Skip to main content

Өзбекстанда шағын бизнестің қатары көбеюде

Алайда олардың экономикадағы үлесі азайып барады

Фото: Shutterstock

Өзбекстанда биыл қаңтар-қыркүйек айларында 72 мыңнан аса шағын кәсіпорындар мен фирмалар құрылған, бұл көрсеткішті өткен жылдың тиісті мерзімімен салыстырсақ, одан 1,9 есе көп. Өзбекстан Мемлекеттік статистика комитетінің «Өзбекстан Республикасындағы шағын бизнес» есебінде осындай деректер келтірілген.

Соның ішінде, сауда-саттық (38,6%), өнеркәсіп (21,8%), құрылыс (10%), ауыл шаруашылығы (7,5%) және қызмет көрсету (10,8%) салаларында шағын фирмалар көптеп құрылған.

Аймақтар бойынша алсақ, жаңадан құрылған шағын кәсіп саны бойынша Ташкент көш бастап тұр  – ол жақта 14,5 мың фирма ашылған. Ең төменгі көрсеткіш Сырдария облысына тиесілі, бұл аймақта өткен 9 айда 2 мыңнан астам кәсіпкер өз ісін бастаған.

Есептік кезеңде шағын кәсіпкерліктің ішкі жалпы өнімдегі үлесі 57,2 пайызды құраған, ол былтырғы көрсеткіштен 3 пайызға төмен. Мемлекеттік статистика комитеті көрсеткіштің бұлай төмендеуін ЖІӨ құрылымында ірі кәсіпорындардың үлесінің артуымен түсіндіреді. Өңірлер бойынша шағын кәсіпкерліктің ЖІӨ-дегі ең үлкен үлесі Жизақ (83,1%), Сұрхандария (79,8%), Наманған (79,3%), Самарқан (78,8%) және Бұқара (74,9%) облыстарына тиесілі. Ең төменгі көрсеткіш  –31,3% Науаи облысында тіркелді.

Кәсіпкерлікті дамыту – Өзбекстан үкіметінің басымды міндеттерінің бірі. Соңғы екі жыл ішінде шағын кәсіпкерліктің жұмысын реттейтін 50-ден астам нормативтік актілер қабылданған. Атап айтсақ, шағын кәсіпті мемлекеттік тіркеу жеңілдетілген. Өзбекстан үкіметінің жанынан Кәсіпкерлік қызметті қолдау мемлекеттік қоры құрылған. Ал биыл басқармалардың жұмысын бағалайтын жаңа жүйе енгізілді. Жаңадан ашылған немесе қызметін қайта жаңғыртқан кәсіпорындар, сондай-ақ оларда құрылған жұмыс орындары –бұл басқармалар қызметінің негізгі көрсеткішінің бірі. 

banner_wsj.gif

Рынки пшеницы и риса ждут дефицит и рост цен

Проверяем запасы этих продуктов в мире и в Казахстане

Фото: Shutterstock

Международный центр сотрудничества при Нью-Йоркском университете (NYU CIC) увидел высокие риски для рынков пшеницы и риса. Эксперты указывают, что биржевая цена тайского риса (товарный бенчмарк) с начала года выросла с $420 до $560 за тонну. Фьючерсы на пшеницу на Чикагской товарной бирже за март выросли на 15% до $5,72 за бушель.

Опасения вызывают разные модели реагирования стран на глобальный карантин, вызванный распространением коронавируса. К примеру, Россия готовится ввести квоту на вывоз пшеницы. На рынке риса большое влияние оказало решение Китая, крупнейшего потребителя этой культуры, создать стратегический запас продовольствия. Вьетнам, третий по величине поставщик риса, запретил его вывоз из страны.

«Курсив» оценил стабильность риса и пшеницы с точки зрения запасов и потенциала урожая текущего года. Прогнозы IGC и FAO благоприятны.

По мнению экспертов Международного совета по зерну (IGC), текущий рост спроса на рис и пшеницу в перспективе негативно повлияет на производство этанола и крахмала - продуктов переработки этого сырья. IGC прогнозирует, что производство зерна в мире в текущем году вырастет на 2% и составит 2 220 млн тонн.  

Согласно докладу «Положение с продовольствием в мире» от экспертов FAO (ФАО, Продовольственная и сельскохозяйственная организация Объединенных Наций), запасы зерновых в мире достаточны, а перспективы будущего урожая оптимистичны. Согласно обновленной 2 апреля версии доклада, текущий запас пшеницы составляет 277,2 млн тонн. Прогноз потребления на 2020 году - 761,2 млн тонн, производства – 763,3 млн тонн. Запасы риса на данный момент – 182,2 млн тонн, прогноз потребления в 2020 году – 513,4 млн тонн, ожидаемое производство – 512 млн тонн. В целом мировой рынок зерновых сбалансирован, общее производство в текущем году, по прогнозу FAO, ожидается в размере 2 720,6 млн тонн при потреблении 2 721,5 млн тонн и запасах 865,7 млн тонн. 

Казахстан: потребляем больше, чем производим

В Казахстане, по данным комитета по статистике министерства нацэкономики, потребление риса на внутреннем рынке составило 75,8 тыс. тонн при производстве 144,2 тыс. тонн в 2019 году. На 1 марта общие запасы риса в стране составили 219,6 тыс. тонн, из них продовольственных сортов – 195,4 тыс. тонн. Министерство сельского хозяйства сообщило, что в 2020 году площади посева риса не изменятся и составят 102 тыс. гектаров.  

Что касается пшеницы, то ее запас в стране составляет 7,1 млн тонн, в том числе продовольственной – 5,5 млн тонн. В 2019 году реализация муки на внутреннем рынке составила 1,5 млн тонн при производстве более чем 3 млн тонн. В 2020 году урожай пшеницы в стране ожидается на уровне 11,5 млн тонн – это прогноз министерства сельского хозяйства США. Оценка потенциала экспорта пшеницы и муки – 5,2 млн тонн. 

Зерновой союз Казахстана ожидает, что экспорт зерна в 2020 году составит 6 млн тонн. При этом участники отраслевого союза признают постоянное снижение экспортного сбыта, причина - производители не обеспечивают стабильное качество продукта.   

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif