Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


489 просмотров

Қазақстандық банктер бизнес үшін өз дерекқорын ашуда

OpenAPI қолма-қол емес төлем мен электронды сауда айналымын арттырады

Фото: Shutterstock

Алдағы бірнеше жылда Қазақстанның ІТ нарығында ашық API трендке айналуы мүмкін. Айта кететіні, бұл бағыттағы прогресс тек жеке банктер деңгейінде ғана емес, мемлекет тарапынан да байқалады, ол бизнестің мемлекеттік деректерге қолжетімділігін қамтамасыз етудегі алғашқы қадамын жасады. Енді ашық платформаларды заңдық тұрғыда реттеуге қатысты келесі қадамды Ұлттық банк жасауы тиіс.

OpenAPI (Application Programming Interface – Қолданбалы бағдарламалау интерфейсі) – сервистермен жұмыс істеуге арналған әмбебап интерфейс. Былайша айтқанда, сервис иелері  үшінші тарапқа өз жүйелеріне басқарылатын доступ береді. Түрлі дерекқорға қосылу үшін бұндай өзара ықпалдастық жеке компаниялар арасында немесе мемлекеттік компаниялар және жеке бизнес арасында да жүруі мүмкін. 

Ұлттық банк OpenAPI-ді реттеу мәселелерін 2018 жылдың көктемінде талқылай бастаған. Қаржы саласына ашық платформаларды енгізу мәселесі өткен жазда реттеуші мен екінші деңгейлі банктердің жұмыс тобында да талқыланған. Айта кету керек, OpenAPI – «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының бір бөлігі, қазірдің өзінде Еgov порталының «Ашық деректер» бөлімінде ішінара жүзеге асырылып жатыр. «Цифрлық Қазақстанның» сайтында қаржы саласында ашық платформаларды құру мәселесін реттеу 2020 жылға жоспарланғаны жазылған. Бұл жобаның мақсаты – электронды сауда айналымын арттырып, қолма-қол емес төлем көлемін көбейту. 

Қазіргі жағдай қандай?

Бүгінгі күні бірнеше банк қолданыстағы заңнама аясында-ақ өз платформаларын ашқан, ал бірнешеуі бұндай қадамға дайын екенін де мәлімдеді. Бұл бағыттағы жұмыс «тыйым салынбаған, яғни рұқсат етілген» деген ұстаныммен жүріп жатыр. Айталық, Альфа-Банк қазірдің өзінде ашық API ұсынып отыр. 

«Бұл API «Жеке деректер» туралы заңға қайшы емес, қазірдің өзінде деректерді ашық ұсынып, серіктес тауып жатырмыз. Нақты айтсақ, оларды финтех-компаниялар пайдалануда. Ашық API платформасының жобасы бір жыл бұрын дүниеге келген. Қазіргі таңда API арқылы айына  12 миллион сұраным өтеді», – дейді «Альфа-Банк»  ақпараттық технологиялар бөлімінің атқарушы директоры Андрей Сабынин.

Банк әзірлеуші компаниялар үшін мемлекеттік деректер қорымен байланысы бар бірнеше сервисті ашқан. «Бұл әкімшілік айыппұлды іздеу  мен оларды төлеуге қатысты сервистер. Бізге көптеген финтех-компаниялар мен стартаптар қосылды. Бұлардан бөлек, Okauto.kz, Kolesa.kz сынды порталдар біздің серіктесіміз, олар автокөлік айыппұлы туралы АРІ арқылы біліп, біздің эквайрингті қолданады. Банк осы интернет-эквайринг қызметін ұсыну арқылы пайда тауып отыр: бізге әрбір интернет-транзакциядан аз-маз комиссия түседі. Осылайша «Жеке деректер туралы» заңды толық сақтай отырып, банкке нақты кіріс алып келетін сервистерді қолдануға болады. Ашық API  платформасы арқылы ақша табуға болатын жол осы, – дейді Сабынин.

Қазіргі кезде OpenAPI енгізу жөнінде қандайда-бір норматив жоқ. Дегенмен, нарық осы бағыттағы нормативтердің пайда болуын күтіп отыр, оған қоса, реттеуді Ұлттық банк өз мойнына алуы керек. 

«Еуропада «екінші төлем директивасы» бар, ол банктердің үшінші тұлғаларға жекелеген қызмет түрлерін көрсетуін міндеттейді. Клиент келісімін берген жағдайда, бұл сервис үшінші жаққа оның есепшотының жай-күйі, төлем операциялары туралы ақпарат бере алады»,– дейді Сабынин. 

Спикердің айтуынша, OpenAPI мобильді банк форматындағы әмбебап қосымша жасауға мүмкіндік тудырады. Бұндай қосымшалар банк агрегатына айналып, клиент ол арқылы әртүрлі банктегі өз қаржысын басқарып, түрлі операцияларды бір қосымша арқылы жүзеге асыра алады. «Осылайша сіз қызметін пайдаланатын әр банктің қосымшасын жеке-жеке жүктеудің қажеті болмай қалады, алайда қазіргі заңнама бұндай жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік бермей тұр», – деп атап өтті Андрей Сабынин.
          
SAS Қазақстан компаниясының бас директоры Андрей Суставовтың айтуынша, клиент бір қосымша арқылы түрлі банктердегі есепшоттарды басқарып қана қоймай, несие алып, өзінің төлем қабілетін да растай алады. «Өзге ақпараттық жүйе мен ұйымдардың келуі – банктің қаржылық өнімдері мен қызметін тарату каналдарын кеңейтеді. Сондай-ақ банктер осы жүйе мен ұйымдардың сервистеріне қол жеткізеді, бұл өз кезегінде банкке жаңа қызмет түрін ұсынуға мүмкіндік тудырады. Бұл ретте бәсеке де артады, әрбір банк өз клиентін ұстап қалуға ұмтылады, дегенмен, ол нарықты дамытады, –  деп атап өтті Суставов.                 
   
Бұндай шешімдер клиент үшін өте ыңғайлы болса, ал банктер арасындағы бәсекелестік арта түседі деп пайымдайды сарапшы. ЕДБ-ге нақты клиенттерін анықтап, оны өзгерелерден бөліп алу керек. Ал банкаралық аударым үшін алатын комиссия да төмендейді, дегенмен табыс табуға мүмкіндік беретін жаңа бизнес-модель мен жаңа сервистер пайда болады.
 
Smart Pay бас директоры Олжас Құндақбаев қазірдің өзінде салық органдары мен Әділет министрлігінің дереккөзіне қосылған жеке сервистер бар екенін айтады. Мәселен, Kompra.kz жобасы контрагенттердің бар-жоқтығын тексерсе, ал «Подпиши.Онлайн»  сервисі еңбек шарттарына қол қоюды автоматтандырады. easypay.kz ресурсы жеке кәсіпкердің  салық пен әлеуметтік аударымдарын төлеуіне мүмкіндік береді. «Оны ақшаға айналдыру жолын бизнес өзі таңдайды. Бұл не жазылым, не онлайн-тапсырыс арқылы төлем жасау болуы мүмкін» дейді Құндақбаев.

OpenAPI-ді реттеуде көп мәселе жеке деректер мен мемлекеттік құпиямен байланысты, қазір оның қайсысын жарялауға болатыны, қайсысын құпия ұстай тұру қажеттігі шешіліп жатқанын айтты. «Бұл тақырып «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы жүзеге асырылып жатқан соң, өзекті болып тұр. Сервис жасау үшін нарыққа деректер керек, ал ашық кеңістікте қажетті деректер тапшы, бұл істің алға жылжуына сол кедергі болып тұр» – дейді Құндақбаев. 

Оның қолындағы ақпаратына сүйенсек, Қазақстанның аталмыш саласындағы компаниялары деректерге қол жеткізе алатын бірегей орпетор – шлюз құруды жоспарланған. Бұл тұрғыда заңдық шешім қабылданбағанымен, ол төлем нарығына үлкен серпіліс берер еді. Ол өз кезегінде айналымдағы қаржының көлеңкеден шығуына ықпал етпек. 

Бұл ретте екінші деңгейлі банктер қандай деректерді жариялай алатынын Ұлттық банк шешеді. Сол кезде қолма-қол емес төлемді дамытуға көмектесетін тағы да 10-15 стартап пайда болады. 

Айта кетейік, мемлекеттік органдар  да анда-санда өз деректерін ашады. Бірақ Олжас Құндақбаевтың айтуынша, оған қол жеткізу үшін уақытың мен қаржыны шығындап, бюрократияның сан сатысынан өтуің керек. Осы себепті жеке компаниялар мемлекеттік органдардың дерекқорымен жұмыс істеуден бас тартады.


1128 просмотров

FinTech заставляет казахстанские банки учитывать интересы потребителей

Финансовые институты вынуждены подстраиваться под интересы нового поколения потребителей, предпочитающих пользоваться услугами удаленно

Иллюстрация: Shutterstock

2013 год стал переломным моментом в плане цифровизации банковских услуг. Именно в этот период количество обладателей смартфонов перевалило за 1 миллиард человек и компании были вынуждены начать этап цифровой трансформации с учетом изменения поведения пользователей. Об этом, выступая на ежегодной конференции Первого кредитного бюро (ПКБ) Казахстана, рассказал вице-президент компании Middleware (Украина) Дмитрий Ровинский. Кстати, форум ПКБ 2019 года был посвящен трансформации финансового рынка с применением высоких технологий.

По словам спикера, изначально не все компании были готовы менять устоявшуюся модель ведения бизнеса, но пришедшие на рынок цифровые технологии и количество пользователей, предпочитающих удаленное общение с услугодателем, заставили их пересмотреть свою стратегию.

В Казахстане сегодня более 60% населения пользуются смартфонами, и эта цифра продолжает расти, сообщил управляющий директор по программе модернизации АО «Казахтелеком» Сергей Назаренко.

Эксперт занимается осуществлением цифровой трансформации в национальной телекоммуникационной компании. Ранее он реализовал аналогичную задачу в системе казахстанского сотового оператора Kcell.

Как рассказал спикер, сейчас в мире в среднем 6,5 часов в сутки человек проводит во Всемирной паутине. Лидерами в этом отношении являются жители Филиппин, Бразилии и Таиланда, которые в среднем сидят в интернете от 9 до 10 часов в сутки. А меньше всех пользуются интернетом японцы, немцы и французы: от 3,5 до 4,5 часов в сутки. При этом растет число тех, кто чаще заходит в интернет через смартфоны, а не через стационарные компьютеры. Так, согласно статистике, более 50% доступа к интернету осуществляется через мобильные устройства, около 45% – через компьютеры и ноутбуки, свыше 3,7% – через планшеты и приблизительно 0,12% – через другие устройства.

Новое поколение потребителей и FinTech

Сергей Назаренко предлагает разделить потребителей на три поколения: X, Y и Z. К первому в Казахстане можно отнести более 3,3 млн человек, рожденных в период 1965–1980 годов, являющихся первыми пользователями компьютеров и e-mail, предпочитающих личное общение. Сегодня самую большую по численности группу составляют представители поколения Y – 4,5 млн человек, рожденных в период с 1980 по 1995 год. Они, можно сказать, «цифровые аборигены», пользователи первых текстовых сообщений и социальных сетей. И третьи – это поколение Z, рожденные в 1995–2004 годах, «погруженные в цифровой мир». Их количество сейчас составляет 2,3 млн человек.

«Это, можно сказать, те, кто родился со смартфоном в руке. Они не понимают, зачем куда-то идти, если можно открыть смартфон и получить необходимую информацию. Им непонятно, зачем идти куда-то что-то подписывать», – отмечает Сергей Назаренко.

То есть услугодателям необходимо учитывать, что более трети населения, или около 7 млн человек, являются представителями поколений Y и Z и предпочитают цифровой формат общения. При этом, согласно проведенному в 2019 году исследованию Lightico (США), 51% людей в возрасте от 18 до 24 лет и 45% людей в возрасте от 25 до 39 лет готовы сменить банк из-за плохого клиентского обслуживания. Около 75% опрошенных отметили, что их не устраивают необходимость посещения банка и количество документов, которые надо подписывать, в то время как все это можно сделать онлайн. При этом 52% хотят меньше платить банку, а 82% ожидают «превосходного онлайн-сервиса».

Все это в итоге приводит к демонополизации банковского сектора и росту числа организаций FinTech (финансовые технологии), предоставляющих финансовые услуги с использованием новейших интернет-технологий, мобильных приложений. Такие компании не то что не берут банковские комиссии за те или иные финансовые операции, но и сами доплачивают за использование их услуг. В числе таких организаций британский Revolut, российский Тинькофф и казахстанский Kaspi.kz.

По мнению соучредителя холдинга Globerce Capital (Казахстан) Айдоса Жумагулова, у казахстанских банков и IT-компаний есть еще возможность составить конкуренцию вышеназванным организациям и запустить свои разработки. Например, из 18 млн платежных карт в Казахстане около 70% используются только для зачисления и снятия заработной платы. При этом в республике до сих пор встречаются банки, которые раздают свои бумажные рекламные проспекты среди посетителей торговых центров.

Между тем, как отметил Сергей Назаренко, основываясь на анализе данных одного из банков, прошедших процесс цифровой трансформации, по сравнению с традиционным отделением банка мобильные приложения значительно больше привлекают клиентов и при меньших затратах.

Безымянный_97.png

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

duster-kaptur_240x400.gif

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций