Эксперт: «Казахстан может потерять позиции по экспорту муки на рынке Афганистана»

Традиционные рынки сбыта казахстанской муки в Центральной Азии активно развивают собственную переработку и увеличивают закуп казахстанского зерна

Фото: Аскар Ахметуллин

Казахстанская мукомольная отрасль может потерять свои позиции на рынке Афганистана в случае роста мировых цен на зерно, считает президент Союза зернопереработчиков Казахстана Евгений Ган.

Выступая на зерновом форуме KazGrain 2019 в столице Казахстана 5 апреля, глава отраслевой ассоциации отметил, что в последние годы отечественные мукомолы последовательно теряют свои позиции на традиционных рынках – Таджикистана, Узбекистана и Кыргызстана, но при этом общий объем экспорта по году остается неизменным – 3,3 млн тонн. Поскольку недопокупаемые центральноазиатскими странами объемы берет на себя Афганистан.

«По нашим традиционным рынкам – по Таджикистану, по Узбекистану, по Кыргызстану – идет падение объемов в силу мер нетарифного ограничения, и нас в последние годы спасает Афганистан: сколько мы теряем на этих рынках, столько же, в принципе, мы получаем дополнительно в Афганистане», – констатировал Ган.

По его словам, если ранее две трети экспорта казахстанской муки приходилось на Узбекистан, то теперь эту же долю – свыше 2 млн тонн – занимает Афганистан, при этом позиции на данном рынке вполне могут быть потеряны казахстанскими мукомолами в самое ближайшее время.

«Успех казахстанских мукомолов на афганском рынке – это не есть успех казахстанских мукомолов, это есть успех российских и украинских зерновиков, которые активно торгуют на Черном море, что привело к падению мировой цены с 2012 года с $350 до $180-220 за тонну. В результате пакистанские мукомолы, которые всегда занимали 80% афганского рынка, стали просто непроходными в силу ценовой конъюнктуры, потому что закупочная стоимость зерна в Пакистане со стороны государства – $350 за тонну», – пояснил глава отраслевого союза.

По его словам, достаточно подъема мировой цены на зерно до уровня порядка $280-300 за тонну, и, с учетом того, что у пакистанских мукомолов есть субсидия в размере $60 за тонну на экспорт, казахстанские производители тут же потеряют завоеванные позиции на рынке.

«Нас не будет в Афганистане, мы обратно скатимся на уровни, которые у нас там были – 300-500 тыс. тонн в год, чуда не произойдет: несмотря на то, что сегодня афганские покупатели говорят, что покупают нашу муку потому, что есть претензии к пакистанской стране в целом, бизнес есть бизнес – будет пакистанская мука на $5 дешевле, будут покупать ее, и это для нас вызов», – констатировал эксперт.

Касаясь центральноазиатских рынков, он признал, что каждая страна заинтересована в развитии собственной переработки – и для того, чтобы это сделать, основные покупатели казахстанской муки применяют методы нетарифных ограничений.

«В Таджикистане мы планомерно теряем по 50 тыс. тонн в год, потому что у нас разный уровень НДС с местными производителями, входящий НДС на зерно 10%, на муку – 18%, понятное дело, это создает интерес к закупке зерна в больших объемах и в развитии собственной переработки», – пояснил глава союза.

Узбекистан, по его словам, еще в 2011 году ввел акцизный налог на экспортную муку в размере 10%, в 2012 году он его увеличил до 15%, но в результате долгих переговоров с Узбекистаном Казахстан добился обнуления этой ставки.

«Однако за это время Узбекистан создал собственную частную мукомольную промышленность, мощностью, по нашим оценкам, не менее 1,5 млн тонн. Это дает им большой ресурс», – заключил Ган.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

Қазақстан экономикасы: бізді құлдырау күтіп тұр ма, әлде өрлеу ме?

Ел экономикасы 2021 жылы қалпына келе бастайды

Коллаж: Вадим Квятковский

Пандемия тек біздің ғана емес, әлемдік экономикаға күйрете соққы берді. Біз де әлемнің бір бөлшегіміз. Оның салқыны бізге де тиеді. Әрі Қазақстан экономикасы – жер шарындағы қуатты, күйлі экономикаға жатпайды. Содан болар бұл сектордың хәлі шала-жансар демесек те, соған таяу екенін ешкім де жасыра алмайды. 

Жақында Дүниежүзілік банк (ДЖБ) өзінің ресми сайтында Covid-19 дертнің Қазақстан экономикасына тигізген кері әсері жайлы баяндама жариялады. Материал «2020 жылы Қазақстан экономикасы 90 жылдардың соңынан бері алғаш рет 3 пайызға құлдырауы мүмкін. Одан кейін тек 2021 жылы ғана 2,5 пайызға қалпына келеді» деп басталады. 

ДЖБ дерегінше, бірінші тоқсанда жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 2,3 пайызға өскеніне қарамастан одан кейінгі айларда шикізат тауарларының арзандауынан, сауда көлемінің қысқаруынан экономика біраз зардап шеккен. Ал карантин режимінің енгізілуі тұтынушылық сұранысты да төмендеткен. 

«Инвестициялық өсім баяулады. Негізінен мұнай-газ секторы мен құрылыс секторы шетелдік тікелей инвестиция арқылы қолдау табады. Девальвацияға байланысты инфляция деңгейі Ұлттық банк бекіткен шекара деңгейінен де асып түсті. Мамыр айында азық-түлік өнімдерінің бағасы 10,7 пайызға дейін өсіп, былтырғы көрсеткіштен асып түсті» делінген баяндамада. 

Дүниежүзілік банктың Қазақстандағы кеңсесінің аға экономисті Самсу Рахардждың айтуынша, билік пандемияны тоқтату үшін тиісті шаралар қабылдап, бюджетте жинақталған қаржы коронавирустің экономикаға тигізер зиянын төмендете алған.

 «Алайда әлсіз сұраныс пен мұнай бағасы, сондай-ақ ұзаққа созылған пандемия экономикаға үлкен қауіп төндіріп тұр. Сондықтан билік қолда бар ресурстарды пайдалана отырып, кедейлер мен әлеуметтік әлсіз топтарға көмек көрсетуді, өндірістік активтерді қорғауды және экономиканы қалпына келтіру үшін реформаны жеделдете ұйымдастыруды ойластыруы керек»,- дейді маман. 

Экономист Олжас Төлеуовтың сөзінше, қаңтар-наурыз айларында ел экономикасы 2,7 пайызға еңсесін көтерген. Алайда екінші тоқсанда енгізілген қатаң шектеулерге байланысты экономикалық белсенділік қайтадан 4 пайызға құлапты. 

«Екінші тоқсанның соңында карантин режимінің жұмсартылуына орай экономикалық құлдырау сәл де болса баяулады. Тікелей және жанама көрсеткіштерді есепке алғанда ел экономикасының ең қатты құлдыраған кезеңі сәуір айына сәйкес келеді – 8,3 пайызға. Сосын мамыр айында экономикалық белсенділік баяулап, 7,2 пайызға дейінгі шекте тұрды. Ал маусым айының қорытындысы бойынша, ел экономикасының құлдырауы -2,2 пайызды көрсетті» дейді экономист. 

Экономист Ержан Әбіш коронавирусқа байланысты әлем экономикасы 5,5, ал АҚШ экономикасы 7,3 пайызға төмендеуі мүмкін екенін айтады. «Ресейлік валюта бағамының әлсіреуі мен айырбас бағамының ішкі бағаларының ауысуы да экономикалық тұрақсыздыққа әсер етіп отыр» дейді сарапшы. 

«Ryskulov analitics» орталығының директоры Жасұлан Күшебаевтың пайымдауынша, қайта-қайта карантин режимінің орнатылуы халықты материалдық тығырыққа тірей бастады. Бізді алда қарыздық дағдарыс күтіп тұр. 

«Қайта-қайта қарыздана берген адам, сол қарыздан құтылу үшін барып несие алады. Алайда қазір банктер несиені жаппай беріп жатқан жоқ. Жақында 42 500 теңге алған бір танысым несие ала алмаған. «Сіз жақында әлеуметтік көмек алдыңыз. Кейін біздің несиені жаба алмауыңыз мүмкін» деп банк несие бермепті. Сондықтан адамдар көбіне микро қаржылық ұйымдарға жүгінеді. Бірақ қазір олардың да жағдайы мәз емес»,- дейді сарапшы. 

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының сарапшылары қазіргі ахуалға қарамастан, ел экономикасы күшейеді деген оптимисті көзқарас танытқан. Олардың болжауынша, бір жылдан соң елдегі ЖІӨ-нің жылдық өсімі 1,2 пайызды құрауы мүмкін. Олардың зерттеуінше, тамыз айының бас кезінде   бір доллар 409,65 теңгені құрайды.  

Еске салсақ, 20 шілдеде Ұлттық банк базалық мөлшерлемені жылдық 9,00 пайыз деңгейіне дейін төмендету туралы шешім қабылдаған болатын. 

«Базалық мөлшерлеменің төмендеуі ағымдағы жылғы мамыр-маусымдағы болжамдық раунд шеңберінде күтілгенге қарағанда 2020 жылғы бірінші жартыжылдықта проинфляциялық тәуекелдердің әлсіреуіне және экономикалық белсенділіктің барынша күшті қысқаруына негізделді. Карантинді қатаңдату бойынша қабылданған шаралар қосымша дезинфляциялық әсер етеді»,- делінген ҰБ мәлімдемесінде. 

PwC Kazakhstan консалтинг компаниясының жақында ғана жариялаған көлемді зерттеуінде Қазақстан экономикасының болашағына болжам жасайды. Сауалнамаға қатысқан респонденттердің көпшілігі базалық мөлшерлеме бір жыл бойы 9 пайыз деңгейінде болады депті. Ал инфляциялық күтілімдер есебінен шамамен 3-5 жыл бойына базалық мөлшерлеме тағы да төмендеп, 8 пайыздық межеге түсуі мүмкін. 

Сауалнамаға қатысушылардың 96 пайызы Brent мұнайының бағасы барреліне 50 доллардан асады деген болжаммен келіспейді. Ал қатысушылар инфляция деңгейіне қатысты 7 пайыздық деңгейге тоқтаған. Сондай-ақ 39 пайыз респондент теңге бағамы бір жыл бойы 450-500 теңге аралығында болады деп болжайды. Респонденттер Қазақстанның мұнай өндірісін қысқартуы, инфляция көрсеткіштері бойынша нақтылықтың төмендігі және мемлекет тарапынан ұлттық валютаны қолдау шараларының тоқтауы теңге бағамының әлсіреуіне әкеліп соғады деп санайды. 

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg