Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 9 пайызға дейін төмендетті

Қаржы реттеушісі пайыздық дәлізді +/- 1,5 п.т. дейін азайтты

Фото: Аскар Ахметуллин

Ұлттық Банк базалық мөлшерлемені жылдық 9%-ға дейін төмендету туралы шешім шығарды. Сонымен қатар, пайыздық дәлізді +/- 1,5 п.т. дейін тарылтты. Бұл туралы регулятордың хабарламасында жазылған. 

Базалық мөлшерлеменің төмендеуі биылғы мамыр-маусымдағы болжамдық раунд шеңберінде кұтілген нәтижеге сай болмай, 2020 жылдың бірінші жартыжылдығында проинфляциялық тәуекелдердің әлсіреуіне және экономикалық белсенділіктің барынша қысқаруына негізделген. Карантинді қатаңдату бойынша қабылданған шаралар қосымша дезинфляциялық әсерін тигізеді.

"Бұл ретте, базалық инфляция (trimmed mean) және 2020 жылдың маусым айындағы медиандық инфляция барынша қалыпты динамиканы байқатып тұр, сәйкесінше 6,1%-ды және 4,4% деңгейінде қалыптасты. Жыл басынан бастап біртіндеп үдегенін (2019 жылғы желтоқсанда – тиісінше 5,2% және 4,3%) атап өткен жөн, дегенмен, базалық инфляция көрсеткіштері оның монетарлық құрауышының барынша қалыпты өсуі туралы белгі бере отырып, жалпы инфляциядан баяу өседі",- делінген хабарламада. 

Биыл инфляциялық процестерге фискалды және квазифискалдық қарқынның әсері, карантин жағдайында жеткізу тізбегінің бұзылуы себепті ұсыныстың төмендеуі, сонымен қатар теңге айырбастау бағамының әлсіреуі аясында импорттық тауар бағасының өсуі әсер етіп тұр.

Сонымен қатар қаржы реттеушінің мәліметі бойынша, долларландырудың өсу тәуекелі айтарлықтай төмендеген, бұл өз кезегінде мөлшерлемені төмендету үшін әлеуетін арттырған. Теңге активтерін қорғау бойынша қолға алынған жедел шаралар нәтижесінде, 6 айдың қорытыншысы бойынша, депозиттерді долларландыру 43,1%-дан 40,0%-ға дейін төмендеп,бұл базалық мөлшерлемені төмендету мүмкіндігіне де ықпал етеді.

"Қаржы нарықтарындағы ахуалдың тұрақтануы және экономиканың жаңа жағдайларға біртіндеп бейімделуі мөлшерлеме дәлізін тарылтуға негіз болған. Бұл шешім ақша нарығының мөлшерлемелерін базалық мөлшерлемеге жақындатуға мүмкіндік береді, ақша нарығындағы мөлшерлемелердің құбылмалылығын төмендетуді қамтамасыз етіп, нарыққа қатысушыларда барынша тұрақты болжам қалыптастыруға ықпал етеді",- дейді Ұлттық банк. 

Айта кетейік,  Ұлттық банк маусым мен сәуір айларында базалық мөлшерлемені өзгеріссіз қалдырып, әлемдік экономикадағы жағдай тұрақтанып, кейбір қаржы және тауар нарыңы жанданып келеді деп атап өткен еді. Қытай экономикасынының жайлап  қалпына келе бастауы және кейбір Еуропа елдері мен АҚШ-та карантиндік шараларды жеңілдету аясында мұнай түтыну ақырындап қалпына келе бастаған еді.

Сондай-ақ, қаржы реттеуші 6 маусымда ақша-кредит саясаты саласындағы одан арғы шешім әлемдік шикізат тауарлары нарықтарындағы ахуалдың дамуына, елдегі экономикалық белсенділіктің қайта өсе бастауына, сондай-ақ инфляцияның нақты серпінінің болжамды траекториядан ауытқу дәрежесіне негізделеді деп мәлімдеді.

Ұлттық Банктің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімі 2020 жылдың 7 қыркүйегінде, сағат 15:00-де жарияланады.

 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

Теңгенің әлсіреуіне не себеп?

Ұлттық банк бұл дамушы елдердің валюталарына ортақ құбылыс деп тұжырымдайды

Фото: kursiv.kz

Өткен аптадағы сауда-саттық қорытындысы бойынша теңгенің нарықтық бағамы 0,9%-ға (414,09-дан) құнсызданып, бір АҚШ доллары үшін 418 теңге деңгейінде қалыптасты. Ұлттық банктың жекелеген дамушы елдердің валюталары бойынша 24-31 шілде аралығына жасаған шолуында теңгемен қатар, реал, рупия, песо, лира және рубль бағамы қамтылған.

«Сыртқы валюта нарығында  бұл аптада бірқатар маңызды оқиғалар болды. АҚШ ФРЖ пайыздық мөлшерлемені бұрынғы деңгейінде (0-0,25%) сақтап қалып, ФРЖ басшысы Орталық банк ынталандырушы саясатының ұзақ уақыт сақталатыны және экономиканы қалпына келтіру үшін реттеушінің басқаруындағы барлық құралдардың пайдаланатынын мәлімдеген. Апта ішінде әлсіз макроэкономикалық деректер мен Дональт Трамптың президенттік сайлауды кейінге қалдыру ұсынысына байланысты саяси тәуекелдердің өсуі аясында АҚШ долларының жаһандық әлсіреуі байқалды. 2020 жылдың ІІ тоқсанында көрсеткішті есептеу басталған кезден АҚШ (-32,9% ж/ж) және Еуроаймақ (-15% ж/ж) экономикаласының аса қатты құлдырағаны байқалды» делінген реси хабарламада. 

Осы орайда Ұлттық банк монетарлық операциялар департаментінің директоры Нұржан Тұрсынханов дамушы елдер валюталарының құнсыздану ортақ тренд деп пайымдайды.

«Валюталардың әлсіреуі дамушы елдердердің валюта нарығына ортақ құбылыс екенін атап өткім келеді. Мысалы, Түркия, Оңтүстік Африка және Ресей валюталары  теңгеден де қатты әлсіреп, сәйкесінше 1,8%, 2,5% және 3,4%  құнсызданды. Теңге бағамына мұнай бағасынан бөлек, ішкі факторлар мен рубль динамикасы әсер етеді», – дейді Ұлттық банк өкілі.  

Айталық, Бразилия реалы АҚШ долларының макроэкономикалық көрсеткіштер нашарлауы салдарынан 0,2%-ға әлсіреуі нәтижесінде сәл-пәл  (5,23-тен 5,22-ге) нығайды. Коронавируспен күреске бағытталған шығынның өсуі себепті бюджет тапшылығы қатарынан үш айда рекордтық деңгейде тұр. 

Индонезия рупиясы 0,1%-ға (14 610-нан 14 600-ге) нығайды. Қаржыминінің болжамы бойынша бюджет тапшылығы алдыңғы болжамның шегінен  4,7%-ға шығып, 2020 жылы 5,2%-ға жетеді.

Мексика песосы апта ішінде 22,28 деңгейінде қалды. Сауда балансының профициті маусымда $5,55 млрд (талдаушылардың $1,55 млрд болады деп күткен) болды.  
Үнді рупиясы қаралып отырған кезеңде 74,83-тен 74,82-ге нығайып, валюта бағамы аса өзгерген жоқ. 

Түрік лирасы 1,8%-ға (6,85-тен 6,97-ге) әлсіреді.  Орталық банк жыл соңындағы инфляцияның қарқыны бойынша болжамды 8,9%-ға дейін 1,5 п.т. өсірді.   

Оңтүстік Африка ранды сауда балансы туралы деректер шығардың алдында борыш нарығынан капиталдың әкетілуі аясында 2,5%-ға (16,66-дан 17,07-ге дейін) әлсіреген. 

Ресей рублі дивидендтік кезең шеңберінде рубльдегі қаражаттың шетелдік валютаға айырбасталуы аясында 3,4%-ға (71,7-ден 74,13-ке) әлсіреді.  

курс валют 24-31 июля-01-01 (1).jpg

Дереккөз: Ұлттық банк

Нұржан Тұрсынхановтык айтуынша, теңге динамикасының өзгеруі мен валюта бағамына сыртқы және ішкі факторлар әсер етеді. 

«Ең бастысы – мұнай бағасы.  Бірінші жартыжылдықта минералды өнімдер барлық экспорттың 70%-ын құрап, олардың бағасы әлемдік нарықтағы жағдайға байланысты төмендеді. Ол өз кезегінде теңгеге кері әсерін тигізді. Енді қор биржасындағы қазіргі жағдайды және теңгенің бағамына қатысты жайтты талдап көрейік. Құрбан Айт мерекесіне орай жұма күні биржа жұмыс істемеді. Ал сол кезде әлемдік қаржы нарығы өз қызметін жалғастыра берді. Сондықтан, дүйсенбіде банктер биржада валютаны  әдеттегіден көбірек сатып алды»,– деді Нұржан Тұрсынханов.

Сонымен қатар, ол жыл басынан бері, биржада күн сайын орта есеппен 110 млн доллар саудаланағанын айтып өтті. Бұл көрсеткіш 80 миллионнан басталып,  170 миллионға дейін жетеді.

     

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

#Қазақстандағы коронавирус

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg