Skip to main content

Қазақстанда жаңа әкімшілік соттар пайда болады

Олардың қызметкерлері сотта жұмыс істейтін мамандар болмақ

Фото: Аскар Ахметуллин

Қазақстанда әкімшілік соттар 2021 жылы пайда болады. Олардың жұмысы Жоғарғы соттың дайындығына байланысты басталады.


«Соңғы 10 жылдың ішінде әкімшілік сот төрелігі енгізілді. Осы уақыт дейін әртүрлі модельдер зерттелді. Әлемде олардың саны көп. Бірақ үшеуі ең негізгісі болып табылады. Олар француз, неміс және англо-саксон. Әкімшілік іс жүргізу заңнама жобасы неміс моделіне негізделген, бірақ біздің құқықтық жүйеге бейімделген », - деді әділет министрі Марат Бекетаев парламент мәжілісі депутаттарының  пленарлық отырысында. Сонымен қатар, ол Германия елінде әкімшілік соттар, сот жүйесінен бөлек жұмыс істейтінін атап өтті. 


Бекетаев, әкімшілік іс жүргізу заңнама жобасы азаматтарға басқарушылық шешімдер қабылдау процесіне қатысуға мүмкіндік беретінін айтты. Сондай-ақ, жоғарғы органдармен және сотта билік органдарымен дауларды қарау кезінде азаматтардың құқықтарын қорғаудың тиімді тетіктерін құруға мүмкіндік береді екен.


Өз кезегінде мамандандырылған сот алқасының төрағасы Айгүл Қыдырбаева қазақстандық сот жүйесі мұндай істерді қарауға дайын екендігін айтты.
«Бұл істерді әкімшілік соттар қарайтын болады, бірақ бұл бүгінгі соттардан өзгеше болады. Әкімшілік әділеттілік туралы істер жаңадан құрылған әкімшілік соттарда қаралатын болады », - деді ол.


Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматулин Жоғарғы Соттың өкілдеріне әкімшілік іс жүргізу заңнама жобасы күшіне енген кезде 2021 жылдың басына дейін әкімшілік соттар құра аламыз ба, жоқ па деген мәселені екінші оқылымда шешуді ұсынды. Ал, Қыдырбаева болса, оларды құру үшін бір жылға жуық уақыт кететінін атап өтті, сондықтан жұмысты «жеделдетуді» сұрады.
 

banner_wsj.gif

Бөтен адамға цифрлы қолтаңба алдырам деп, алаяқтарға алданып қалмаңыз

"Азаматтарға арналған үкімет" жеке деректерді бейтаныс адамдарға беруге болмайтынын ескертеді

Фото: shutterstock.com

Қалай қырық екі мың теңге туралы әңгіме шықты, солай әлеуметтік желілерде азаматтардың жеке мәліметтерін сұрату арқылы ЭЦҚ (ЭЦП) алуға көмектесемін хабарламалар қаптап кетті. Осындай пысықайлар қазіргі қиын кезді пайдаланып, төтенше жағдай кезінде табысынан айырылғандардан ЖСН, ЭЦҚ, банк картасының нөмірін, тіпті оның пин-кодын сұрай отырып, әлеуметтік жәрдемақыны рәсімдеп беру қызметін көрсетуді ұсынып отыр. 

Ал «Азаматтарға арналған үкімет»  қазақстандықтарды мұндай қызметтерге жүгінбей, одан бас тартуын сұрайды.

«Жеке мәліметтерді, соның ішінде ЭЦҚ-ны бөтен адамдарға беру арқылы азаматтар өздерінің жеке деректері мен мүлкіне қауіп төндіретінін түсінуі керек. Оған қоса, бұл төлем азаматтардың шотынан өздерінің «қолғабыс етуімен» ұрлануы мүмкін», – дейді мекеменің баспасөз қызметі. 

Электрондық цифрлық қолтаңба мен оның құпиясөзін алған алаяқтар азаматтың egov.kz-тегі барлық жеке мәліметіне қол жеткізе алады. Оған қоса, олар жалған келісім жасау үшін  оның атына кәсіпкерлік ашып, баспанасына бейтаныс тұлғаларды тіркеп, тіптен көлігін өзге адамның атына шығара алады. Ал банк картасының ПИН-кодын  алғаннан кейін алаяқтар ондағы барлық қаражатты шешіп алуы мүмкін.

Азаматтарға арналған үкімет қазақстандықтардың онлайн түрдегі мемлекеттік қызметтердің барлық мәселесі бойынша,  соның ішінде ЭЦҚ мен жаңа әлеуметтік төлем түрі бойынша ақысыз түрде және еш қауіпсіз 1414 бірыңғай байланыс орталығынан көмек ала алатындығын хабарлайды. Қоңырау шалу тегін. Қазіргі уақытта оның жұмысына халыққа қызмет көрсету орталықтарының 1800-ден астам қызметкері тартылған. 

Сонымен қатар Facebook әлеуметтік желісінде «eGov помощь» тобы құрылды, онда қарапайым желі қолданушылары, IT-мамандар және халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметкерлерінен тұратын бірқатар ерікті жиналды. Олардың барлығы  egov.kz порталының белсенді қолданушылары, олар мемлекеттік қызметтерді үйден шықпай-ақ алады және елімізде орын алған қиын сәтте өзге азаматтарға электрондық үкімет порталын пайдалануды үйретуге дайын. Сондай-ақ еріктілер азаматтардан еш жеке деректерін талап етпейді, тек сұрақтарына жауап беріп, пайдалы кеңестер беру арқылы мемлекеттік қызметті алуға көмектеседі.

Егер азамат ескертуімізге қарамастан, ақылы түрде күмәнді «көмекшілердің» қызметтерін пайдаланып үлгерсе және жеке мәліметтерін берсе, Азаматтарға арналған үкімет оларға ЭЦҚ-ның құпиясөзін pki.gov.kz-тегі жеке кабинеті арқылы өзгертуді немесе кілттердің күшін жоюды ұсынады.
 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif