Несие төлеуді кейінге шегеру несие тарихына кері әсер ете ме?

Қазірге дейін 2 миллионға жуық адам төлемдерін кейінге шегерген

Фото:Shutterstock

Қазір көптеген қазақстандықтар коронавирус пандемиясына байланысты уақытша табысынан айырылып жатыр. Соған байланысты біразы ай сайынғы несиелерін де төлеп жатқан жоқ. Бірқатары үкіметтің несие төлемін кейінге шегеру туралы мүмкіндігін пайдаланған.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 15 маусымда бизнеске несие төлемін кейінге шегеру бойынша арнайы тәртібін жария еткен болатын. Ол ереже бойынша жеке адамдар да, заңды тұлғалар да екінші деңгейлі банктердегі қарызын кештетіп өтей алады. Төлемді тоқтата тұру 90 күнтізбелік күнге шегеріледі. Шенеуніктердің айтуынша, пандемияға байланысты үкіметтен әлеуметтік төлем алып, несие төлемін шегеріп жатқан азаматтардың келешектегі несие тарихы үшін алаңдауына негіз жоқ.

«Қаржы нарығын қадағалау агенттігінің нормативтік актісі бойынша 42 500 теңге әлеуметтік жәрдемақы алу және несие төлемін кейінге шегеру – несие тарихының әлсіреуіне әкеліп соқпайды. Егер банк дәл осы себеппен бас тартатын болса онда клиент құзіретті органдарға шағымдана алады»,- дейді ұлттық экономика вице-министрі Берік Шолпанқұлов.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, 42 500 теңге әлеуметтік жәрдемақысын 3 ай ішінде 3 миллионнан астам қазақстандық алған. Ол үшін мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан 370 миллиард теңге бөлінген.

16 наурыз бен 15 маусым аралығында несие төлемін кейінге шегеру мүмкіндігін 1 890 443 адам пайдаланған. Бұл барлық борышкерлердің 34 пайызы. Кейінге қалдырылған жалпы қарыз көлемі – 268 млрд теңге болған. Ал қарыздарын қайта құрылымдау бойынша 12 455 субъекті өтініш білдірген. Бұл барлық борышкерлердің 41,5 пайызы. Қайта құрылымдалған жалпы қарыз көлемі – 165 млрд теңге. Жеңілдік ТЖ кезінде зардап шеккен 12 сала мен 346 экономика саласын қамтыған.
Әрине, кредит беруші ұйым әр клиенттің қаржылық жағдайын, ТЖ-ның оның бизнесіне қалай әсер еткенін, қаржылық-шаруашылық ахуалын жеке қарастырады.

«Жағдай қиындаған болса қолдаудың екі түрі қарастырылады. Біріншісі, қаржылық ахуалы қалыпқа келгенше несие төлемін кейінге шегеру. Аталған шара бизнеске қарыз салмағын түсірмейді. Екіншісі, кәсіпкерлік субъектілерін қолдайтын мемлекеттік бағдарлама аясында жеңілдетілген шарттармен қайта қаржыландыру қарастырылған. Мұндай мүмкіндікті шағын және орта бизнестің барлық өкілдері пайдалана алады. Оның ішінде бұрын да несие төлемін кейінге шегергендер бар» деген еді ҚНРДА басшысы Мәдина Әбілқасымова.

Еске салсақ, мемлекет басшысының тапсыруымен 1 қазанға дейін орта және шағын бизнесті тексеруге мораторий енгізіліп, табыс салығынан босатылды. Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, ведомство бизнесті қолдауға бағытталған 43 шара әзірлеген.

«Ол бойынша кәсіпкерлік мәселелерін шешу, мемлекеттік сатып алу, ауылшаруашылығы техникалары лизингі және тауарларды экспортқа шығару мәселелері бар» деген еді вице-министр Мәди Тәкиев.

 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

Теңгенің әлсіреуіне не себеп?

Ұлттық банк бұл дамушы елдердің валюталарына ортақ құбылыс деп тұжырымдайды

Фото: kursiv.kz

Өткен аптадағы сауда-саттық қорытындысы бойынша теңгенің нарықтық бағамы 0,9%-ға (414,09-дан) құнсызданып, бір АҚШ доллары үшін 418 теңге деңгейінде қалыптасты. Ұлттық банктың жекелеген дамушы елдердің валюталары бойынша 24-31 шілде аралығына жасаған шолуында теңгемен қатар, реал, рупия, песо, лира және рубль бағамы қамтылған.

«Сыртқы валюта нарығында  бұл аптада бірқатар маңызды оқиғалар болды. АҚШ ФРЖ пайыздық мөлшерлемені бұрынғы деңгейінде (0-0,25%) сақтап қалып, ФРЖ басшысы Орталық банк ынталандырушы саясатының ұзақ уақыт сақталатыны және экономиканы қалпына келтіру үшін реттеушінің басқаруындағы барлық құралдардың пайдаланатынын мәлімдеген. Апта ішінде әлсіз макроэкономикалық деректер мен Дональт Трамптың президенттік сайлауды кейінге қалдыру ұсынысына байланысты саяси тәуекелдердің өсуі аясында АҚШ долларының жаһандық әлсіреуі байқалды. 2020 жылдың ІІ тоқсанында көрсеткішті есептеу басталған кезден АҚШ (-32,9% ж/ж) және Еуроаймақ (-15% ж/ж) экономикаласының аса қатты құлдырағаны байқалды» делінген реси хабарламада. 

Осы орайда Ұлттық банк монетарлық операциялар департаментінің директоры Нұржан Тұрсынханов дамушы елдер валюталарының құнсыздану ортақ тренд деп пайымдайды.

«Валюталардың әлсіреуі дамушы елдердердің валюта нарығына ортақ құбылыс екенін атап өткім келеді. Мысалы, Түркия, Оңтүстік Африка және Ресей валюталары  теңгеден де қатты әлсіреп, сәйкесінше 1,8%, 2,5% және 3,4%  құнсызданды. Теңге бағамына мұнай бағасынан бөлек, ішкі факторлар мен рубль динамикасы әсер етеді», – дейді Ұлттық банк өкілі.  

Айталық, Бразилия реалы АҚШ долларының макроэкономикалық көрсеткіштер нашарлауы салдарынан 0,2%-ға әлсіреуі нәтижесінде сәл-пәл  (5,23-тен 5,22-ге) нығайды. Коронавируспен күреске бағытталған шығынның өсуі себепті бюджет тапшылығы қатарынан үш айда рекордтық деңгейде тұр. 

Индонезия рупиясы 0,1%-ға (14 610-нан 14 600-ге) нығайды. Қаржыминінің болжамы бойынша бюджет тапшылығы алдыңғы болжамның шегінен  4,7%-ға шығып, 2020 жылы 5,2%-ға жетеді.

Мексика песосы апта ішінде 22,28 деңгейінде қалды. Сауда балансының профициті маусымда $5,55 млрд (талдаушылардың $1,55 млрд болады деп күткен) болды.  
Үнді рупиясы қаралып отырған кезеңде 74,83-тен 74,82-ге нығайып, валюта бағамы аса өзгерген жоқ. 

Түрік лирасы 1,8%-ға (6,85-тен 6,97-ге) әлсіреді.  Орталық банк жыл соңындағы инфляцияның қарқыны бойынша болжамды 8,9%-ға дейін 1,5 п.т. өсірді.   

Оңтүстік Африка ранды сауда балансы туралы деректер шығардың алдында борыш нарығынан капиталдың әкетілуі аясында 2,5%-ға (16,66-дан 17,07-ге дейін) әлсіреген. 

Ресей рублі дивидендтік кезең шеңберінде рубльдегі қаражаттың шетелдік валютаға айырбасталуы аясында 3,4%-ға (71,7-ден 74,13-ке) әлсіреді.  

курс валют 24-31 июля-01-01 (1).jpg

Дереккөз: Ұлттық банк

Нұржан Тұрсынхановтык айтуынша, теңге динамикасының өзгеруі мен валюта бағамына сыртқы және ішкі факторлар әсер етеді. 

«Ең бастысы – мұнай бағасы.  Бірінші жартыжылдықта минералды өнімдер барлық экспорттың 70%-ын құрап, олардың бағасы әлемдік нарықтағы жағдайға байланысты төмендеді. Ол өз кезегінде теңгеге кері әсерін тигізді. Енді қор биржасындағы қазіргі жағдайды және теңгенің бағамына қатысты жайтты талдап көрейік. Құрбан Айт мерекесіне орай жұма күні биржа жұмыс істемеді. Ал сол кезде әлемдік қаржы нарығы өз қызметін жалғастыра берді. Сондықтан, дүйсенбіде банктер биржада валютаны  әдеттегіден көбірек сатып алды»,– деді Нұржан Тұрсынханов.

Сонымен қатар, ол жыл басынан бері, биржада күн сайын орта есеппен 110 млн доллар саудаланағанын айтып өтті. Бұл көрсеткіш 80 миллионнан басталып,  170 миллионға дейін жетеді.

     

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

#Қазақстандағы коронавирус

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

qazexpocongresskz.jpg