Перейти к основному содержанию

445 просмотров

Қалаға көшіп келгендер ЖІӨ-нің қосымша өсімін қамтамасыз етеді

Алдағы 5 жылда урбанизация нәтижесінде экономика 0,52%-ға артады

Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов 2020-2025 жылдары Қазақстандағы урбанизация деңгейі 58,2 пайыздан 62 пайызға өсіп, жалпы ішкі өнімнің артуына ықпал етеді деп тұжырымдайды. 

Бүгін Үкімет отырысында 2025 жылға дейінгі Өңірлерді дамыту мемлекеттік бағдарламасының жобасын таныстырған министр: «Урбандалу деңгейін 62%-ға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Урбандалу жалпы ішкі өнімді 0,52%-ға қосымша арттыруға мүмкіндік береді», –деп мәлімдеді.

Мемлекеттік бағдарлама аясында жалпы сомасы 1,3 трлн теңге бөлу көзделген, оның ішінде, ауылдарды дамытуға 2026  жылға дейін 900 млрд теңге бөлу мәселесі қосымша қарастырылып жатыр. Бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесінде, өңірлік теңсіздіктер қысқарып, халықтың нақты ақшалай табысы 25%-ға өсуі тиіс. 
Министрдің айтуынша, еліміздің 17 өңірінде 87 қала мен 6,5 мың ауыл бар. 

 «2015 жылдан бастап урбандалу деңгейі 58,2%-ға дейін өсті. 4 ірі агломерацияның (Нұр-Сұлтан, Алматы, Ақтөбе және Шымкент қалалары мен оларға іргелес жатқан елдімекендер) тұрғындарының саны миллионнан асты», – деді Дәленов. 

 Моноқалаларда сумен жабдықтау желілерінің тозуы 10%-ға және электр желілерінің тозуы 12%-ға төмендеген. 

Соңғы бес жыл ішінде 17 мың маманға «Дипломмен –ауылға» бағдарламасы бойынша тұрғын үй сатып алуға жеңілдетілген бюджеттік несие берілген. Ауылдарды абаттандыру бойынша 8 мың жоба жүзеге асырылды. 700 мыңға жуық ауыл тұрғындары үшін инфрақұрылым жақсарған. Аталған іс-шараларға барлығы 252 млрд теңге бөлінді.

Ал алдағы 5 жылда бағдарлама: урбандалған аймақтар арқылы өсу орталықтарын дамыту, «Ауыл – Ел бесігі» шеңберінде тірек және спутниктік ауылдарды жаңғырту, халықтың өмір сүру сапасын жақсарту үшін Өңірлік стандарттар жүйесін енгізу бағыттары бойынша жүзеге асырылмақ. 

Бүгінде 4 агломерация, 14 ірі урбандалған аймақ, 18 шалғайдағы моноқалалар мен шекара маңындағы шағын қалалар өсу орталықтары ретінде анықталған.

Сондай-ақ «Ауыл – Ел бесігі» жобасы шеңберінде ауыл тұрғындарының 90% немесе 7 млн адам тұратын 3 477 ауыл жаңғыртылады. Тұрғындар сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілетін болады.  Ауылдардың аудан және облыс орталықтарымен көлік байланысы жақсарады деп жоспарланып отыр.
 

533 просмотра

Халықтың инфляция жеп қойған ақшасын кім қайтарады?

Отандық өнім бағасының өзі 10-15%-ға қымбаттаған

Фото: ашық дереккөздерден алынды

2020 жылдың 1-қаңтарынан мұғалімдердің еңбекақысы 25%-ға, мәдениет саласы қызметкерлерінің айлығы 35-50%-ға, әлеуметтік сала қызметкерлерінікі - 30 %-ға өсті. Сондай-ақ шәкіртақы мен зейнетақы көлемі де 800 теңгеге көбейді. 

Сол-ақ екен, елдегі азық-түлік өнімдері бірден 10-15%-ға шарықтап кете барды. Бастапқыда, мұны біз Қытай  эпидемиясының салдары, шекарадағы шектеу дедік. Бірақ  мамандар алға тартып отырғандай, елде отандық өнімдердің де бағасы қаңтар айынан бері қымбаттап шыға келген. 

Сала мамандарының пайымдауынша, нақ қазіргі қалыптасып отырған қымбатшылық жайғдайында халықтың табысына мардымсыз үстемақы қосылып отыр.

Экономист-ғалым Жаңабай Алдабергеновтың айтуынша, 10-15, 20-25 пайыздық үстемақы қосу халықты қымбатшылықтан құтқармайды. Мысалы, біздегі орташа еңбекақы көлемі 120 мың теңгенің айналасында.

 Ал енді санаңыз, қазір бір айға, ең аз дегенде, азық-түлік сатып алуға 60-70 мың теңге кетеді. Қала халқының төлейтін коммуналдық қызметақысы бар. Ауыл халқының жем-шөбінен бастап, отынуы-суына дейін қымбаттаған. Алдағы уақытта да қымбатшылықтың жалғаспайтынына қатысты ешбір инстанция кепілдік бере алмайды. 

«Біз қазір әлеуметтік аз қамтылған топтарға үлкен салмақ түсіріп отырмыз. Соңғы бес жылда халықтың ақшаны тамақтан үнемдеуі көп нәрсені аңғартады», - дейді экономист-ғалым. 

Сарапшының пайымдауынша, үкімет алдағы екі жылда сауатты шешімдер қабылдауы тиіс. Әсіресе, елдегі орташа еңбекақы мен ең төменгі күн көріс деңгейіне қатысты нақты шешімдер қабылдайтын кезең жетті. 

«Сондай-ақ халықтың зейнетақы қорындағы қаржысы да құнсызданып жатыр. Оны да мойындаған жөн. Депозиттерде жатқан қаржы да қазір құнсыз. Бірақ біздегі депозиттерге қосылатын үстеме пайыз өскен жоқ. Мұның барлығына қатысты нақты нақты шешімдер қабылдайтын кез келді»,- дейді Жаңабай Алдабергенов. 

Ол үшін маман айтып отырғандай, бірінші кезекте, келесі шаралады жүзеге асырған жөн:

  • халық тұтынатын азық-түлік себетінен бастап, орташа еңбекақы көлемі, күн көріс деңгейі қайта сұрыпталуы қажет;
  • үкімет монополистерге шектеу қоя білуі тиіс, тариф бағасын қолдан көтеруге, газ, жанар-жағармай бағасын, транзиттік қызметтерді орынсыз қымбаттатуға жол берілмеуі керек.

Үкімет өсірген еңбекақыны инфляция жеп қоймауы үшін, алдымен, осы іспетті шараларды орындауға мән беру керек, деген сенімде мамандар.
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif