Перейти к основному содержанию
872 просмотра

Фермеры на юге Казахстана несут убытки из-за ЧП и карантина

Силовые органы и предприятия попросили закупить отечественные овощи

Фото: Shutterstock.com

Депутат сената парламента Али Бектаев рассказал, что фермеры Туркестанской области несут убытки из-за ЧП и карантина. С таким запросом он обратился к премьер-министру Аскару Мамину.

Как рассказал депутат, фермеры не могут реализовать свою продукцию. Сейчас для получения продукции они расходовали средства в сумме 15 млрд тенге и теперь смогли реализовать только 40 тыс. тонн произведенной продукции. Сейчас более 260 тыс. тонн произведенной продукции – ранней капусты – по Туркестанской области они не могут вывести на рынок. 

Затовариванию капустой, по мнению депутата, способствовало несколько причин. Первая – в связи с пандемией по территории Казахстана и в соседних государствах был установлен режим чрезвычайного положения/карантин и ограничена реализация/доставка данной продукции.

«Для крестьян сейчас существуют очень большие бюрократические препятствия и сложности. Правительство сейчас принимает меры, но на местах для фермеров и крестьян не созданы условия для проезда грузовых автомашин», – сказал Бектаев.

Кроме того, отметил депутат, не организована соответствующая логистика по доставке сельхозпродукции до конечных рынков. Вместе с тем, считает Бектаев, из Узбекистана сейчас различными путями овощи и другая продукция доставляется в Казахстан, а затем реэкспортируется в Россию.

«Сейчас еще есть факты, когда продукция доставляется в Российскую Федерацию. За последние три месяца 24 тыс. тонн овощей было доставлено по железной дороге из Узбекистана и реэкспортировано в Россию», – сказал он. В свою очередь это приводит к снижению конкурентоспособности отечественных товаропроизводителей и залеживанию товаров.

Такие трудности стали причиной того, что в итоге произведенная продукция портится и остается на полях невостребованной. Цена на местах за один килограмм капусты сейчас не превышает 10-15 тенге, а некоторые фермеры, отметил Бектаев, даже начали раздавать ее бесплатно.

По его словам, госкомиссия по ЧП должна принять соответствующие меры. В частности, сообщил депутат, надо дать конкретные поручения акимам областей и городов в срочном порядке обеспечить овощами население и предприятия в своих регионах с формированием логистики по доставке произведенной на юге продукции.

«Также предприятиям, медицинским учреждениям, образовательным учреждениям, детским домам и домам престарелых в областях и крупных городах (поручить) закупать овощи без применения правил государственных закупок. Поручить закупать сельхозпродукцию в таком же порядке воинским подразделением и подведомственным министерству обороны на облегченных условиях государственного закупа. Здесь учитываются также воинские подразделения министерства обороны и МВД», – сказал Бектаев.

Кроме того, депутат предложил для поддержки казахстанских сельхозтоваропроизводителей запретить ввоз товаров из соседних государств и повысить ответственность пограничных, таможенных и фитосанитарных органов.

В свою очередь спикер сената парламента Дарига Назарбаева сообщила, что запрос «очень уместный».

«Весь мир тревожно обсуждает высочайшую вероятность голода в многих странах, а мы не знаем, что делать с выращенным урожаем. Считаю, что эту ситуацию должны взять на особый контроль маслихаты и ревизионные комиссии», – сказала она.

Она попросила депутатов маслихатов провести инвентаризацию всех государственных и частных хранилищ, складов на предмет их загруженности. Свободные площади, полагает Назарбаева, можно арендовать через социальные предпринимательские корпорации и завезти туда ранние овощи, а потом развозить уже оттуда по торговым точкам.

«Торговые сети сейчас получили на безвозмездной основе значительные средства на стабилизацию продовольственного рынка. Как они расходуются? Расширились ли возможности для работы с урожаем? Считаю, что и здесь есть предмет для контроля со стороны депутатов маслихатов и ревизионных комиссий. Кому и на каких условиях выделяют деньги, какие товары и в каких объемах закупаются, по каким ценам, у кого», – отметила она. По ее мнению, это не праздный вопрос, а предмет продовольственной безопасности и жизни людей.

«Одновременно нужно еще раз оценить прогнозы урожая по областям и прогнозы возможных закупочных цен. Этим надо заниматься уже сейчас, потому что потом, когда будет урожай, на это просто не будет времени. Мы не имеем права позволить пропасть результатам труда фермеров. Как показывает опыт этого месяца, им потребуется помощь государства. Ее нужно оказывать в зависимости от потребностей внутреннего рынка, а также возможностей переработки и экспорта», – резюмировала Назарбаева.

28 апреля на заседании правительства аким Туркестанской области Умирзак Шукеев попросил помочь с реализацией около 300 тыс. тонн скопившейся в регионе капусты.

banner_wsj.gif

39 просмотров

Мұнай-газ секторын коронавирус пандемиясынан кейін не күтіп тұр?

McKinsey мұнай саласын түбегейлі өзгеріс күтіп тұр деп болжайды

Фото: shutterstock/Jaochainoi1980

Сарапшылардың зерттеуі мұнай саласындағы қазіргі дағдарыстың қаншалықты терең және ұзаққа созылатыны беймәлім болып тұрғанына қарамастан, түбегейлі өзгеріссіз мұнай-газ саласында ұзақ жылдар қалыптасқан көрсеткішке қайта қол жеткізу қиын болатынын байқатады. 

McKinsey консалтинг компаниясы өзінің сараптамалық мақаласында  мұнай-ғаз саласы қазіргі қалыптасқан жағдай және жылдамдықтың арқасында  қарқынды бәсеке, сұраныстың тұрақты төмендеуі, инвесторлардың скептицизмі, қоршаған ортаға әсер етуі тұрғысына қоам мен үкімет  тарапынан жасалатын қысымның үдеуімен айқындалатын дәуірге аяқ басады деп тұжырымдайды. 

Десе де, мұнай мен газ саласының қолжетімді энергияны қамтамасыз етудегі рөлін ескерсек, ол ондаған жылдар бойы миллиондағана айналымы бар нарық болып қала береді.

Өткеннен алған сабақ 

1980 жылдардағы дағдарыстан кейін, мұнай саласы тек акционерлік құнды қалыптастырды. 1990-2005 жылдар аралығында акционерлердің, тек қайта өңдеу мен маркетингтен өзге салалардағы жиынтық табысы S&P 500 индексінің көрсеткішінен асып отырды. Мұнай мен газға деген сұраныс арта түсті, ал компаниялар болса шығынын бұрынғы деңгейде ұстап тұрды. Өзінен ұсақтау компанияны жұту арқылы құрылған ірі компаниялар өз құндылықтарын ондаған жылдар бойы қалыптастырды. 

2005-2020 жылдар аралығындағы кезеңде саланың табыс құрылымы қолайлы, жайлы болды. Мұнайға деген сұраныс әр жыл сайын 1 пайызға артып отырса, сұйытылған табиғи газға деген сұраныс жылына 3-5 пайызға өсті. Сұранысты қанағаттандыруға қажетті өнімді өндірудің өзіндік құны жоғары болуына байланысты  нарықтағы клиринг баға да өсті. Саладағы пайызы төмен капиталдың арқасында қалыптасқан жайлы құрылымнан шабыт алған компаниялар бірталай қаржыны мұнай өндіруге салды. Мұнай алу қиын және қымбатқа түсетін кен орындарынан баррельдерді мейлінше көбірек өндіру жолындағы жарыс шығынның әсіресе жобалау мен құрылыс бағытында күрт өсуіне әкеп соқты. 

Инвестицияның елеулі бөлігі сланцты мұнай мен газға салынды, алайда оның бірқатар ауыр салдары болды. Ол өз кезегінде өндіруші өнеркәсіптің құрылымын өзгертті. Өзіндік құны орташа сланцты мұнай, мұнайлы құм мен көміртекті газ сынды өндіруі қымбатқа түсетін өнімдерді ығыстырып тастады. 2016 жылы ОПЕК мұнай мен табиғи газ өндірісін күніне 5,2 млн баррельге қысқартқанымен, осы кезеңде сланцты мұнай өндірісі 7,7 млн баррелге артты. 

 2009-2010 және 2014-2016 жылдар аралығында мұнай өнеркәсібіне қаржы молынан бөлінді. Көптеген инвесторлар қарыз алса да, өндірілетін мұнай көлемін арттыруға басымдық берді. Олар қолдағы бар капиталға емес, мұнай бағасының одан ары қымбаттай беретініне сенді. Ал 2020 жылы COVID-19 салдарынан сұраныстың төмендеуі мен ұсыныстың шектен тыс көптігі саланы үлкен дағдарысқа әкеп соқты. 

Енді өте жағымды болжам жүзеге асады деген күннің өзінде, дағдарысқа дейінгі баға – барреліне  $50-ден $60-ға дейін тек 2021 немесе 2022 жылы қалпына келуі мүмкін. Жағдай аса жағымсыз сценарий бойынша дамитын болса, бұндай бағаға тек 2024 жылдан кейін ғана қол жетеді. Қалай болғанда да, мұнай саласының жағдайы бірнеше жыл аса мәз болмайын деп тұр. 

Ал мұнай өнімдеріне деген сұраныс ең аз дегенде 20 пайызға төмендеді, ол өз кезегінде өңдеу саласын дағдарысқа ұшыратты. Жанармайға деген сұраныс қайта қалпына келгенше 2 жылдай уақыт өтеді, ал әуе отынының болашағы тіптен бұлыңғыр. 

 McKinsey сарапшылары көмірсутекке, әсіресе мұнайға деген сұраныс 2030 жылдары шарықтау шегіне жетіп, одан кейін құлдырай бастайды деп тұжырымдайды. 

Дағдарыс катализатор ретінде 

Мұнай барлау және өндіру сегментінде компаниялар бірігуі ықтимал. Нарықта тек ірі компаниялар мен жағдайға бейімделгіш, нағыз епті ұсақ компаниялар қалады. 
Шығыны көп немесе ЕЫЭДҰ құрамына кірмейтін, өсім көрсетіп отырған нарықтан жырақта орналасқан мұнай өңдеу зауыттары жабылады. Десе де 1980 және 1990 жылдардағыдай, ел үкіметтері тиімсіз активтерді қолдау үшін бұл жағдайға араласуы да мүмкін. 

Мұнай химиясы саласы инвестиция салуға қолайлы сала болып қала бермек, әсіресе біріктірілген мұнай өңдеу және мұнай химия қондырғыларының кешеніне назар аударылады.

Газ – өндірісі жылдан-жылға артып келе жатқан отын, ол көмірден қайта қалпына келтірілетін энергия көздеріне көшу үшін қажет. Газға деген әлемдік сұраныс 2030 жылы шарықтау шегіне жетеді, жылыту үшін электр көзін пайдалану мен қайта қалпына келетін энергия көздерінің дамуы сұраныстың төмендеуіне алып келуі мүмкін. Алдағы уақытта газ да мұнайдың кебін киеді дейді сарапшылар.

Ал ұлттық мұнай компаниялары үкіметтің әлеуметтік қажеті және мемлекеттік бюджетке бөлетін қаражаты мол салымшы болғандықтан, қосымша қысымға ұшырауы мүмкін. Нарықта өз үлесіңді сақтап қалу мен салалық жабдықтау тәртібі арасынан таңдау жасау қиындай түседі. Қолында шығыны аз ресурсы жоқ компаниялар үшін түбегейлі өзгеріс ең маңызды қажеттілікке айналады. Мәселен, олар жекешелендірілуі немесе халықаралық компаниялармен ынтымақтастығын қайта қарауы мүмкін,

Жалпы мұнай-газ саласындағы көптеген компаниялар үшін даму стратегиясына, тіпті бизнес-үлгіге өзгеріс енгізу міндетті шарт болмақ. Нарық тенденциясын негізге ала отырып, капиталды қайта бөлу, қоданыстағы операциялық үлгілерді ауыстыру – жалпыға ортақ талап. 

Компаниялар барлық активтер базасына қатысты қатаң және түбегейлі таңдау жасап, капиталды кірісі төмен кәсіпорындардан болашақ құндылықтар мен  заман талабына сай келетін компанияларға үдемелі түрде бөлуі тиіс.  Болашақ энергетикалық технологиясына қол жеткізуді жеделдету үшін бірқатар компаниялар дәл осы сәтті пайдалана алады. Мұның бәрі компанияларға тартымды кіріс бере отырып, капитал нарығына деген сенімді қалпына келтіру қажет болған жағдайда іске асырылмақ. 


 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png