Skip to main content

Қазақстанда қанша студент тегін оқиды

Елімізде 125 жоғары оқу орындары жұмыс істейді

Фото: Shutterstock

2019/2020 оқу жылының басына дейін Қазақстанда   125 жоғары оқу орны жұмыс істеген, оладың 84 немесе 67,2% — жеке меншіктегілер. Жоғары оқу орындардың (ЖОО) ең көп саны еліміздегі негізгі үш мегаполисте: Алматыда (41 жоо), Нұр-Сұлтанда (15 жоо), Шымкентте (10 жоо) шоғырланған, деп жазады Finprom.kz.

Еліміздегі студенттердің жалпы саны 604,3 мың адамды құраған— бұл алдыңғы оқу жылындағыға (542,5 мың адам) қарағанда, 11,4% артық. Олардың ішінде, білім алатын қыздардың саны 321,6 мың адамды немесе 53,2%-ды құраған.

Студенттердің жалпы санының 79,6% күндізгі бөлімде, 14,9% — сырттай, 5,5% — кешкі бөлімде білім алуда, атап айтарлығы, студенттердің барлық контингентінің 39,9% мемлекеттік жооларда оқиды.

Мемлекеттік гранттар есебінен білім алып жатқан студенттер саны 180,1 мың адамды (29,8%), ал ақылы негізде оқитындар саны 424,3 адамды (70,2%) құрайды.

Ағымдағы оқу жылының басына қарай, республиканың жооларында 38,5 мың оқытушылар еңбекпен қамтылған, олардың арасындағы 3,3 адам (8,5%) ғылым докторы, 12,7 адам (33,1%) — ғылым кандидаты дәрежесіне, 2,5 адам (6,4%) —профессор, 5,9 мың адам (15,3%) —доцент атағына ие. 2,6 мың оқытушы (6,8%) философия (PhD) докторы, 235 адам (0,6%) — сала бойынша доктор, 13 мың оқытушы  (33,8%) — магистрдің академиялық дәрежесіне ие.

Кто учится бесплатно.png

2019 жылғы қаңтар-қыркүйекте жоғары білім саласындағы қызмет көрсету көлемі 229,5 млрд теңгені құрап, бір жылда 10,8%-ға артқан. 2018 жылдың тиісті мерзімінде бұл сома 207,1 млрд теңгені құраған.

Аймақтарға бөлгенде, жоғары оқу орындары көрсеткен қызметтердің неғұрлым көп көлемі, өзіміз күткендей ,Алматының үлесінде: 84,8 млрд теңге, немесе еліміздегі жалпы соманың 37%.

Аймақтардың көшбасшы үштігіне Нұр-Сұлтан қаласы (57 млрд теңге, немесе 24,8%) мен Қарағанды облысы (14,7 млрд теңге, немесе 6,4%) кірген.

Ал аймақтардың ТОП-5-не, сонымен қатар, Шымкент (12,8 млрд теңге) және Ақтөбе облысы (9,6 млрд теңге) кірген. Осы аталған бес аймақтың үлесіне жоғары білім саласында ҚР бойынша көрсетілген қызметтің 178,9 млрд теңгесі, немесе 75%-ы келген.


 

banner_wsj.gif

Таяқ жерге тасталды, қашықтан оқу басталды

Дүйсенбіден басталатын төртінші тоқсанға қатысты сұрақтарға министрден жауап

Фото: Асқар Ахметуллин

Жаңа апта жаңа форматтағы сабақпен басталады. Осыған дейін көптің көңілінде жүрген сауалдарға Білім және ғылым министр Асхат Аймағамбетов брифинг өткізіп, жауап берді. 

Сабақты кім қалай оқиды?

6 сәуірден бастап 3 миллионнан астам мектеп оқушысы қашықтан оқыту форматына өтеді. Ол мына тетіктер бойынша жүргізіледі: 

•    Телеарналар арқылы. «Балапан» және «Еларнада» орыс және қазақ тілінде күніне сегіз сағаттан эфир болады. Әр видео сабақ он минутқа жоспарланып отыр. Бүгінде 500-ге жуық сабақ түсірілді. Жалпы саны - 3360. Бәрі мемлекеттік стандартқа сай. Кейін интернетке жүктеледі. Виртуал сабақта берілген тапсырманы үйде орындай береді. Бұл тетікті көбіне интернеті жоқ оқушылар қолданады.   
•    Радио арқылы. «Қазақ радиосына» тиісті аудио сабақтар тапсырылған. Бұл тетік теледидары жоқ отбасылар үшін жасалып отыр. 
•    Пошта арқылы. Министрлік «Қазпоштамен» келісімге қол қойған. Еліміз бойынша 1200-ге жуық елді-мекенде мектеп жоқ. Ол жерлерде әрі кетсе 5-7 бала ғана бар. Осыған дейін ол балалар көрші елді-мекенге қатынап оқып жүрген. Міне, осы оқушыларға поштамен кері байланыс орнатуға мүмкіндік бар. 
•    Штаттық режимде оқу. 1080 мектепте оқушы саны жүзге жетпейді. Шалғайда орналасқандықтан ол жақта қауіп азырақ. Сондықтан олар осыған кезге дейін қалай оқыса, солай жалғастырады. Дәстүрлі режимде сабақ өткізілетін болса да, бір ауысым емес, екі ауысымда оқитын болады. Әрі санитарлық талаптар сақталуы тиіс.
•    Интернет арқылы оқу. Қалада оқитын балалары саны - 2 млн. Аудан орталықтарында 500 мыңдай оқушы бар. Бірақ интернет жылдамдығы мен оған қосылудың оңай емесі ескерілген. Компьютермен қамтамасыз ету де қарастырылып отыр. Қазір мектеп балансындағы 120 мың компьютер уақытша ата-аналарға берілген. Әлі де беріледі. Егер жетпей жатса, қосымша сатып алу қарастырылады. Жергілікті атқарушы органдар ұсынысы бойынша, 79 870 компьютер керек екен. Оған қаражат бөлінген. Интернетке қатысты айтқанда, мысалы қазір Алматының өзінде - 4220, Нұр-Сұлтанда 5583 роутер таратылған. Бұл жұмыс басқа өңірлерде де жүргізіледі. 

Қандай платформаларды қолданамыз?

Bilimland, Daryn Online, Kundelik, Opiq.kz сынды платформалар жетілдірілді. Әр мектеп біреуіне тоқталып, жұмыс істейді. Мысалы сынақ түрінде өткен сабақта «Күнделікке» 930 мың бала кіріп, дәріс алған. Daryn Online-да - 300 мың, Bilimland-те 390 мың бала тіркелген. Бүгінде Bilimland платформасында 40 мыңнан астам видео ресурс бар. Тіркелу тегін. Оған қоса, қазір түсірілетін 3360 сабақ та осы жерге салынады. Онымен қоса электронды пошта, Whats App, Telegram қолдануға болады. Бәрі бір жүйені қолдансын деген талап жоқ.   

Қашықтан оқу мен онлайн оқудың қандай айырмашылығы бар?

Жоғарыда айтылған тетіктер қашықтан оқуға негізделген. Соның ішінде интернет арқылы оқығанда бала тапсырманы алып, өзіне ыңғайлы кезде орындап, өткізе алады. Онлайн оқу болса, дәл бір уақытта өткізіледі. 1 сәуірде сынақ түрінде сабақ өткізілді. Тек онлайн режимде 1 млн 250 оқушы дәріс алып көрді. 

Неге онлайн оқымайтын болдық?

Қолайсыз тұстары көп. Желі бір сәтте миллиондаған қолданушыны көтермейді. Техникалық тұрғыдан олқылық көп. Яғни бұл тәсіл қолданылмайды. Ешкімді міндеттемейді. Одан гөрі платформалар көмегімен қашықтан оқыған ыңғайлы. 

Мұғалімдер есеп бере ме?

Бүгінде барлық тексеру жұмыстары тоқтатылған. Мұғалімдер тек сынып журналын толтырады. Басқаша есеп өткізбейді. Кей жерлерде өткізіп жатқан сабағының суретін, скриншотын сұрататын не видеоға түсіруге міндеттейтін жағдайлар бар. Бұған тыйым салынады. 

Сабақ кесте бойынша өте ме?

Дәстүрлі оқу кестесі болмайды. Бала тапсырманы өзіне ыңғайлы уақытта орындайды. Нәтиже жинақтық бақылау арқылы белгілі болады. 

Мектеп формасын киіп отыру керек пе?

Жоқ, ол талап етілмейді.  

Төртінші тоқсан созыла ма?

Ешқандай кедергі болмаса, әдеттегідей уақытында аяқталуы тиіс. 25 мамыр күні тоқсан бітеді. Көктемгі оқу демалысы созылған еді. Яғни бұрын екі апта болса, осы жолы үш апта болды. Бірақ мұғалімдер кей тақырыптарды біріктіріп оқытып, бағдарламаны қуып жетуге күш салынады. 

ҰБТ қашан болады?

Өтетін уақыты әзірге өзгерген жоқ. Маусымның соңында өткізіледі деп жоспарланып отыр. 
 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif