Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


639 просмотров

Қазақстандық банктер кейбір комиссиядан неге бас тартты?

Оның себебін «Курсив» анықтап көрді

Фото: Shutterstock

Қазақстанның 5 банкі несиеге қызмет көрсеткені үшін комиссия алудан бас тартты. Бұл бір қарағанда ақылға сыймайтын қадам секілді, өйткені ЕДБ-нің негізгі табысы жеке тұлғалар мен бизнеске несие беруден түседі. Бұндай шешімге не себеп болғанын «Курсив» анықтап көрді.
 
Банк комиссиясы мен пайыздық үстемақы қоғамның қаржыгерлер мен борышкерлер боп қақ бөлінуіне әкеп соқты. Қаржылық реттеуші шағымданушыларды бақылап қана қоймай, әркез қаржы қызметін тұтынушылардың құқығын қорғауда нақты қадам жасап отырды. 

Айталық, ҰБ банктердің өз қызметі үшін алатын комиссияларын қарыз туралы келісім-шартта толық көрсетуін міндеттеп, қарыз есепшотын жүргізгені үшін комиссия алуға тыйым салды. 

Сондай-ақ, қаржылық реттеуші 2016 жылдың шілдесінде банктердің қарыз беру мен қызмет көрсетуге байланысты алатын комиссияларының нақты тізімін бекітті, бұл тізім банк комиссиясының қатарын 11-ге дейін қысқартып, жасырын комиссия өндірудің алдын алады. 

2018 жылы ипотекалық борышкерлердің шығынын азайту мақсатында, кәсіпкерлікке қатысы жоқ қарыз беру мен оған қызмет көрсету үшін ашылған банк есепшотын жүргізуге, сондай-ақ осы қарызды банк есепшотына аударғаны үшін комиссия алуға тыйым салды. 

Бірнеше ай бұрын қаржылық реттеуші «ипотекалық өзгерістердің» өкілетін кеңейтті: олар енді кәсіпкерлікке қатысы жоқ басқа да қарыздардың бәріне таралады. 

 «Бұл ереже банк пен жеке тұлғалар арасында қарыз  туралы 2019 жылдың 4 наурызынан бері жасалған келісім-шарттарға ғана таралады деп бекітілген», – деп нақтылады ҰБ баспасөз-қызметі. 

Осы қаулыдан соң сарапшылар екінші деңгейлі банктер бақылаушы органның шешімін тыныш қана орындамай отыра береді деп күткен. Ал іс жүзінде бәрі басқаша шықты: наурыздың соңында Қазақстанның Халық банкі, Еуразиялық банк, АТФБанк, ForteBank пен Альфа-Банк жаңадан ғана емес, бұған дейін жасалған келісім-шарттар бойынша да қызмет көрсеткені үшін алынатын ай сайынғы комиссиядан бас тартатынын мәлімдеді. 

Қарыз сепшотын ашу мен жүргізуге төленетін комиссияның бір бөлігін алып тастау – несиенің өзіндік құнын төмендетуге бағытталған үлкен қадам. «Ол өз кезегінде біріншіден, халықтың қалтасына салынатын салмақты жеңілдетіп, екіншіден, халықтың несиеге деген сұранысын арттырып, үшіншіден, оның қайтарымсыз қарызға айналу тәуекелін төмендетеді»,– деп пікір білдірді ALPHALUX Consulting компаниясының  бас сарапшысы Сергей Полыгалов.

Ұлттық банк бұл жаңалық 180 мың банк клиентін қамтиды деген ойда, ал борышкерлер үнемдейтін қаржы көлемі 30 млрд теңгеге жетуі мүмкін. 

–Мәселе мынада, қаржылық реттеуші банк клиенттерінің мойнына ілінетін қарыз салмағын азайтуға бағытталған шараларды жыл сайын қолға алады. Бұл шешімге де Ұлттық банктің қатысы болды-ау. Оның үстіне комиссияны алып тастау жеке тұлғалардың несиеге қолжетімділігін арттыруға бағытталған, банктер де халықтың төлем қабілеті жоғары болғанына мүдделі,– деп атап өтті ҚСЗИ бас ғылыми қызметкері Вячеслав Додонов

Қаржы сарапшысы Александр Криенконың айтуынша, комиссия несиенің нақты мөлшерлемесін көбейту үшін емес, банк атқаратын нақты операциялар үшін, яғни банктің шығынын жабу үшін алынады. 

–Казіргі кезде көптеген қызмет түрі автоматтандырылған, сондықтан бақылаушы орган ретке келтіріп, клиенттердің де шығыны азайып жатыр. Өзге де банктердің несие бойынша комиссиядан бас тартуы – уақыт еншісіндегі дүние, – деп тұжырымдайды сарапшы.
 
Бұл ретте мынаны нық сеніммен айта аламыз: банк секторының табыс құрылымы ақырындап өзгеріп жатыр. Мәселен, кейбір қаржы ұйымдары өзге де салаларды игеруге көшті: екінші деңгейлі банктер клиенттеріне жан-жақты сервис ұсынып, интернет-банкингке жаңа қызмет түрін қосып, құнды қағаздар нарығына шығып жатыр. Бұның барлығы банктердің шығынын жауып, жаңа клиенттерді тартуға ықпал етеді. Нәтижесінде ұтатын тұтынушы болмақ.


1007 просмотров

Экспрессы делают кассу

Застой на рынке бизнес-кредитования банки пытаются компенсировать за счет розничного сегмента

Фото: Shutterstock.com

По итогам апреля совокупная задолженность по кредитам, выданным бизнесу, составила 16,4 трлн тенге, снизившись с начала года на 4,2%. Кредитный портфель физлиц за аналогичный период, напротив, увеличился на 2,8%, до 6,2 трлн тенге. Такие данные приводятся в свежем обзоре аналитического центра Первого кредитного бюро (ПКБ).

В исследовании говорится, что в апреле месячные объемы выдачи кредитов физлицам сильно выросли и впервые в этом году перевалили за 300 млрд тенге. Двигателем рынка по объемам выдачи в апреле были розничные кредиты без залога (+19% за месяц) и ипотека (+28%). При этом необеспеченные кредиты занимают львиную долю в общей структуре задолженности физлиц – 54,7% на 1 мая текущего года.

Конкуренция за клиента растет

По данным Нацбанка, общий объем потребительских займов, выданных банками населению, на начало мая составлял 3,48 трлн тенге (в статистике регулятора не отражаются отдельно кредиты без залога).

«Наибольший объем такого портфеля у Kaspi – 1084 млрд тенге, также в топ-5 входят Народный банк – 706 млрд, ДБ «Сбербанк» – 242 млрд, БЦК – 132 млрд и АТФ – 126 млрд тенге», – поделился информацией Рамазан Досов из Ассоциации финансистов Казахстана.

Эксперт пояснил, что большая часть займов (81,6%) лидера рынка приходится на consumer financial services – ссуды, выданные в торговых точках и магазинах торговых партнеров, оставшиеся 18,4% – так называемый e-Finance, то есть кредиты, полученные через интернет, в том числе через мобильное приложение. 

Почему БВУ, которые раньше специализировались только на залоговых ссудах, изменили стратегии?

«Скорее всего, банкиры считают потребкредитование менее рисковым. Например, если клиент перестает платить по ипотечному займу, суд с большой вероятностью будет на его стороне. Банк не сможет вернуть квартиру. Или сможет, но спустя некоторое время. Экспресс-кредиты по размеру гораздо меньше ипотечных, но если человек перестает совершать выплаты по ним, его счет арестовывается, то есть банк гораздо быстрее вернет ссуду», – размышляет финансовый аналитик Александр Криенко.

Беззалоговые займы действительно невелики по размеру, подтверждает статистика ПКБ. На начало мая средняя сумма такой ссуды составляла 297 тыс. тенге.

«Причем 47% кредитов от общего количества были выданы в сегменте менее 150 тыс. тенге, но по сумме задолженности на этот сегмент выдач приходится 9,8%. Более половины портфеля по сумме задолженности (58,5%) – это кредиты от 500 тыс. до 3 млн тенге», – сообщила исполнительный директор ПКБ Асем Нургалиева.

Банкиры умеют хорошо считать, наблюдать за тенденциями, делать выводы и не боятся менять стратегии. Например, БЦК начал выдавать необеспеченные ссуды лишь в прошлом году. Переход на такие займы обусловлен новой стратегией банка, которая, в свою очередь, отражает ситуацию в экономике.

«В Казахстане много розничных займов берется на развитие малого бизнеса. Беззалоговый кредит физическому лицу получить легче, чем юридическому. В итоге банк видит потребительский заем, но целевое назначение этой ссуды – развитие МСБ или микробизнеса», – рассказал «Курсиву» глава БЦК Галим Хусаинов.

В розничном портфеле Народного банка доля необеспеченных ссуд увеличилась на 1 июня до 70%.

«В этой цифре не учитываются кредитные карты. На 1 января портфель «потребов» был на 2% меньше. Вы можете видеть, что объем и доля беззалоговых кредитов имеют тенденцию к росту», – прокомментировали в пресс-службе Народного банка.

По этому же пути идут банки Forte и RBK. Причем у последнего доля потребительских ссуд в розничном портфеле по состоянию на 13 июня составила 85%.

Кстати, все опрошенные «Курсивом» банки предлагают клиентам различные программы лояльности, бонусы, вручают заемщикам гарантированные недешевые подарки, разыгрывают среди них автомобили. Возможно, из-за этих маркетинговых ходов экспресс-кредиты подорожали.

«По данным Нацбанка, средневзвешенная ставка по выданным потребительским займам на 1 мая составила 20,7% годовых против 19% на начало года», – привел статистику Рамазан Досов.

В чем проблема?

В прошлом месяце регулятор выразил беспокойство по поводу роста необеспеченного кредитования в стране. По словам зампреда Нацбанка Олега Смолякова, потребзаймы имеют порядка 5 млн человек, их общая задолженность превышает 4 трлн тенге.

«Наиболее активный прирост портфеля потребительских кредитов наблюдается в нерегулируемом секторе, это онлайн-кредиторы, кредитные товарищества и ломбарды», – сообщил Смоляков, выступая в мае в парламенте.

«Странно, что регулятор пытается предотвратить формирование пузыря на рынке потребительского кредитования только среди нерегулируемых организаций. Первая опасность роста таких ссуд в банковском секторе – это дополнительная нагрузка на доходы населения. Кроме того, Базель III очень жестко относится к выдаче любых займов, что может со временем создать в виде провизий дополнительную нагрузку на БВУ», – прокомментировал Александр Криенко.

Диаграмма кредиты.PNG

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций