Шымкенттің наубайханаларына ұнның қымбаттауы ауыр соққы болуда

Олар күніне 50-100 мың теңге шығынға батып жатырмыз дейді

Фото: REUTERS/Khalil Ashawi

Шымкентте «әлеуметтік» деп аталатын нанның бағасы 70 теңге деңгейінде ұсталып тұр. Ал 50 келі бір мөшек ұнның бағасы 5200 теңгеден 6700 теңгеге дейін қымбаттап кетті. Наубайханашылардың айтуынша, олар күніне 50-100 мың теңге шығынға батып жатыр. 

Осы ретте, наубайхана илерінің бірі Шымкент қаласында жағдайды тұрақтандыру шаралары қолға алынбаса, «жабылуға мәжбүрміз» деп мәлімдеді. Оның айтуынша, биыл жыл басында бір мөшек ұнның бағасы 5200-5300 теңге болса, қазір 6700-6800 теңгеге дейін қымбаттап кеткен. Алайда қалалық әкімдік наубайханалардан нанның бұрынғы бағасын ұстап тұруын өтініп отыр.

 «Менің наубайханамда күніне 16-17 мың  бөлке нан пісіріледі, оған 6-7 тонна ұн кетеді. Күніне 50-100 мың теңге шығынға батып отырмын. Осы ретте, көмек бермесе, 10 күннен кейін жабылуға мәжбүрмін. Тек мен ғана емес, өзгелері де жабылады. Бізге шыдай тұрыңдар дейді, шыдап келе жатқанымызға 1,5 айдан асты. Кейбір наубайханалар, тіпті, жабылып та қалды», – дейді кәсіпкер.

Ол бұған дейін де, 2010 жылы дәл осындай жағдай орын алып, 25 млн теңге жоғалтқанын қосып өтті. Ендігі жерде  ол биліктің беретін уәдесіне секеммен қарайды.

Кәсіпкердің айтуынша, Шымкентте 1 бөлке нан наубайханадан 55 теңгеден жіберіледі. Оны дүкенге жеткізу құны – 10 теңге, оның үстіне дүкен тағы 5 теңге қосады. Алайда кейбір дүкендер қазірдің өзінде нанды 75 теңгеден сатып жатыр.

Ал «Shymkent» ӘКК АҚ-ның басшысы Әбілсейіт Рабаев дәл қазіргі сәтте Шымкент тұрақтандыру қорының есепшотында 300 млн теңге жатқанын айтады.

«Арзан ұн сатып алуға қанша қаржы бөлу мәселесі шешіліп жатыр. Мұндай мақсаттарға қаржы қарастырылған. Тұрақтандыру қорын құру туралы келісімге жыл басында қол қойылғанымен, оның есепшотында қаржы жоқ еді. Тек қазан айының соныңда ғана қорға 300 млн теңге аударылды»,– Әбілсейіт Рабаев.

Осы орайда, Шымкент наубайханашылар қауымдастығының басшысы Әбдімәлік Көмекбаев наубайханалардың жабылуына жол берілмейді деп тұжырымдайды.

«Жақында Шымкент қаласының әкімдігінде осы күрделі мәселе талқыланған жиын өтті. Сол кезде наубайханашылардың 10-қаңтарға дейін шыдай тұруды өтінген еді. Апта ортасынан бір мөшегі 5900 теңгелік арзан ұн береміз деп уәде берді. Біз бұл ұсыныспен келістік. Осы шаруаға, әзірге, 100 млн теңге бөлінбек. Ал Жаңа жылдан кейін жаңа бюджет  қалыптасады, сол кезде нан бағасын тұрақтандыруға қатысты басқа шаралар қолға алынады», – деді Көмекбаев.

Оның айтуынша, қазір қауымдастық құрамында 36 наубайхана бар. Бұл наубайханаларға күніне 1 вагон немесе 65 тонна ұн қажет. Шамамен, 50 келілік 1300 мөшек. Әр мөшек ұннан 130-132 бөлке нан пісіріледі.

Шымкент кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасының басшысы Қайрат Базарбековтың пікіріне сүйенсек, заң бойынша наубайханаларға субсидия қарастырылмаған, сондықтан оларды қолдау тек тұрақтандыру қоры арқылы жүргізіледі.

Ал ауыл шаруашылық және ветеринария басқармасы инвестиция бөлімінің басшысы Әбунасыр Жанбатыровтың айтуынша, ұн бағасының қымбаттауына – астық пен ұн экспортының артуы себеп. Шымкентте ұнды жергілікті бидайдан емес, Қазақстанның өзге аймақтарынан келісін 90 теңгеге сатып алған астықтан тартады.

Осы ретте, жақында өткен жиындардың бірінде Түркістан облысы әкімінің орынбасары Мейіржан Мырзағалиев нан бағасының қымбаттауына жол бермейміз деп мәлімдеген болатын.

«Бұл мәселені шешу үшін Қостанай облысынан арзан бағада бидай жеткізу туралы келісімге қол жеткіздік. Күніне 25 мың бөлке нан шығарып, Түркістан қаласына қажет нанның 80 пайызын қамтамасыз етіп отырған «Ақжол» наубайханасымен де келісімге келдік. Аталмыш наубайхана әлеуметтік нан пісіруге қажет 1-сорт ұнды төмен бағамен алып отырады», – деді әкімнің орынбасары.

Оның айтуынша, Түркістан қаласында күніне 2 мыға жуық бөлке әлеуметтік нан қала дүкендеріне жеткізіліп отырады. Бір бөлкенің бағасы – 75 теңге.

banner_wsj.gif

В Казахстане торговые центры ожидают к осени оттока арендаторов

Прогнозируется, что последствия кризиса для ретейлеров еще впереди

Фото: Офелия Жакаева

Двухмесячный карантин практически не проредил ряды арендаторов торговых площадей в казахстанских торговых центрах. Но девелоперы настроены не слишком оптимистично и прогнозируют, что главные последствия кризиса для ретейлеров еще впереди.

С 25 мая арендаторы ТРЦ открыли двери своих офлайн-магазинов и начали торговлю, пытаясь наверстать месяцы простоя. Девелоперы сообщают, что потерь среди арендаторов торговых центров практически нет.

«Несмотря на сложнейший период на рынке ретейла, на данный момент мы существенного оттока арендаторов не видим ни в своих центрах, ни в других проектах на рынке», – комментирует ситуацию директор по управлению торговыми активами компании, управляющей несколькими ТРЦ в Алматы и Нур-Султане, Шахида Садырова.

Слабым звеном оказались единичные мелкие арендаторы, которые не успели закупить летние коллекции перед объявлением режима ЧП. Так, молл «Апорт» из 272 арендаторов покинули 9 небольших индивидуальных предпринимателей. ТРЦ «Спутник» не досчитался двух-трех арендаторов. В то же время в молле «Апорт» за первый месяц работы после локдауна открыли свои магазины десять новых брендов, кроме того, открылся бар «Пинта», который занял сразу 900 кв. м. Готовится к открытию McDonald’s с McCafe, Marwin&Меломан и еще несколько брендов, сообщает один из основателей и совладелец моллов «Апорт» Дмитрий Ревин.

В «Достык Плаза», по данным директора департамента аренды Марины Шишкиной, открылись новые бутики по продаже ювелирных изделий, парфюмерии, товаров для детей. Девелоперы отмечают, что период локдауна повысил спрос на домашний текстиль, товары для творчества, книги, настольные и семейные игры. Однако владельцы и управляющие торговыми центрами не спешат радоваться, полагая, что последствия текущего кризиса отрасль почувствует к осени. К этому времени рынок могут покинуть в первую очередь непрофессиональные и несетевые игроки, у которых нет достаточной ликвидности для поддержания товарооборота.

«В ситуации неопределённости игроки на рынке зачастую не готовы принимать сложные для себя и судьбоносные решения. Мы прогнозируем существенный отток арендаторов, которые завершат свою историю на рынке после летнего сезона. Те арендаторы, которым не удалось договориться на особые льготные условия аренды, не смогут вовремя и в полном объёме заказать осенние коллекции и полноценно торговать на рынке», – объясняет Садырова.

«Осенью возможны изменения, когда мы почувствуем результаты карантина и остановки экономики», – соглашается с коллегой управляющий ТРЦ «Спутник» Ержан Уразбаев.

При ограничении доступа к офлайн-магазинам сложно будет удержаться на плаву и тем игрокам, кто не смог наладить онлайн-торговлю.

«Игроки, вовремя инвестировавшие в эффективные инструменты онлайн-продаж, сегодня окажутся в приоритете и будут иметь больше шансов на безболезненный выход из посткарантинного периода», – считает Садырова.

Чтобы минимизировать потери и сохранить вакантность на приемлемом уровне, девелоперы разрабатывают для арендаторов льготные схемы арендных платежей с разными сценариями.

Среди самых распространенных: скидки и отложенные платежи, равномерно распределенные на посткарантинный период, либо единовременные платежи в конце 2020-го – начале 2021 года.

 

*Материал подготовлен при поддержке Colliers International Kazakhstan
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg