Skip to main content

Қашықтан оқуға Қазақстан дайын емес пе?

Карантиннің арқасында білім саласы дамитын секілді

Фото:https: shutterstock.com

Төтенше жағдай айтып келмейді. Карантин жарияланған соң, қоғамның көп саласында қиындық туды. Соның ішінде білім саласы көптен бері айтылып жүрген қашықтан оқу мәселесімен бетпе-бет келді. Сөз жүзінде айта-айта жақ талғанмен, іс жүзінде аса дайын болмай шықтық.

Сенат депутаты Нұртөре Жүсіп осы сәтті тиімді пайдалану керек дейді. «Қашықтан оқыту үрдісі басталғалы мұғалімдерде маза жоқ. Біресе Zoom-ға кіріңдер, біресе бағыттық қағазға өтіңдер деп жатса керек.  Бұрын мектепке әзер баратын баланың өзі «Мектепті сағындым» деп жатыр. Жағдайды тиімді пайдалану керек. Бұрын цифрландыру туралы жалпылама айтылып, ертегі секілді созылып келген болса, енді мүмкіндікті пайдаланып бәрін тез реттеп алу қажет. Кез келген жаңа нәрседе қиындық болады. Бірақ басқа амал жоқ: не болса да бұл жолдан өту керек. Қазақстан бойынша интернет желісінің қуаты мен жылдамдығын арттыруға күш салу қажет. Үкіметтің бір міндеті - осы. 
Ата-аналар мен ұстаздар қауымы барынша түсіністік тауып, желіге жылдам қосылудың мүмкіндігін қарастырғаны абзал. «Басқа түссе - баспақшыл» дегендей, ел болып бұрын арман болып келген цифрландыру шараларын тезірек жасап алғанымыз – ұлтқа олжа»,– дейді депутат. 

Онлайн оқыту оңай ма?

Сабақ өткізуге қатысты ұстаздар пікірі екіге бөлініп жатыр. Бір тарапқа онлайн форматта оқыту оңай болса, енді бірі Whats App желісін қолданған қолайлы дейді.

«Мектепте 26 наурыздан бастап төртінші оқу тоқсаны әдеттегідей басталды. Қазіргі жағдайға байланысты бір сыныпқа аптасына төрт сабақ болатын болса, саны екіге азайтылды. Күні бүгінге дейін сабақты Zoom бағдарламасы арқылы өткізіп келеміз. Дәріске сынып жетекшісі, мектеп әкімшілігі, ата-аналар қатыса алады. Қолданғалы кемшілігін көрмедім. Ақау байланыстың әлсіздігіне байланысты ғана болды. Ол - барлық жерде бар мәселе. Дұрыс дыбысы шықпай, бейне нашар көрініп жатты. Бағдарламада сабақты жазып алу мүмкіндігі бар. Сөйтіп қатыспаған оқушылардың электронды поштасына жолдаймыз. Сабақ соңында тапсырма береміз. Яғни кері байланыс орнатамыз. Тағы бір ерекшелігі - мұғалімге толықтай басқаруға мүмкіндік берілген. Оқушылардың қатысымы, тәртібі - бақылауда. Бастысы қосымшаны дұрыстап меңгеріп алса болғаны деп ойлаймын»,– деді Spectrum халықаралық мектебінің мұғалімі Бақдәулет Ералы

Whats App арқылы білім алсақ…

Сұлтан Сүлеев мессенджер арқылы оқытуды қолдап отыр.

«Баланың түрін көріп отырып онлайн сабақ өтеміз дегені  құптарлық. Бірақ соған интернеттің шамасы келер ме екен? Сабақ  басталмай тұрғанның өзінде әлсіз. Күні ертең сабақ басталғанда  қандай болады? Осы қиын кезде баланың түрін көру басты міндет  емес, баланың бағдарламадан қалып қалмауын ойлау керек шығар? Бастысы балаға тапсырма беріп, қалай орындалуын пысықтап, оқулық  пен  ресурстарды ұсынсақ жеткілікті. Келесі сабақты күтпей-ақ  оқушылардың тапсырманы орындау уақытына байланысты тексеріп,  қорытындылап отырса да болады. Ол үшін ең қолжетімді байланыс  құралын  таңдау керек. Бұл жердегі басты саясат: оқушының да, ата-анасының да ығырын шығармау. Ашуланған ата-ана интернет  үшін  айдаладағы мұғалімді кінәлайтыны белгілі. Интернетке үш қайнаса  сорпасы қосылмайтын мұғалімнің бұл жерде қандай кінәсі бар екенін  ешкім ойламайды. Мен мысалы өз сабағымның нобайын келтіріп  қойдым. Үш  деңгейлік  тапсырма, орындау, жөнелту уақыты келесі  сабаққа дейін болса болды. Сабағым аптасына бір-екі реттен ғана  болады, балаларым да  аз. Кластың  30-50 проценті ғана кері  байланысқа түседі. Қалғандары оқулық пен ресурстарды пайдалана  отырып, бағдарламадан қалмай оқыса жетеді. Мұндай жұмысты  атқаруға Whats App желісінен артық платформа көріп отырған жоқпын.  Бала да, ата-ана да жақсы таныс.  Сондықтан пайдалану аса қиындық  туғыза қоймас. Және интернеттің үздіксіз болуын да талап етпейді.  Интернет пайда болғанда жазбалар адресатқа түсе береді. Бастысы –оқушы мен ата-ананың мотивациясын жоғалтпау». 

Қашықтан оқу – карантиннен кейін де керек әдіс

Daryn Online жобасының құрушысы Айбек Қуатбай ел аумағын ескере отырып, қашықтан оқытуды барынша дамыту керегін шегелеп айтып отыр.

«Қазақстанның жоғары оқу орындары үшін қашықтан оқу – тың дүние емес. Дегенмен ЖОО-ларымыздың өзінде проблема жеткілікті. Негізі онлайн оқу бүкіл әлем бойынша трендке айналып келеді. Қазақстанның аумағы үлкен екенін ескерсек, қашықтан оқуды дамыту тіпті қажет. Өйткені әрі-бері жүрістің өзі біршама уақыт алады. Қашықтан оқу біріншіден, практикалық-техникалық жағынан ғана емес, адамның ментальды дайындығы жағынан да осалдау болып отыр. Айталық, «қатыспасаң баға қоймай қоямын» деген сияқты қорқытып оқытады. Жалпы онлайн оқытудың синхронды және асинхронды деген екі түрі бар. Алғашқысы тікелей эфир секілді, бірнеше оқушы кіріп, тыңдайды. Осы тұста бірнеше келеңсіздік туындайды. Сабақ барысында біреудің баласы келіп қалуы мүмкін, жеке шаруасы шығып, уақыты болмай қалады дегендей. Жалпы онлайн оқыту дегеніміз - 70 пайыз видеороликтен тұрса, қалғаны кері байланыстан құралады. Екіншісі, жазба түрінде оқытуға сүйенеді. Әлемдегі жағдайға байланысты қашықтан оқуға көшетініміз шешілгеннен кейін 15 күннің ішінде техникалық мамандар ешқандай күтпеген жағдайлар болды. «Цифрлы Қазақстан», интернетпен 90 пайыз аумақты қамтиды деп жүргенде шын мәнінде олай емес екеніне көзіміз жетті. Техникалық-практикалық жағынан мұғалімдеріміз IT-технологиялармен жұмыс істеуге дайын емес екен. Дегенмен еліміздің цифрлы дамуына дәл осы керек боп тұрған сияқты. Өйткені ата-ана, ұстаз, оқушылардың кең қолдануына алып келді. Дәл қазіргі таңда біздегі интернеттің жағдайы «Цифрлы Қазақстандағы» түрлі есептерде көрсетілгендей емес. Одан бірнеше есе аз, сапасы төмен. Меніңше, біздің халықтың ақпараттық сауатының төмен болуы – интернеттің нашарлығынан. Бізде e-mail ашу, үйде смартфонның болмауы, теледидардың жоғы сынды проблемалар болды. Министрлік жергілікті басқару органдарынан тиісті құралдарды алып берді. Бұл жақсы шешім болды. Осы төртінші тоқсанды жан-жақтан бірігіп, алып шыға аламыз деп ойлаймын. Билік көрді. Елдің тұрмыстық жағдайы орта деңгейден төмен. Яғни бір отбасыда бір смартфонның болмауы сынды мәселелер бар. Екіншіден, желінің әлсіз болуы. Осыны дамытып,  бүкіл Қазақстан аумағын кем дегенде 4G-мен қамтамасыз ету керегін түсінген секілді. Қашықтан оқу–карантиннен кейін де керек әдістің бірі". 

banner_wsj.gif

Соңғы бес жылда мемлекет қазынасынан 145,3 млрд теңге ұрланған

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет соның 100 млрд теңгесін бюджетке қайтарған

Фото: kursiv.kz

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет соңғы 5 жылда ұрланғаны анықталған 145,3 млрд теңгенің 100 миллиардың мемлекетке қайтартқызған. Бұл жөнінде ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі 1-ші департаментінің аса маңызды істер жөніндегі тергеушісі Данияр Биғайдаров мәлімдеді.

Ол соңғы бес жылда мемлекетке келтірілген шығынның қайтарылуы жөніндегі статистиканы айтып өтті. 

"Егер 2015 жылы мемлекетке 5 млрд. теңге өтелсе, осы жылдың тек 5 айында ғана бұл сома 6 есеге артып,  28,2 млрд. теңгеге (анықталғаны – 30,9 млрд. теңге) жеткен. Ағымдағы жылдың 5 айындағы шығын көрсеткіші 2019 жылдың көрсеткішінен асып түскенін атап өткен жөн", - деді Биғайдаров.

Нақты жылдар бойынша алып қарастырсақ, келтірілген шығын мен өтелген қаржы көлемі мынандай:


- 2015 жылы 9,5 млрд шығын анықталып, 4,9 млрд өтелді;
- 2016 жылы 43,6 млрд анықталып, 9,3 млрд өтелді; 
- 2017 жылы 15,8 млрд анықталып, 13,9 млрд өтелді; 
- 2018 жылы 21 млрд анықталып, 18,6 млрд өтелді;
- 2019 жылы 24,5 млрд анықталып, 22,6 млрд өтелді; 
- а.ж. 5 айында 30,9 млрд анықталып, 28,2 млрд өтелді.

Тергеу барысында шығын тек бюджетке қолма қол қаражат жолымен ғана емес, сондай-ақ, құрылыс жұмыстарын орындау, тауарлар жеткізу, қызмет көрсету, жер телімдері мен пәтерлерді мемлекеттік қорға қайтару жолымен де өтеледі.

2019 жылдан бері сыбайлас жемқорлық қылмыстық істері бойынша тәркіленіп, сатылған мүліктің жалпы құны 1 млрд теңгеден асады. 

Сонымен қатар, Агенттіктің сыбайлас жемқорлық қылмыстық істері бойынша тәркіленіп, сатылған мүлікке және қылмыстық жолмен алынған қаражатқа сатып алынған мүліктерге (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет істер бойынша) тұрақты түрде мониторинг жүргізеді

Сондай-ақ, қабылданған алдын алу шараларының арқасында  22,3 млрд теңге бюджет қаражаты үнемделген. 

Мәселен, Түркістан облысында Кентау қаласының Тұрғын үй шаруашылығы және тұрғын үй инспекциясы бөлімінің келісімшарт сомасын 32 млн теңгеден 135 млн теңгеге дейін заңсыз өсіруіне тоқауыл қойылды. 

ТЖ режимін ескере отырып, адамдар жаппай шоғырланатын шараларды (Жамбыл облысындағы мерекелік дастархан, БҚО Бөрлі ауданындағы күрестен республикалық турнир), сатып алуды тоқтату бойынша ұсыныстар енгізіліп, бөлінген қаражат бюджетке қайтарылған.

2016 жылдан бері 2000-нан аса адамға сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін сот үкімімен  жалпы сомасы 17 млрд теңге айыппұл салынса, соның 10 млрд теңгеге жуығы бюджетке төленді. 
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png