Орта білімі болмаса да жеке кәсібін дөңгелетіп отыр

Павлодарлық кондитердің табыс жолы

Павлодарлық Александр Эскиджян отбасылық жағдайына байланысты орта мектепті тәмамдай алмады. Колледж, университеттерде де білім алған емес. 8-сыныпты аяқтап, бірден еңбекке араласты.

Ерте кезден табыс табуды үйренді. Әуелде жалдамалы жұмыстарды атқарды. Кейін үйленіп, шаңырақ көтерді. Сол ол тұста облыс орталығындағы базарлардың бірінде аяқ киім сататын. Ал декреттік демалыстағы әйелі үйде тапсырыс бойынша түрлі тәтті пісірумен айналысты. Жас отбасы тұтынушылардан түсетін тапсырыстарға тәуелді болмай, жеке кәсібін ашуды ойластырады. 

Табысқа жетелеген жол

Александр Эскиджян бизнестің бірнеше бағытын саралап, талдап көрді. Бірақ барлығының болашағы бұлыңғыр еді. Себебі, бір кәсіп үлкен капиталды қажет етсе, енді біріне сұраныс көп емес. Жас отбасы ойлана келе, кондитерлік цех ашуға бел буады.

Павлодар қаласындағы дүкендердің бірінде орналасқан шағын цехты жалға алып, тәттінің түр-түрін пісіріп, сата бастады. Кейін ол тарлық етіп, кәсіпкер өндірісті кеңейтуді ойластырды. Осыдан төрт жыл бұрын «Өндіріс» бағдарламасы арқылы 9 млн теңгеге жеңілдетілген несие алып, бұл сомаға құрал-жабдықтарды жаңартып, кең цехқа көшті. Сол арқылы қуаттылық пен нарық ауқымын арттырудың мүмкіндігі туды.

IMG_0980.JPG

Былтыр «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы бойынша 49 млн теңге несие ресімдеп, жеке ғимарат пен италиялық заманауи пештер, қант қосылған печенье пісіретін арнайы желі алды. Қазіргі уақытта «Эскиджян» жеке кәсіпкерлігінің тәттілері Павлодар облысынан бөлек, Нұр-Сұлтан, Өскемен, Семей мен Ресейдің Бийск, Славгород қалаларының дүкен сөрелерінде бар. Кондитерлік цехта күніне 700 келі өнім дайындалып, айына 2-2,5 мың тонна тәттіні өзге өңірлерге жөнелтіледі. 

Білікті маман қажет 

Кондитерлік цех шығаратын 65 түрлі өнімді небары 9 кондитер дайындайды. Бұл ретте, кәсіпкер өңірде білікті мамандарды, технологтарды дайындау мәселесі өткір тұрғанын айтты. 

Мәселен, Павлодар қаласындағы колледждер биыл кондитерлік өнімдер технологиясы мамандығы бойынша студенттерді қабылдаған жоқ. Айтуларынша, бұл саладағы мамандар жеткілікті және талапкерлер тарапынан қызығушылық жоғары емес. Сондықтан мейрамхана, қонақ үй, қоғамдық тамақтандыру орындары сынды салалар мамандарын оқытуға ғана ден қойып отыр.

Кәсіпкердің сөзіне қарағанда, Павлодар облысында, шын мәнінде, білікті кондитерлер өте аз. Тіпті, саусақпен санарлық деп айтуға болады. Сондықтан жастарды колледждерде оқытып, кондитерлік істің қыр-сырын үйрету керек. Өйткені, оның айтуынша, бұл жайт кәсіпті кеңейтуге ниетті  бизнес өкілдеріне кедергі келтірмей қоймайды.

IMG_0965.JPG

«Мәселен, мен таяуда тағы бірнеше құрал сатып алып, кондитерлік өнімдердің жаңа түрлерін шығарғым келеді. Сол кезде кадр мәселесі кесе көлденең шығып, маман тапшылығы сезілуі әбден мүмкін», - дейді Александр Эскиджян. 

Бизнеске білім қажет

Осы орайда, кәсіпкер кезінде үзіліп қалған орта білімін жалғастыратынын айтты. 

Қазіргі таңда Александрдың қолымда білім туралы бірде-бір құжат – аттестат та, диплом да жоқ. Соған қарамастан, ол мемлекеттік бағдарламаларға қатысып, түрлі жоба арқылы оқып, үйреніп келеді. Айталық, биыл «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының қолдауымен Назарбаев университетінде «Іскерлік байланыстар» оқуынан, Павлодар қаласындағы Торайғыров университетінде бизнес-курстан өтіпті.

"Ендігі кезекте түрлі себепке байланысты оқи алмаған 9-11 сыныптың бағдарламасын меңгергім келеді. Себебі бизнесті дамытып, нарықты зерттеп, әріптестермен байланыс орнату үшін міндетті түрде білім керек», - дейді кәсіпкер. 

 

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

Адамдар онлайн қызмет арқылы не нәрсеге көп тапсырыс беріп жатыр?

Онлайн жеткізу қызметі өкілдері қазіргі ахуал жайлы айтты

Фото: Офелия Жакаева

Коронавирус пандемиясы бүкіл сала атаулыға зор-зобалаңын ала келгені рас. Экономиканың ірі саласынан бастап майда-шүйде құрылымдарға дейін шаруасын шатқаяқтатып алды. Әлі еңсесін тіктей алмай жатқандары қаншама...

    Бірақ таяқтың да екі ұшы бар. Адамдардың жаппай карантинге жабылуы (стационар, үй карантині), халықтық деңгейдегі оқшаулану, азаматтардың еркін қозғалысының шектелуі жұртшылықтың қалаған дүниесіне онлайн тапсырыс беруіне мәжбүр етті. Әрине, онлайн жеткізу қызметі пандемияға дейін де белсенді жұмыс істеп тұрды. Бірақ жоғарыда айтылған ТЖ және карантин режимінің енгізілуі һәм күшеюі бұл саланың бәсін тіпті арттыра түсті деуге болатындай.  

Kursiv.kz тілшісіне сұхбат берген онлайн-дүкен иелерінің айтуынша, биыл халықтың табысы тым тұрақсызданып кетті. Оның үстіне елдің екінші мәрте локдаунға кетуі де азаматтардың төлем қабілетін әлсіретіп тастаған. Сол себепті, тапсырыс та тұрақты емес. Бірақ, бар. 

251.jpg

Ділмұрат Юлдашев

 

«ТЖ режимінен кейін тұрғындар тарапынан сұраныс 40-50 пайызға дейін азайып кетті. Наурыз – мамыр айлары кезінде халық негізінен үйде отырып, онлайн тапсырысты жиі берген болатын. Адамдар мына тауарға көп тапсырыс береді деп басып айту қиын. Біздің гипермаркеттің ассортиментінде 70 мыңнан астам тауар болғандықтан әр сатып алушының қызығатын өзіндік өнімдері бар. Күн сайын орта есеппен 20 тапсырыс қабылдаймыз. Шілде айындағы орташа чек құны 15 мың теңгеден астам. Маусымға қарағанда осы айда сатылым 10-20 пайызға артты»,- дейді «Carefood.kz» Интернет-дүкенінің жетекшісі Ділмұрат Юлдашев.

Оның айтуынша, клиенттер үйден шықпай-ақ онлайн-дүкеннің сөресімен еркін таныса алады. 

«Онлайн жеткізіп беру қызметі қарқынды дамып келе жатыр. Covid-19 пандемиясы біздің азаматтарды онлайн қызметті пайдалануға мәжбүрледі десе де болады. Кез-келген тауар түріне үйде отырып тапсырыс беру өте ыңғайлы – дүкенге барып, 3-4 пакет арқалап жүрмейді. Тек сайтқа кіріп тапсырыс беру жеткілікті, біздің қызметкерлер сізге ыңғайлы кез-келген уақытта апарып береді. Сондай-ақ біздің дүкенде тапсырысты онлайн рәсімдеуге де мүмкіндік бар. Яғни, сіз біздің дүкеннің ассортиментін көргіңіз келсе, онда қызметкерлеріміз ватсаптың бейнеқоңырауы арқылы хабарласып, сіздерге ассортиментті көрсетеді. Сіз ұнаған затыңызға тапсырыс бересіз. Алдағы уақытта онлайн қызметті тұтынушылар саны өсе түседі деп ойлаймын»,- дейді ол. 

Сонымен қатар, Ділмұрат өзі басқаратын интернет-дүкен қызметкерлерінің 42 500 теңге біржолғы әлеуметтік төлемді алмайтынын да айтты. 

«Қызметкерлерімізге жалақы төлеу тұрғысынан ешқандай қиындық жоқ. Қазіргі кезде жұмысшыларымызды ақысыз демалысқа жіберудің еш қисыны жоқ. Себебі, жұмыс қызып тұр. Ал тұрақты жұмыс тоқтамағандықтан біз олардың атынан 42 500 теңгеге өтініш бермейміз»,- деді Ділмұрат Юлдашев. 

    Ал «Домосед» интернет-дүкенінің иесі Игорь Пуликов қазір көпшіліктің қайтадан дүкендерге бара бастағанын, сол себепті онлайн-тапсырыс біршама азайғанын айтады.

Игорь 1.jpg

Игорь Пуликов

«ТЖ режимі аяқтала салысымен мамыр айының орта шенінен бастап тапсырыс көбейіп еді. Қазір қайтадан азайып кетті. Дегенмен салыстырмалы түрде белсенділік сақталып отыр. Енді қазір дүкендер ашылды. Адамдар қалаған жеріне бара алады. Бұрыннан келе жатқан клиенттеріміз және карантин кезінде тапсырыс беріп, қызметімізге көңілі толған клиенттеріміз бізбен бірге жұмыс істеуін жалғастыруда».- дейді ол. 

Игорь азаматтардың жаз мезгілінде не нәрсеге көбірек тапсырыс беретінін де айтты. 

«Орташа айлық табысты есептеу қиын. Бәрі түскен тапсырыс санына байланысты. Біз қазір күніне орта есеппен 20-30 тапсырыс аламыз. Бұл өте тамаша демесек те, тәп-тәуір көрсеткіш. Адамдар негізінен азық-түлікке жиі тапсырыс береді. Соның ішінде жеміс-жидек, азық-түлікке түсетін тапсырыс өте көп. Қазір жаз кезі ғой. Сондықтан жеміс пен көкөністің алға шығуының себебі түсінікті. Күзге таман етке деген сұраныс артады. Халықтың дәл қазіргі сәттегі төлем қабілеті төмендеп кетті. Адамдарда артық ақша жоқ екені бірден байқалады. Мұны тапсырыстың елеулі түрде азайғанынан да байқаймыз. Қазір көбі келесі айдың басында түсетін жалақыны, зейнетақыны күтіп отыр. Сондықтан ай соңында тапсырыс тіпті құлдырайды»,- дейді Игорь Пуликов. 

Интернет-дүкен иесінің айтуынша, қазір компанияда маман жетіспеушілігі проблемасы жоқ. 

«Бізде қазір курьер тапшылығы жоқ. Қала ішінде жаяу да, көлікпен де қозғалуға шектеу жоқ. Ең бастысы карантин талаптарын сақтасаң болғаны. Біздің қызметкерлер тапсырысты еркін жеткізіп беріп жатыр. Бұдан қиын кезде де, наурыз-сәуір айларында да жұмыс істегенбіз. Сондықтан қазіргі жағдайда тұтынушылардың тапсырысын орындау еш қиынға соқпайды. Тапсырыс өте көп болса 10 адамға дейін, ал әдеттегі күндері 5-7 адам жұмыс істейді. Олардың бәрі қажетті техникамен қамтылған. Жалақы төлеу тұрғысынан да қиындық туындап жатқан жоқ. Олардың бәрі ресми жұмыс істейді, тиісті зейнетақы жарналары жүріп жатыр. Сондықтан қызметкерлерім үшін 42 500 теңгеге өтінім бермеймін»,- дейді ол. 

Тек тамақ өнімдерін жеткізумен айналысатын Wolt сервисі өз тұтынушыларынан ақшаны онлайн түрде ғана алады. Онлайн-дүкен саудаласудың қолма-қол түріне шектеу қойған. 

Алибек.jpg

Әлібек Есов

 «Тапсырысты сайт арқылы немесе мобилді қосымша арқылы рәсімдеуге мүмкіндік қарастырылған. Бізде қолма-қол төлем қабылданбайды, клиенттер тек қана Apple Pay/ Google Pay немесе банк картасы арқылы ғана төлем жасайды. Коронавирустің таралуы барлық сервистің өз қызметтері мен мүмкіндіктерін қайта қарастыруына мәжбүрледі. Біз де жағдайға бейімделіп жатырмыз. Клиенттер, серіктес мейрамханалар, курьерлер және қызметкерлеріміз үшін қатер туындамас үшін барынша сақтық шараларын қолға алдық. Сәуір айында тегін жеткізіп беру қызметін іске қостық. ТЖ режимі кезінде қызметкерлеріміз үйден жұмыс істеді. Курьер жинау және жаңа мейрамханаларды серіктес ету ісі де онлайн (бейне-конференция) атқарылды»,- дейді сервис басшысы Әлібек Есов. 
 

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg