Перейти к основному содержанию

426 просмотров

Коронавирус эпидемиясы Қазақстан экономикасына соққы болуы мүмкін

Десек те Қазақстан сауда сальдосының жақсаруы ғажап емес

Фото: Shutterstock

Қытайдағы коронавирус эпидемиясы көмірсутектілер бағасына болжамды қысым көрсету арқылы Қазақстан экономикасына соққы беруі мүмкін, деп есептейді Стратегиялық бастамалар орталығының аға әріптесі Олжас Құдайбергенов.

«Коронавирус бойынша жағдайдың одан ары нашарлауы Қытайдағы экономикалық ахуалдың нашарлауына әкеліп соғуы мүмкін, ал бұл мұнай бағасының төмендеуіне әсер етеді. Әлбетте, бұл біз үшін жақсылық емес», – деді Құдайбергенов 31-қаңтарда Қазақстан экономикасы туралы  Дүниежүзілік банк баяндамасын талқылаудың қалтарысында.

Қытай соңғы жылдарда мұнай тұтыну бойынша АҚШ-тан кейінгі екінші орынды тұрақты ұстап тұрған болатын, бірақ өткен жылғы желтоқсанда коронавирустың таралуының өршуі салдарынан, көптеген сарапшылар ел экономикасында құлдырау орын алады, деген болжам жасап отыр, сәйкесінше, мұнай тұтыну ад төмендейді.

ҚХР-дағы дерт өршуінің қазақстандық экономикаға әсері туралы пікір білдірген Құдайбергенов қандай бір қысқамерзімдік жағымды әсерорын алатын  болса, ол тек Қытайдан тасымалданатын тауарлар импортының төмендеуі бөлігінде болатынын атап өтті, ол ре спубликаның сауда сальдосын жақсартады.

«Алайда бұл қысқамерзімдік жағымды әсер. Жалпы алғанда, біз мұнай бағасының төмендеуі салдарынан көп дүниеден айырылып қалу қатеріне ілігеміз», – деді сарапшы.

Осымен бір мезетте, ол әлемдегі медицина деңгейі мұндай эпидемияларды жеткілікті мөлшерде тез жеңуге қабілетті деп санайды: оның бағалауы бойынша, бір-екі айдың төңірегінде коронавирус мәселесі «оқшауланатын және шешілетін болады».

Соңғы мәліметтер бойынша, Қытайда жаңа тұрпаттағы  пневмониямен ауырудың 9 мың 692 оқиғасы тіркеліп, дерттің өлімге апарған 213 жағдайы орын алған. 

607 просмотров

Халықтың инфляция жеп қойған ақшасын кім қайтарады?

Отандық өнім бағасының өзі 10-15%-ға қымбаттаған

Фото: ашық дереккөздерден алынды

2020 жылдың 1-қаңтарынан мұғалімдердің еңбекақысы 25%-ға, мәдениет саласы қызметкерлерінің айлығы 35-50%-ға, әлеуметтік сала қызметкерлерінікі - 30 %-ға өсті. Сондай-ақ шәкіртақы мен зейнетақы көлемі де 800 теңгеге көбейді. 

Сол-ақ екен, елдегі азық-түлік өнімдері бірден 10-15%-ға шарықтап кете барды. Бастапқыда, мұны біз Қытай  эпидемиясының салдары, шекарадағы шектеу дедік. Бірақ  мамандар алға тартып отырғандай, елде отандық өнімдердің де бағасы қаңтар айынан бері қымбаттап шыға келген. 

Сала мамандарының пайымдауынша, нақ қазіргі қалыптасып отырған қымбатшылық жайғдайында халықтың табысына мардымсыз үстемақы қосылып отыр.

Экономист-ғалым Жаңабай Алдабергеновтың айтуынша, 10-15, 20-25 пайыздық үстемақы қосу халықты қымбатшылықтан құтқармайды. Мысалы, біздегі орташа еңбекақы көлемі 120 мың теңгенің айналасында.

 Ал енді санаңыз, қазір бір айға, ең аз дегенде, азық-түлік сатып алуға 60-70 мың теңге кетеді. Қала халқының төлейтін коммуналдық қызметақысы бар. Ауыл халқының жем-шөбінен бастап, отынуы-суына дейін қымбаттаған. Алдағы уақытта да қымбатшылықтың жалғаспайтынына қатысты ешбір инстанция кепілдік бере алмайды. 

«Біз қазір әлеуметтік аз қамтылған топтарға үлкен салмақ түсіріп отырмыз. Соңғы бес жылда халықтың ақшаны тамақтан үнемдеуі көп нәрсені аңғартады», - дейді экономист-ғалым. 

Сарапшының пайымдауынша, үкімет алдағы екі жылда сауатты шешімдер қабылдауы тиіс. Әсіресе, елдегі орташа еңбекақы мен ең төменгі күн көріс деңгейіне қатысты нақты шешімдер қабылдайтын кезең жетті. 

«Сондай-ақ халықтың зейнетақы қорындағы қаржысы да құнсызданып жатыр. Оны да мойындаған жөн. Депозиттерде жатқан қаржы да қазір құнсыз. Бірақ біздегі депозиттерге қосылатын үстеме пайыз өскен жоқ. Мұның барлығына қатысты нақты нақты шешімдер қабылдайтын кез келді»,- дейді Жаңабай Алдабергенов. 

Ол үшін маман айтып отырғандай, бірінші кезекте, келесі шаралады жүзеге асырған жөн:

  • халық тұтынатын азық-түлік себетінен бастап, орташа еңбекақы көлемі, күн көріс деңгейі қайта сұрыпталуы қажет;
  • үкімет монополистерге шектеу қоя білуі тиіс, тариф бағасын қолдан көтеруге, газ, жанар-жағармай бағасын, транзиттік қызметтерді орынсыз қымбаттатуға жол берілмеуі керек.

Үкімет өсірген еңбекақыны инфляция жеп қоймауы үшін, алдымен, осы іспетті шараларды орындауға мән беру керек, деген сенімде мамандар.
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif