов, которые торгуются на международных рынках за доллар, в результате более половины госдоходов формирует нефтегазовый сектор. К тому же активы Нацфонда инвестированы преимущественно в долларовые инструменты.

«Ограничение на кредитование в валюте со стороны Национального Банка является мерой для дальнейшей дедолларизации экономики, но главной причиной все же является защита от возможных проблемных кредитов, так как при потенциальном дальнейшем обесценении валюты, население не сможет обслуживать валютные займы, что скажется на качестве портфелей банков», - считает Г.Хусаинов.

Эффекта будет не сразу

«Повышение базовой ставки - это все-таки краткосрочное решение, тогда как решение о валютном кредитовании - это решение с долгосрочные эффектом», - говорит Г. Хусаинов

По мнению же г-на Корнева повышение ставки по РЕПО и ограничение валютного кредитования имеют под собой цель снизить спроса на иностранную валюту. «Однако в первом случае фактическое влияние на рынок весьма ограниченное из-за низких объемов РЕПО с банками, а во втором - не будет иметь мгновенного ощутимого эффекта на валютном рынке», - поясняет он.

Снижение рисков, связанных с изменением валютных курсов, позитивно для банков в долгосрочной перспективе. Ликвидность в тенге будет в основном зависеть от других факторов, таких как денежно-кредитная политика и желание компаний и домохозяйств делать сбережения в национальной валюте.

«В условиях волатильности курса, бизнес и население предпочитает конвертировать тенге в доллары, поэтому ощущается нехватка тенге. Обеспечить банки тенговой массой в текущих условиях может только Нацбанк», - подчеркнула г-жа Махмутова. .
По данным Нацбанка, по состоянию на 1 августа 2015 г. остаток задолженности по займам физических лиц на покупку и строительство жилья составил 1 033,3 млрд тенге, из них: в тенге - 882,5 млрд тенге, в иностранной валюте -150,8 млрд тенге. Доля неработающих займов в займах физическим лицам на покупку и строительство жилья на 1 августа составила 14,9%.


198 просмотров

Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң жобасы бойынша жұмыс неге тоқтап тұр?

Берешек көлемі қомақты болса да, мемлекет заңды қабылдауға асығар емес

Фото: Depositphotos

Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң жобасы бойынша жұмыс қайтадан тоқтап тұр. Бұл құжаттың көрмегені жоқ десек те болар, 2015 жылы «Ақ жол» партиясы борышкерлерді қаржылық оңалту жүйесін әзірлеп, кейін бұл бастаманы Қаржы министрлігі іліп әкеткен еді, енді мемлекеттік орган да үнсіз қалды.

Ұлттық банктің дерегі бойынша, жеке тұлғаларға берілген банк несиелерінің құрылымында төлем мерзімі 90 күннен асып кеткен қарыздың үлесі 9,5 пайызды құрайды. Сарапшылар бұлардың барлығы потенциалды банкрот тұлғалар деп тұжырымдайды. Халықтың қарызға белшесінен батқанына қарамастан, мемлекет борышкерлерді оңалту жөніндегі заңды қабылдауға асығар емес. 

Өз үйім – өлең төсегім

«Аталмыш жоба бойынша жұмыс ипотекалық несиелеудің: мерзімі өткен қарызды алғашқы сатысында қайта құрылымдауға мүмкіндік беру, проблемалық қарызды сотқа дейін реттеу құралдарын көбейту және қарыз міндеттемелерді қамтамасыз ету тәсілі ретінде кепіл институтын қалпына келтіруге бағытталған жаңа ережелердің енгізілуі себепті тоқтап тұр,– деді депутаттар сауалына жауап берген Қаржы министрі Әлихан Смайылов, – Банкроттық институтын енгізу мәселесі соттан тыс өндіріп алу тетігінің іс жүзіндегі тиімділігі бағаланғаннан кейін ғана қарастырылады». 

Қаржы министрлігінің жобасы борышкерлер мәселесін екі түрлі жолмен шешуді ұсынады: сотқа дейін және сот арқылы. 

Министрлік өкілдері  сотқа дейінгі рәсім борышкер мен кредиторлардың жинақталған қарызды қайта құрылымдау және оны бес жыл ішінде біртіндеп төлеу шарттары туралы ерікті келісіміне негізделеді деп хабарлады. Ал мәселе сот арқылы шешілер болса, борышкердің барлық дүние-мүлкі сатылып, одан түскен қаржы кредиторлармен есептесуге жұмсалады немесе борышкердің ешбір мүлкі жоқ екені расталады. Бұл ретте адамдар қандайда бір төлем жасаудан босатылады, алайда барлық дүние-мүлкінен айырылады. 

Қаржылық ортадағы сенімді дереккөз, Қаржы министрлігі егер бұл борышкердің жалғыз баспанасы болса, оны сот шешімі арқылы сатуды заң жобасынан алып тастағанын айтады. Ал банкирлер шенеуніктермен дауласуды баяғыда-ақ қойып, «бұндай жағдайда ипотекалық несие бере алмаймыз» деп қысқа қайырған. Осы ретте мемлекеттік бағдарламалардың орындалмай қалу қаупі шенеуніктердің көңілін су сепкендей басқанымен, жеке тұлғаларды қаржылық оңалту жөніндегі заң жобасын ұсынған партия мүшелерін тоқтатпақ емес.

«Ақ жолдың» нұсқасы

«2015 жылы біз ұсынған заң жобасы қабылданбады, өйткені оны ведомствоаралық комиссия қолдамады. Біз үкімет ұсынатын нұсқаны күтпей-ақ, қолда бар құжатқа қазіргі жағдайды ескере отырып бірқатар өзгерістер енгізіп, қайта ұсынатын боламыз»,– деп өз жоспарларымен бөлісті «Ақ жол» фракциясының депутаты, Мәжілістің Қаржы және бюджет комитеті мүшесі Дәния Еспаева.

Парламенттегі қызметіне дейін Дәния Еспаева ханым 30 жылдан аса еліміздің банк жүйесінде жұмыс істеген, соның ішінде 17 жылында Әлем банк пен БТА банкте жоғары лауазымды қызмет атқарған. 

Депутаттың айтуынша, заң жобасы ең алдымен азаматтардың төлем қабілетін қалпына келтіруге бағытталған. 
«Біздің мақсатымыз – адамның қарызын жабуына мүмкіндік беру. Әртүрлі банктен бірнеше қарыз алған кісілер көп. 

Кредиторлар олардың өтінішін кері қайтарады,  өйткені бір банк қарызды қайта құрылымдағанымен, екінші банк ондай қадамға бармауы мүмкін екенін түсінеді. Сондықтан сотқа дейін борышкерді банкрот деп танып, оның бүкіл банк алдындағы қарызын өтеу кестесін түзіп беретін құзыретті орган немесе тұлға болуы керек»,– деп түсіндірді Еспаева ханым. 

Осындай оңалту жоспары клиенттің банк алдындағы берешегін 10 жыл ішінде өтеумен қатар, дүние-мүлкін сақтап қалуға мүмкіндік береді. 

«Заңда банкрот пен оның қамқорындағы адамдардың ең төменгі күнкөріс деңгейі қарастырылады. Қазіргі кезде сот орындаушылары борышкер жалақысының 50 пайызынан аспайтын төлем санап береді, алайда осы 50 пайыз оның отбасын асырауына жетуі екіталай»,– деп пайымдайды депутат. 

Оңалту шарасы бастала салысымен, бүкіл айыппұл пен өсімақы өсімі тоқтатылады. Әкімшінің міндетіне (жоба авторларының пайымдауынша, бұл міндет Қаржы министрлігіне жүктелмек) банкроттың барлық дүние-мүлкі, есепшоттары мен міндеттемелері туралы бүкіл ақпаратты тексеру кіреді. Сондай-ақ,  борышкердің төлем қабілетін тексеріп, әр кредитормен қарыз өтеу кестесі жөнінде келіседі.

«Бұл заң кредиторларға да, борышкерлерге де ыңғайлы болуы тиіс. Мәселен, оңалту шараларынан бұрын борышкер банкке барып, сотқа дейін бір мәмілеге келуге тырысуын талап етіп отырмыз. Банк осындай өтінішті қарастыруға міндетті. Егер банк мәселені сотқа дейін шешуден бас тартса және оның еш негізі болмаса, онда борышкер уәкілетті органға жүгініп, оңалту шараларын жүргізуді сұрай алады. Мәселе бұл жерде де шешілмесе, онда сотқа баруға тура келеді», – деп депутат заң жобасын түсіндіріп өтті.

Заңгер сараптамасы

Қаржы заңгері Евгений Сейпульник жалпыхалықтық табыс жариялау басталмайынша, жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң еш нәтиже бермейтініне сенімді. Өйткені жалақысын конвертпен алатындардың қатары әлі де көп. 

«Жеке тұлғалар банкроттығын енгізу үшін азаматтық, әкімшілік, салық және қылмыстық саладағы құқықтық қатынастарды қайта қарау қажет»,– дейді сарапшы. – Адамды банкрот деп тану жүйесі жоқ. Кредиторлардың шығынын кім, қалай өтейтіні белгісіз. Айталық бүгін сіз жұмыссыз қалып, сізді банкрот деп таныды делік, ал сіздің мал-мүлкіңізді сатып үлгерген жоқ. Біраз уақыт өткен соң жаңа жұмысқа орналасып, қарызды төлеуге шамаңыз келеді. Сона не істемек?».

Десе де заңгер азаматтардың қаржылық төлем қабілетін қалпына келтіру туралы заң біздің қоғамға баяғыдан керек деп тұжырымдайды. 

«Бұндай құжат қоғамдағы әлеуметтік шиеленістің  алдын алып, мемлекетті несие кешіруге кететін шығыннан босатып, банкирлердің  өз портфелін дұрыстап есептеуіне мүмкіндік берер еді. Көп жылдар бойы айтылып келе жатқан бос сөзден басқа, нақты қадам, банкроттық туралы бірде-бір заң жобасын көрген жоқпын»,– дейді Сейпульник.

Өзге елдерде қалай?

АҚШ

Жалпы борышкерді банкрот деп тануға бар-жоғы 3-4 ай кетуі мүмкін, алайда адамды банкрот деп таныған күннің өзінде бүкіл қарызы кешірілмейді. Бұндай қарызға: білім несиесі, алимент, салық бойынша кейбір қарыздар және әкімшілік айыппұл жатады. Несие картасы бойынша борыш, медициналық қызмет үшін және жеке қарызы кешіріледі. Борышкер өзін 8 жылда бір рет қана банкрот деп жариялап, банкрот деп тану процесінен өте алады. 

Ұлыбритания 

Банкрот деп танылған азамат көптеген шектеулерге тап болады. Мәселен ол енді заңгерлер қауымдастығының мүшесі, жылжымайтын мүлік агенті, конкурс басқарушысы, биржа брокері және коммерциялық құрылым басшысы бола алмайды. Мемлекеттік қызметте де осындай шектеу бар. 500 фунтов стерлингтен жоғары несие аларда немесе жаңа жұмысқа орналасар кезде өзінің банкрот мәртебесі туралы ескертуі тиіс. Бұл ретте азамат жылжымайтын мүлігінен айырылып, кез-келген материалдық кірістен төлем төлеуге мәжбүр. Дегенмен кредиторлардың зейнетақы жинағын есепке алуға құқығы жоқ. 

Жапония 

Өзін-өзі банкрот деп жариялаған азаматтар өмір бойына компания басқару, адвокат, нотариус, есепші болу құқығынан айырылады және кәмелеттік жасқа толмағандардың қамқоршысы бола алмайды. Бұндай адамдардың активін арбитражды басқарушы басқарады. Борышкер өзінде бірқатар жиһаз бен жеке қажеттілігі үшін аз-маз ақша қалдыра алады. Егер жеке көлігі мен полисінің құны 2,5 мың доллардан аспаса, олар да банкрот кісіде қалады. 

Австралия 

Бұл елде 3,5 мың доллардан астам қарызы бар кез келген жеке тұлға өзін-өзі банкрот деп жариялай алады. Оның барлық мүлігі кредиторларға өтеді, дегенмен ол қажетті құрал-жабдық,  арзан көлік, жиһаз мен тұрмыстық заттарды өзінде қалдыра алады. Сонымен қатар, өмір мен денсаулықты сақтандыру аясында жинаған қаржысын мақсатты түрде жұмсай алады, зейнетақы құқығы саталады. Егер борышкер құмар ойын ойнаса және қарызы күн сайын көбейіп жатса, онда айыппұл ретінде ықпал ету шаралары қарастырылған. Банкроттық туралы заңмен бекітілген ережені бұзған жағдайда, 3 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций