Skip to main content

Павлодар қоқыс құрсауында қалды

Тұрмыстық қалдықтарды шығаруға жауапты кәсіпорын жұмысшылары бес күннен бері қол қусырып отыр

Фото: pavon.kz

Соның салдарынан, Павлодар көшелерінде қоқыстан аяқ алып жүру мүмкін емес, ал тұрмыстық қалдықтардың "хош иісі" қолқаны алады.  

Полигон қалдықты қабылдамайды 

 Тұрғын үйлер аулаларындағы контейнерлердегі тұрмыстық қалдық «аузы-мұрнынан» шығып, кезбелер мен қаңғыбас ит-мысықтардың «мекеніне» айналды. Себебі өткен аптаның соңынан бері «Спецмашина» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қызметкерлері қоқысты жинауды тоқтатты. 

Кәсіпорынның ресми өкілі Сүйіндік Нұрымовтың айтуынша, бұған облыс орталығындағы жалғыз полигонның қалдықты қабылдаудан бас тартуы себеп болған. 

1.PNG

Ресми өкіл мемлекет меншігіндегі полигонды жеке кәсіпорын жалға алып, жұмыс істейді дегенді алға тартады. Облыстық Экология департаменті аталмыш кәсіпорынның жұмысын тексеріп, «қалдықты заңсыз қабылдап отыр» деген байламға келіпті. Сөйтіп, айыппұл салып, құжаттарды ретке келтіруді тапсырған. Алайда, бір ай аралығында мәселе шешілмей, соның салдарынан, полигон тұрмыстық қалдықты қабылдауға қауқарсыз болып қалған. 

«Қазіргі кезде қоқыс көп жиналатын ауруханалар мен ірі сауда орындарының қалдығын кіргізу туралы ғана келісімге келдік. Ал тұрғын үйлердегі қалдықтарды полигонға апара алмаймыз. Оған шектеу қойылды», - дейді Сүйіндік Нұрымов. 

Әкімдік не дейді? 

Павлодар қаласы әкімінің орынбасары Арыстан Кенжалинов болса, полигон кез келген уақытта тұрмыстық қалдықты қабылдауға әзір екенін алға тартады. Ал қаланың қоқыс құрсауында қалуына монополист осы саладағы«Спецмашина» серіктестігінің қолданыстағы тарифпен келіспеуі себеп дейді. Яғни, кәсіпорын тарифті 159 теңгеден 322 теңгеге дейін көтеруді талап етіп отыр екен. 

«Спецмашина» ЖШС өткен жылдың соңында Павлодар қалалық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөліміне өз қызметтерінің бағасын көтеру туралы хат жолдады. Аталмыш бөлім кәсіпорынның хатын қалалық мәслихат депутаттарының қарауына ұсынды. Себебі, тарифті көтеру мәселесін тұрғын үй–коммуналдық мәселелер жөніндегі комиссия мүшелері талқыға салады», - дейді Арыстан Кенжалинов. 

Бұл ретте, қала әкімінің орынбасары Павлодардағы тариф еліміздегі ең төмен баға екенін атап өтті. Айтуынша, республика көлемінде орташа баға – 180 теңге, ал Павлодарда – 159 теңге. 

Әйтсе де, «Спецмашина» ЖШС өкілі Сүйіндік Нұрымов тарифті көтеру туралы өтініш жазылғанын жоққа шығарды. 
 

«Иә, 159 теңге табыс әкелмек түгілі, жыртығымызға жамау болмайтыны рас. Бірақ кәсіпорынның билікке талап қоятын құзіреті жоқ. Мәслихат қандай бағаны бекітсе, сол бойынша қызмет көрсетеміз. Біз тарифті көтеру туралы тек ауызша ұсыныс жасай аламыз. Өтініш жазып, билік назарын аудару біздің құзыретіміздегі  іс емес», - дейді ол. 

Ашығын айтқанда, 7-ақпан күні Павлодар қалалық мәслихатының кезекті отырысында тарифтің осы түрін көтеру мәселесі талқыланбақ. Міне, сол кезде нақты шешім қабылданатын болады. 

Бітпейтін тариф тартысы 

Айта кетсек, бұл «Спецмашина» серіктестігінің алғашқы «мінез көрсетуі» емес, осыдан екі жыл бұрын да үш күн бойы қоқыс шығармай, тұрғындарды әбден әбігерге салған болатын. Ол кезде де серіктестік тарифті өсіруді талап еткен.

Жергілікті билік келісімшарт талаптарын орындамаған кәсіпорынға айыппұл салмақ та болған еді. Бірақ «Спецмашина» жұмысын қайтадан жандандырған соң, жауапкершіліктен құтылып кетті.

Сол тұста монополист тариф бағасын 159 теңгеден 322 теңгеге дейін көтеруді талап еткен болатын.

Ал облыс орталығының басшылығы 250 теңгеден әрі асыру тұрғындардың қалтасына салмақ салатынын алға тартты. Сөйтіп, екі тарап ортақ мәмілеге келе алмай, тариф 159 теңге көлемінде сақталды. Енді, міне, бұл мәселе қайтадан көтеріліп отыр. 

Кейін белгілі болғандай, бұл іске Павлодар қалалық прокуратура қызметкерлері араласқан соң, аулалардағы контейнерлерден қоқыс шығарыла бастады. Кәсіпорын барлық 40 техниканы жұмылдырып, екі күн ішінде қала көшелерін қоқыстан тазартуға уәде берген көрінеді. 
 

banner_wsj.gif

Кредит төлеуді кейінге қалдырудың қажеті бар ма?

Шегерім шынымен жасалады. Бірақ бәріне емес…

Фото: shutterstock.com

 Жақында Мемлекет басшысы төтенше жағдайға байланысты қиын жағдайға тап болғандардың кредитін төлеуді кейінге шегеруге ұсыныс жасады. Әңгіменің басын тапсырма мен ұсыныстың бір емес екенін нақтылаудан бастайық. Өйткені дағдарысқа қарсы шаралардың ішінде айтылған бұл сөзді көпшілік дұрыс түсінбеген болса керек. «Алақайлап», бөркін аспанға атқан жұрт кредитін 90 күн төлемей жүрсе болады деп ойлап қалған-ды. Сонымен шегерім деген не, ол қалай жүзеге асады, банктердің талаптары қандай? Осы туралы толығырақ тарқатайық. 

    Тапсырма мен ұсынысты ажыратып болсақ, назарға ілінуі керек келесі сөз «төтенше жағдайға байланысты қиын жағдайға тап болғандар». Яғни шегерім жалпақ жұртқа жаппай жасалмайды. Әрі бұл карантин енгізілген мерзімге байланысты жарияланып отырған жеңілдік те емес. Кәдімгі барлық банкте бар, жай күні де жағдайдың нашарлауына байланысты сұралатын көмек. Қарапайым сөзбен түсіндірсек, табысыңыз азайып не жұмыстан шығып қалғандықтан кредитіңізді төлей алмай қалсаңыз, банкке жағдайыңызды айтып, түсіністікпен қарауын өтінесіз. Олар өтінішіңізді қарастырады, егер төлей алмай жүргеніңізге иланса, белгілі бір мерзімге шегерім береді. 

 Жалпы алғанда шегерімнің жағымды тұсы - кредит тарихын бұзбайды. Төлемді кешіктіргеніңіз үшін «жаман» клиент атанбайсыз. Әр банктің заңы әр түрлі. Сондықтан шегерім шарттары да түрліше. Кредиторлар сізге не ұсынуы мүмкін?

•    Кредит мерзімін ұзартуы мүмкін. Айталық үш айда халіңізді түзеп алатын болып, шегерімді сонша уақытқа созсаңыз, төлем кестеңіз қайта қаралып, уақыты сәйкесінше үш айға ұзарады. Бірақ төлем көлемі сол күйі қалады;
•    Белгілі бір мерзімге пайыздық мөлшерлемені төмендетуі мүмкін;
•    Негізгі қарызды кейінге шегеруді немесе үстінде қосылатын пайыздық сыйақыны ғана төлеуді ұсынуы мүмкін. Яғни сіз не негізгі қарызды ғана төлеп отырасыз, не пайызды өтейсіз. Бұл жағдайда ай сайын қалай болған күннің өзінде қандай да бір соманы төлейтініңізді ескеріңіз;  
•    Төлем кестесін өзгертуі де мүмкін. Егер шегерімді осылай жасайтын болса, онда төлемді жалақы алатын уақытыңызға қарай ыңғайластырып береді;
•    «басты ауыртқан» кредиттен құтылу үшін пайыздық мөлшерлемесі төмендеу кредит беруі мүмкін

    Бұлардың қай-қайсын алу үшін де тиісті құжат сұралады. яғни ресми түрде растау қажет. Кредит тарихы нашар, келісім-шарт талаптарын жиі бұзатындар, кей қылықтарымен алаяққа ұқсағандар, өз еркімен жұмыстан кеткендерге банк шегерім жасамайды. Әбден тығыраққа тіреліп, төлеуге мүлдем мүмкіндік болған жағдайда ғана бұл қадамға барған дұрыс. Өйткені қай жағдайда болсын банк қарызын қайтарып алады, есесін шығарады, еш ұтылмайды. «Жеті рет өлшеп, бір рет кес» дегенді шегерімге қатысты да қолдануға болатын сияқты. Енді отандық банктердегі талаптарға тоқталайық. 

 Halyk bank

16 наурыз бен 15 сәуір аралығында айыппұлдар мен өсімпұл қосылмайды. Жеке тұлғаларға негізгі қарыз бойынша шегерім бір айға, яки 16 сәуірге дейін ғана беріледі. Бір айлық шегерім ТЖ-ға дейін қарызы болмағандарға жасалады. Әлбетте, өтінім беріп, рұқсат алу міндетті. Кепілдіксіз кредиттердің пайызына қатысты мәселе әлі қарастырылып жатыр. Жеке кәсіпкерлер мен шағын және орта бизнес өкілдеріне 90 күндік шегерім беру де жеке-жеке қаралады. Өтінімді банк сайтына онлайн жібересіз. Сәуірдің соңына дейін қаралуы мүмкін. Банк мамандары өтінішті қараған соң қандай шешім қабылдағаны туралы ақпарат жолдайды. Кредит төлемі уақытша шегерілетін болса, қосымша келісім жасалып, оны сайттан не мобайл қосымшадан көруге болады.  

ForteBank

Жеке тұлғаларға да, кәсіпкерлерге де үш айға шегерім өтінім беру арқылы қарастырылады. Осы мерзім ішінде өсімпұл мен айыппұл салынбайды. Бұл жерде де ТЖ-ның табысыңызға кері әсер еткенін дәлелдеу шарт. Мысалы кәсіпкердің бір облыстағы сауда орнында дүкені бар делік. Клиент азайғасын табысы да азаятыны анық. Сұранысқа байланысты деп себебін көрсетіп, шегерім алуына болады. Бірақ бәріне бірдей шегермейді. Әр өтінім мұнда да жеке қаралады. Банк сайтына кіріп, онлайн өтінім қалдырасыз. Тиісті құжатты сканерлеп, қосасыз. Бұдан бөлек құжат сұрауы да мүмкін. Жеке тұлғаларға да, кәсіпкерлерге де шарт сондай. 
  
Сбербанк

Кепілсіз кредит бойынаш жеке тұлғаларға 90 күн шегерім төлемді кешіктірмегендерге ғана беріледі. Тағы бір ескеретін жайт: кредиттің төленіп бітетін уақыты кем дегенде 2020 жылдың 1 қазаны не одан да ұзақ  болуы тиіс. Яғни жуық арада мерзімі бітетін несиелерге шегерім жасалмайды. Келісім-шарт бойынша кепіл болмауы керек деген шарт та бар. Кәсіпкерлерге берілетін шегерімде мерзімді өзінің белгілеуіне мүмкіндік беріледі. Өтінімнің үлгісі сайтта тұр. Соны толтырып, сканерлеп, банктің сайтына жолдау керек. Сонымен қоса ресми дәлелдейтін құжатты жіберу міндетті. 10 жұмыс күні ішінде жауабы келеді. 

Jysan bank

18 наурызға дейін рәсімделген кредиттерге ғана шегерім жасалады. Мерзімі - екі ай, күні кешіктірілген төлемі болмауы тиіс. Айыппұл мен өсімпұл осы уақыт ішінде қосылмайды. Банк шегеруге келіссе, төлем көлемі қайта есептеледі. Кепілсіз несие алғандардың келісім-шарт мерзімі ұзартылады. Кәсіпкерлерге үш ай шегерім жасауға рұқсат. Банкке барып, өтініш жазуға да, онлайн түрде тапсыруға да болады. Құжатпен растау қажет. 

АТФБанк, Eurasian Bank, Tengri Bank, Kassa Nova, Альфа-Банк, ЦентрКредит банкі

Кепілсіз кредиттер мен ипотекалар бойынша үш айға кейінге қалдыруға болады. Табыстың азайғанын дәлелдесеңіз болғаны. Тиісті құжаттар сұралады. ЦентрКредит банкі төлемді кейінге қалдыруға коронавирус жұқтырғандар, карантинде болғандар, ТЖ-ға байланысты төленбейтін еңбек демалысына шыққандар мен табысынан айырылғандарға ғана мүмкіндік береді. Тиісті құжаттарды қосып, өтінімді толтырып, қол қойып банктің электронды поштасына АТФ банктегі несиені кейнге қалдыру үшін банкке баруыңыз қажет. Алдағы уақытта онлайн рәсімдеу іске қосылуы мүмкін. Eurasian Bank өтінімд шарттарын әлі қарастырып жатыр. Tengri Bank мен Kassa Nova онлайн қабылдайды. Электронды пошталарына жолдайсыз. Қосымша құжаттар сұрап қалуы ықтимал. Альфа-Банк тек қашықтан қабылдайды. 15 күн қарастырылады. 

Kaspi Bank

2 сәуірден бастап клиенттерді қолдау бағдарламасы іске қосылады. 16 наурыздан бастап үш айға шегерім жасату үшін арнайы сервисте өтінім қалдырасыз. Сервис - мобайл қосымшада. Банктің кредитінен бөлек, бөліп төлеу рәсімдегендер мен Kaspi Red картасымен зат сатып алғандар да кейінге қалдыруға өтінім бере алады. Шегерім уақыты аяқталмайынша жаңа несие берілмейді. Ұялы телефон арқылы өтінім жолдайсыз, құжат талап етіллмейді. 


«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», Қазақстан ипоткалық компаниясы, Бәйтерек девелопмент

Baiterek ұлттық басқарушы холдингінің еншілестері - «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», Қазақстан ипоткалық компаниясы, Бәйтерек девелопмент. Осы арқылы алынған ипотекалардың төлемін үш айға кейінгі қалдыруға өтініш жасауға болады. Сайттарындағы жеке кабинетіңіз бен telegram-боттар арқылы қалдыра аласыз. «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» 15 сәуірден бастап қабылдайды. 16 наурызға дейін несие төлемінің уақыты кешіктірілмеген болуы шарт. Растайтын құжат сұралмайды. Ай сайынғы көлем сол күйі қалады, кредит мерзімі ұзарады.  

«7-20-25», «Баспана хит» ипотекалары

Ұлттық банк пандемияға байланысты аталған тұрғын-үй бағдарламаларына өзгерту енгізген. Үш айға төлемді кейінге қалдыруға мүмкіндік беріледі. Дегенмен әр банктің өз саясаты барын ескерсек, шарттар да әр түрлі болады. Ипотеканы қай банктен рәсімдеген болсаңыз, сол ұйымның талабына сай іске асады. Әр өтінім жеке қаралады. 
 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif