Карантин кезінде иммунитетті қалай нығайтамыз?

COVID-тың ерекшелігі, ағзада антиденелер қалыптаспауы мүмкін, ауырған науқастар қайта жұқтыруы ықтимал

Фото: Shutterstock

Аллерголог иммунолог, педиатр дәрігер, «Астана» медицина университетінің микробиология, вирусология және иммунология кафедрасының ассистенті Бақтыбаева Мөлдір Сиқымбекқызы Нұр-Сұлтан әкімдігінің @akimat_nur_sultan ресми парақшасында өткен тікелей эфирде пандемия кезінде иммунитетті қалай нығайту керектігін айтып берді, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты. 


Дәрігердің айтуынша, иммунитет атадан-балаға ген арқылы келеді. Тумысынан әлсіз иммунитет болса, оны көтеру мүмкін емес. Тек берілген иммунитетті нығайтып, ұстап тұруға болады. Иммунитетті қалай сақтауға болады?

 «Ең әуелі зиянды әдеттерден аулақ болу, дәрумендерге бай азық-түліктермен тамақтану, спортпен айналысу, 8 сағаттық ұйқы, стреске бой алдырмау және жақсы ой ойлау. Ағза бір-бірімен тығыз байланысты. Сол себепті стресс, қорқыныш, үрей де иммунитетке кері әсер етеді, осыны ұмытпаған жөн», – дейді Мөлдір Бақтыбаева. 

Аурудан кейін иммунитетті қалай нығайта аламыз?

  «Негізінен адам ағзасында белгілі бір аурудан кейін антиденелер қалыптасып, екінші ауырған кезде күреседі. Кей вирус, инфекцияларға ағза төтеп бере алады. Адам желшешек, шешек сияқты аурулармен ауырса, иммунитет қалыптасып екінші рет ауырмайды. Ал COVID-тың ерекшелігі, ағзада антиденелер қалыптаспауы мүмкін, ауырған науқастар қайта жұқтыруы ықтимал», – екенін атап өтті дәрігер. 

Иммунологтың айтуынша, адам ағзасын нығайту үшін дәрумендер аса қажет. Мәселен, D дәрумені иммундық клеткаларға рецептор ретінде қатысады. Оның пайдасы өте мол. Елордада күн сәулесі өте аз түседі. Сондықтан жаз мезгілі болса да, D витамині көрсеткішін анықтап ішу қажет. Цинк, С дәруменін де қолдануға болады. Белсенді тағам қоспаларының да пайдасы бар. Бірақ әр дәруменді керекті анализ тапсырғаннан кейін, дәрігердің тағайындауымен ғана қабылдау қажет.

 Иммунитеттің түсіп кетуіне әсер ететін қандай факторлар бар?

 «Көбіне инфекциялық, аллергиялық онкологиялық, созылмалы аурулардан кейін адам ағзасы баяу қалпына келеді. Гормондар қабылдайтын науқастар, паразитарлық инфекциялар да адам иммунитетін тежейді. Адамның 80% иммунитеті асқазан-ішек жолында. Сондықтан асқазан ауруларын емдеп, оны қалпына келтіру қажет. Және тағы айта кететін мәселе, дене қызуы 37 градус болған жағдайда ағзаға өзі күресуіне мүмкіндік беру қажет. Төрт күн бақылауда ұстау қажет, егер қызу түспейтін болса ғана дәрігерге жүгіну қажет», – деп кеңес береді М.Бақтыбаева. 

Антибиотик қолданған соң, ағзаны қалай қалпына келтіруге болады?

Оның айтуынша, ең әуелі антибиотик вирусты өлтірмейтінін білу қажет. Ол тек бактериалды инфекцияларды жояды. Көп науқас қажетсіз қабылдайды. Антибиотик ішектегі 5 жылда қалыптасқан микрофлораны бұзады.

  «Симптом анықталған соң, жату қажет. Дәрігердің көмегіне жүгіну керек. Көп жылы сұйықтық, шөп шайлар ішу керек. Мұрын мен тамақты күніне 10-15 рет шайқап, С дәруменін қабылдау қажет. Және сорпа, ашытқан сүт өнімдері: қымыз, шұбат, саумал адам ағзасына жақсы әсер етеді», – деп түйіндеді дәрігер.
 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

Әлеуметтік маңызы бар 24 қызметке қалай онлайн тапсырыс беруге болады?

Қажетті құжаттарды үйден шықпай-ақ алыңыз

Фото: Shutterstock

Соңғы уақытта көпшілік eGov.kz порталын жиі пайдалана бастады. Порталды тек қана 42 500 теңгеге өтініш беру үшін ғана емес, басқа да қызметтері үшін жиі қолдануға мүмкіндік бар. 

    Көбіміз біле бермейтін, білсек те мән бермейтін қызметтер «Азаматтарға арналған үкімет» порталында самсап тұрғанын ескеру керек. Бір емес, 24 қызмет түрін үйде отырып-ақ рәсімдеуге болады. Аталған 24 қызметтің барлығы дерлік еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің әлеуметтік көмек көрсету жобалары. 

    Қызмет түрін алу үшін алдымен порталға авторизация жасау қажет. Яғни, өзіңіздің жеке ЭЦҚ кілтіңізді ашасыз. Оны қалай ашу керегін мына сілтемеге өтіп түсініп алсаңыз болады. Одан кейін басты бетте орналасқан «Электронды өтініштер» сервисін таңдап, әрі қарай қызметке тапсырыс бересіз. «Онлайн сұрау» сервисін таңдаған соң «құру» батырмасын басасыз. Одан әрі жаңа терезе ашылып, сол жерден «мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы» бағанында қажетті көрсетілетін қызметті таңдап, бағандарды толтырып шығасыз. Кейін сол қызметке жауапты болып саналатын мемлекеттік органды белгілейсіз. Содан соң тиісті құжаттарды бірге тіркеп, өтінімге ЭЦҚ арқылы қол қойып, жолдайсыз. 

    «Электронды өтініштер» сервисі көмегімен мына қызметтерді онлайн алуға болады: 

•    Мүгедектерде протездік-ортопедиялық көмек ұсыну үшін оларға құжаттарды рәсімдеу; 
•    Мүгедектерді сурдо-тифлотехникалық және міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету; 
•    Жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектерге жеке көмекшінің және есту кемістігі бар мүгедектерге ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну үшін мүгедектерге құжаттарды рәсімдеу; 
•    Мүгедек баланы тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қорғаншыға жәрдемақы тағайындау; 
•    Бала кезінен бірінші топтағы мүгедектің күтіміне байланысты жәрдемақы тағайындау; 
•    Өз бетінше жұмысқа орналасуы үшін шетелдікке немесе азаматтығы жоқ адамға біліктілігінің сәйкестігі туралы анықтама беру немесе ұзарту; 
•    Жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау; 
•    Мемлекеттік базалық зейнетақы төлемдерін тағайындау; 
•    Мемлекеттік арнайы жәрдемақылар тағайындау; 
•    Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау; 
•    Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау; 
•    Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау; 
•    Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәлік беру; 
•    Банкроттық салдарынан таратылған заңды тұлғалар қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына зиян келтірген зиянды өтеу жөніндегі төлемдерді капиталдандыру кезеңі аяқталғаннан кейін ҚР азаматтарына ай сайынғы төлемдер түрінде әлеуметтік көмекті тағайындау; 
•    Ақталған адамға куәлік беру; 
•    Мүгедектігі және /немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және /немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау; 
•    Медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттарды рәсімдеу; 
•    «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне оқыту; 
•    Көпбалалы отбасыларға мемлекеттік жәрдемақы тағайындау; 
•    Жүкті болу мен босануға байланысты табысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем тағайындау; 
•    Оралман мәртебесін беру немесе ұзарту; 
•    Мүгедектерге кресло-арбалар беру; 
•    Мүгедектерді санаторий-курорттық емдеумен қамтамасыз ету; 
•    Үйде күтім көрсету жағдайында арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттар рәсімдеу. 

Қажетті құжаттар тізімімен және өтініш үлгісімен қызметті таңдаған кезде көрсетілетін сілтеме бойынша өтіп, порталда танысуға болады.
 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

#Қазақстандағы коронавирус

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg