Перейти к основному содержанию

1044 просмотра

Узбекистан показал рекордный рост официальной занятости на 6%

При этом нелегальный рынок труда по-прежнему доминирует

Фото: Shutterstock

В Узбекистане число официально работающих граждан за первое полугодие  2019 года увеличилось на 326,3 тысяч или на 6% больше, чем за аналогичный период прошлого года. Это рекордный для страны показатель. Из них 187,71 тысяч пришлось на новые рабочие места, и 137,7 тысяч – легализовавшиеся работники, ранее трудившиеся без официального трудоустройства. 

Такие данные озвучило Министерство труда РУз после обработки результатов социологического исследования. Всего официально работающих в Узбекистане 5,5 млн человек. При этом теневой рынок труда по-прежнему доминирует: количество неофициально трудоустроенных по оценке министерства составило около 7,8 млн человек.

Социологическое исследование было проведено в минувшем июне, в нем приняли участие почти 26 тыс. граждан РУз в 104 городах и районах республики. Согласно данным Минтруда рост числа официально работающих произошел благодаря «мерам по легализации теневой предпринимательской деятельности». Среди них были введение плоской шкалы по налогу на доходы физических лиц (НДФЛ) в размере 12% и отмена страховых взносов граждан. До 1 января 2019 года размер НДФЛ зависел от суммы дохода, чем выше доход, тем выше налог от 7,5 до 22,5%.

Власти ожидают, что новый порядок взимания налога приведет к росту сборов в бюджет с 6,28 трлн сум ($725,65 млн) в 2018 году до 11,36 трлн сум ($1,31 млрд) в 2019 году.

Общий уровень безработицы, по оценке Минтруда, составил в РУз 9,1%. Это на 0,2 пункта ниже показателя первого полугодия 2018 года. При этом самый высокий уровень безработицы в Ферганской, Кашкадарьинской и Сырдарьинской областях – 9,4%. Самый низкий в столице – 7,7%. 

Для сравнения по странам СНГ, в Казахстане уровень безработицы составляет 4,8% на апрель 2019 года, в Кыргызской республике – 6,2% в 2018 году, в России на апрель 2019 года – 4,7%.

518 просмотров

Халықтың инфляция жеп қойған ақшасын кім қайтарады?

Отандық өнім бағасының өзі 10-15%-ға қымбаттаған

Фото: ашық дереккөздерден алынды

2020 жылдың 1-қаңтарынан мұғалімдердің еңбекақысы 25%-ға, мәдениет саласы қызметкерлерінің айлығы 35-50%-ға, әлеуметтік сала қызметкерлерінікі - 30 %-ға өсті. Сондай-ақ шәкіртақы мен зейнетақы көлемі де 800 теңгеге көбейді. 

Сол-ақ екен, елдегі азық-түлік өнімдері бірден 10-15%-ға шарықтап кете барды. Бастапқыда, мұны біз Қытай  эпидемиясының салдары, шекарадағы шектеу дедік. Бірақ  мамандар алға тартып отырғандай, елде отандық өнімдердің де бағасы қаңтар айынан бері қымбаттап шыға келген. 

Сала мамандарының пайымдауынша, нақ қазіргі қалыптасып отырған қымбатшылық жайғдайында халықтың табысына мардымсыз үстемақы қосылып отыр.

Экономист-ғалым Жаңабай Алдабергеновтың айтуынша, 10-15, 20-25 пайыздық үстемақы қосу халықты қымбатшылықтан құтқармайды. Мысалы, біздегі орташа еңбекақы көлемі 120 мың теңгенің айналасында.

 Ал енді санаңыз, қазір бір айға, ең аз дегенде, азық-түлік сатып алуға 60-70 мың теңге кетеді. Қала халқының төлейтін коммуналдық қызметақысы бар. Ауыл халқының жем-шөбінен бастап, отынуы-суына дейін қымбаттаған. Алдағы уақытта да қымбатшылықтың жалғаспайтынына қатысты ешбір инстанция кепілдік бере алмайды. 

«Біз қазір әлеуметтік аз қамтылған топтарға үлкен салмақ түсіріп отырмыз. Соңғы бес жылда халықтың ақшаны тамақтан үнемдеуі көп нәрсені аңғартады», - дейді экономист-ғалым. 

Сарапшының пайымдауынша, үкімет алдағы екі жылда сауатты шешімдер қабылдауы тиіс. Әсіресе, елдегі орташа еңбекақы мен ең төменгі күн көріс деңгейіне қатысты нақты шешімдер қабылдайтын кезең жетті. 

«Сондай-ақ халықтың зейнетақы қорындағы қаржысы да құнсызданып жатыр. Оны да мойындаған жөн. Депозиттерде жатқан қаржы да қазір құнсыз. Бірақ біздегі депозиттерге қосылатын үстеме пайыз өскен жоқ. Мұның барлығына қатысты нақты нақты шешімдер қабылдайтын кез келді»,- дейді Жаңабай Алдабергенов. 

Ол үшін маман айтып отырғандай, бірінші кезекте, келесі шаралады жүзеге асырған жөн:

  • халық тұтынатын азық-түлік себетінен бастап, орташа еңбекақы көлемі, күн көріс деңгейі қайта сұрыпталуы қажет;
  • үкімет монополистерге шектеу қоя білуі тиіс, тариф бағасын қолдан көтеруге, газ, жанар-жағармай бағасын, транзиттік қызметтерді орынсыз қымбаттатуға жол берілмеуі керек.

Үкімет өсірген еңбекақыны инфляция жеп қоймауы үшін, алдымен, осы іспетті шараларды орындауға мән беру керек, деген сенімде мамандар.
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif