Skip to main content

Ұлттық банк қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұсынады

Регулятор коронавирусқа қатысты ДДСҰ ұсынған шараларды қатаң ұстану қажет деп тұжырымдайды

Фото: shutterstock.com

Вирустың таралуын барынша төмендететін тәсіл – байланыссыз есеп айырысу. Сондықтан Ұлттық банк дүкен-дәріханада, онлайн жеткізу кезінде қолма-қол ақшасыз төлемді көбірек пайдалануды ұсынады. 

ҚР ҰБ Қолма-қол ақша айналысы департаментінің директоры Жомарт Қажмұратовтың пікірінше, бұл байланыс санын төмендетуге, яғни коронавирустың таралуын шектеуге мүмкіндік береді. 

Оның айтуынша Қазақстан Ұлттық Банкінің COVID-19 вирусының таралу ықтималдығы туралы мәселеге түсініктеме беру құзыреті жоқ. 

«Сонымен қоса қолма-қол ақшаны пайдалануға байланысты тәуекел есік тұтқалары, кредит карталары мен мобильді телефондар сияқты кез келген басқа беткі қабаттарға жанасу тәуекелінен жоғары еместігіне назар аударған жөн. Біз жиі ұстайтын көптеген басқа заттар да бар. Бірінші кезекте, банкноттардың инкассациядан кейін сақталу мерзімінің ұзақ болуына байланысты, COVID-19 вирусы жұққан банкноттардың айналымға шығу ықтималдығы мардымсыз. Ұлттық Банктің ішкі нормативтері бойынша, екінші деңгейдегі банктерден түсетін қолма-қол ақша қайта санауға дейін ашылмаған күйі 45 күн, ал  қайта санаудан кейін бір жыл  бойы сақталуы мүмкін», – дейді Жомарт Қажмұратов.

 Сонымен қатар, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ақпараты бойынша қазіргі сәтте «зат бетіндегі вирустың тұрақтылығы туралы мәліметтер жоқ». 

Коронавирустың қоршаған ортадағы тұрақтылығы салыстырмалы температура мен ылғалға, сондай-ақ материалдың бетін қоса алғанда, өзге факторларға байланысты. 

«Қолма-қол ақшамен жұмыс істейтін касса қызметкерлерінің жұмыс ерекшелігін ескерсек, қолды жиі жууға қатысты кеңестер – осы адамдар үшін ерекше маңызды. Сондықтан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған шараларды сақтауы қажет», –дейді ол. 

 Айта кетейік, бүгін Нұр-Сұлтан қаласында тағы 9 адамның коронавирус жұқтырғаны анықталып, науқастардың  жалпы саны 97 адамға жетті. 
 

banner_wsj.gif

42500 теңгені кім ала алады?

Табысынан айырылып қалғандар egov порталы арқылы өзі өтініш бере алады

Фото: shutterstock.com

23 наурыз күні  төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссия отырысында Президент  төтенше жағдай кезінде табысынан айырылғандарға ең төменгі жалақы мөлшерінде, яғни 42500 теңге жәрдемақы төлеуді тапсырған болатын. 

«Карантин енгізілген соң тек Алматының өзінде кәсіпорындардың қызметкерлер саны 266 мың адамға қысқарады. Дәл осындай жағдай жеке кәсіпте де байқалды. Олардың 80 пайызы өз қызметтерін тоқтатты. Осылайша, алдын ала есептеулерге сәйкес, төтенше жағдай шамамен 500 мың азаматтың қаржылық жағдайына кері әсерін тигізді. Сондықтан төтенше жағдай кезінде табысынан айырылғандарға ең төменгі жалақы мөлшерінде, 42500 теңге жәрдемақы төлеуді тапсырамын», – деген еді Қ.Тоқаев.

Сонымен қатар мемлекет басшысы төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияға жәрдемақы төлеудің тиімді және ашық тетігін әзірлеуді тағы тапсырған. Бұл ақша қиын кезде бар жыртықты жамамаса да, қалтаның түбі көрігенде талғажау етуге болар. Алайда осы ең төменгі айлық жалақы мөлшеріндегі қаржыны алудың жолын шенеуніктер әсте қиындатып жіберген-тұғын.

Бүгін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі осы 42,5 мың теңгені алудың шарттары біршама жеңілдеп, оны ала алатындардың тізімі кеңейгенін хабарлап отыр. Аталмыш қаржы міндетті әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетіндіктен, табысынан айырылып қалған азаматтардың соңғы 12 айда бір рет болсын осы қорға әлеуметтік аударым жасауы талап етіледі.

Соңғы өзгерістерге сәйкес, төлем алушылардың тізімі толықтырылған. Бұған дейін 42,5 мың теңгені алуға орта, шағын және микробизнес субъектілерінің қызметкерлері, жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын адамдар (нотаристар), бірыңғай жиынтық төлемді  (ЕСП) төлеушілер өтініш бере алатын. Енді олардың қатарына карантин енгізілген қалалардағы ірі бизнестің қызметкерлері мен  азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша табыс табатындар, өздері үшін салық агенттері міндетті зейнетақы жарналарын аударған жеке тұлғалар қосылған.

Екіншіден, басында табысынан айырылғанын растайтын құжат немесе ақысыз демалысқа кеткені жөніндегі бұйрықтың көшірмесі талап етілетін. Енді бұл талапты алып тастапты. Енді жұмыс беруші өз қызметкерлері үшін немесе  жеке кәсіпкерлер, бірыңғай жиынтық төлем төлейтіндер, келісім-шарт негізінде жұмыс істейтіндер egov порталы арқылы өтініш бере алады.

Сондай-ақ, қызметкер жұмыс берушіні күтпей-ақ өтінішті өзі бере алады. Өтініш «Электрондық үкімет» веб-порталында «Электрондық өтініш» сервисі арқылы, электронды форматта беріледі. Ол үшін электонды-цифрлы қолтаңба қажет. Карантин режимі енгізілуіне байланысты ЭЦП-ны да онлайн алуға болады.  

Үшіншіден, осы ақшаны алудың басты шарты – табысынан айырылған азамат соңғы 12 айда кемінде 1 рет әлеуметтік аударым жасауы тиіс. Бұған дейін әлеуметтік сақтандыру қорына кемі 3 ай ақша аударуы талап етіліп еді, оны 1 айға қысқартыпты. Сонымен қатар, әлеуметтік аударым немесе зейнетақы жарналарының бар-жоғын дәлелдеудің қажеті жоқ, оны  «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ автоматты түрде тексереді.

Ең ақыры, өтінішті қарау және әлеуметтік төлемді тағайындау уақыты 7 жұмыс күнінен 3 күнге дейін қысқартылған. 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif