Перейти к основному содержанию

1492 просмотра

Маргулан Сейсенбай предложил сократить долю государства в экономике

По словам предпринимателя, чем она выше, тем больше коррупции в стране

Фото: Аскар Ахметуллин

Основатель компании «Сеймар» Маргулан Сейсенбай в ходе второго форума стратегических инициатив в Нур-Султане предложил решение для развития казахстанской экономики.

В рамках форума состоялась сессия «Новая экономическая политика», посвященная выработке и обсуждению новой концепции экономического развития страны. Во время обсуждения концепции Маргулан Сейсенбай отметил, что экономическая система Казахстана не соответствует капитализму.

«За последние 100 лет стимулирующая функция государства в экономике гиперразвилась. И у многих сложилось впечатление, что государство управляет экономикой. А на самом деле экономика существует сама по себе, а государство только регулирует ее. Мы скатились в такую ситуацию, когда везде говорим, что мы живем в капитализме, но на самом деле мы живем в социализме. У нас 70% дохода бюджета и всей экономики — это квазигосударственный сектор, не говоря о компаниях, которые участвуют в тендерах. Это еще 10-15% экономики. По факту мы сидим в социализме, а мечтаем о сингапурской модели», — сказал Сейсенбай.

Предприниматель предложил максимально сократить долю государства в экономике.

«У государства основная функция – аппарат принуждения, изъятие доходов у богатых в пользу бедных и на общее благо. То есть у государства природная функция – диссимулировать экономику. Поэтому главным вопросом (при улучшении экономической ситуации) становится не «что делать», а «что не делать». Отвечая на этот вопрос «что не делать», становится ясно: нужно максимально сокращать долю государства в экономике. Чем больше государство (участвует) в экономике, тем больше бюрократии и тем больше коррупции. Максимальное сокращение доли государства в экономике – это должна быть наша основная новая экономическая политика».

По мнению спикера, высокий уровень доли государства в экономике является причиной эмиграции молодежи.

«Трудоспособная молодежь уезжает, потому что они не видят перспектив. Уезжают в основном в поисках заработка, потому что экономическое поле сужено, зарабатывать сложно. 70% экономики – это квазигоссектор, 15% – тендеры и так далее. Остается 15%, максимум 20%, рыночного свободного поля, сильно не разбежишься, при том что наша экономика маленькая. Поэтому люди из-за неэффективной экономической политики уезжают в другую страну, где они могут себя обеспечить. У нас слишком много государства (в экономике), люди зависят от мнения и решения государственных чиновников. Молодые люди бегут от неуверенности за будущее, страха. Человек всегда боится того, чем не может управлять», — сказал Сейсенбай.

605 просмотров

Халықтың инфляция жеп қойған ақшасын кім қайтарады?

Отандық өнім бағасының өзі 10-15%-ға қымбаттаған

Фото: ашық дереккөздерден алынды

2020 жылдың 1-қаңтарынан мұғалімдердің еңбекақысы 25%-ға, мәдениет саласы қызметкерлерінің айлығы 35-50%-ға, әлеуметтік сала қызметкерлерінікі - 30 %-ға өсті. Сондай-ақ шәкіртақы мен зейнетақы көлемі де 800 теңгеге көбейді. 

Сол-ақ екен, елдегі азық-түлік өнімдері бірден 10-15%-ға шарықтап кете барды. Бастапқыда, мұны біз Қытай  эпидемиясының салдары, шекарадағы шектеу дедік. Бірақ  мамандар алға тартып отырғандай, елде отандық өнімдердің де бағасы қаңтар айынан бері қымбаттап шыға келген. 

Сала мамандарының пайымдауынша, нақ қазіргі қалыптасып отырған қымбатшылық жайғдайында халықтың табысына мардымсыз үстемақы қосылып отыр.

Экономист-ғалым Жаңабай Алдабергеновтың айтуынша, 10-15, 20-25 пайыздық үстемақы қосу халықты қымбатшылықтан құтқармайды. Мысалы, біздегі орташа еңбекақы көлемі 120 мың теңгенің айналасында.

 Ал енді санаңыз, қазір бір айға, ең аз дегенде, азық-түлік сатып алуға 60-70 мың теңге кетеді. Қала халқының төлейтін коммуналдық қызметақысы бар. Ауыл халқының жем-шөбінен бастап, отынуы-суына дейін қымбаттаған. Алдағы уақытта да қымбатшылықтың жалғаспайтынына қатысты ешбір инстанция кепілдік бере алмайды. 

«Біз қазір әлеуметтік аз қамтылған топтарға үлкен салмақ түсіріп отырмыз. Соңғы бес жылда халықтың ақшаны тамақтан үнемдеуі көп нәрсені аңғартады», - дейді экономист-ғалым. 

Сарапшының пайымдауынша, үкімет алдағы екі жылда сауатты шешімдер қабылдауы тиіс. Әсіресе, елдегі орташа еңбекақы мен ең төменгі күн көріс деңгейіне қатысты нақты шешімдер қабылдайтын кезең жетті. 

«Сондай-ақ халықтың зейнетақы қорындағы қаржысы да құнсызданып жатыр. Оны да мойындаған жөн. Депозиттерде жатқан қаржы да қазір құнсыз. Бірақ біздегі депозиттерге қосылатын үстеме пайыз өскен жоқ. Мұның барлығына қатысты нақты нақты шешімдер қабылдайтын кез келді»,- дейді Жаңабай Алдабергенов. 

Ол үшін маман айтып отырғандай, бірінші кезекте, келесі шаралады жүзеге асырған жөн:

  • халық тұтынатын азық-түлік себетінен бастап, орташа еңбекақы көлемі, күн көріс деңгейі қайта сұрыпталуы қажет;
  • үкімет монополистерге шектеу қоя білуі тиіс, тариф бағасын қолдан көтеруге, газ, жанар-жағармай бағасын, транзиттік қызметтерді орынсыз қымбаттатуға жол берілмеуі керек.

Үкімет өсірген еңбекақыны инфляция жеп қоймауы үшін, алдымен, осы іспетті шараларды орындауға мән беру керек, деген сенімде мамандар.
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif