Асқар Жұмағалиев: «Байқоңыр» ғарыш айлағынан биыл 20 зымыран ұшырылады

Ғарышты дамыту тоқтамайды

Фото; Информ.кз сайтынан

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Асқар Жұмағалиев   «Байқоңыр» ғарыш айлағын сақтау және дамыту және Kazsat ғарыштық байланыс жүйесін өркендетудің жолдарын айтып, есеп берді,-деп хабарлайды primeminister.kz


Жерді қашықтан зондтау ғарыштық жүйесі

Қазақстанның ғарыш саласы көптеген практикалық міндеттерді шешу үшін ең заманауи технологияларды қолдануға мүмкіндік береді — кез келген автомобильші тап болатын навигациядан бастап орман өрттерімен күреске дейін қамтылған.

Бұдан өзге, ғарыштық технологиялар — ұлттық қорғаныс және қауіпсіздік жүйесінің маңызды элементі.

Бүгінгі таңда Қазақстанда ұлттық ғарыштық байланыс, Жерді қашықтан зондтау, дәлдігі жоғары навигация жүйелері құрылған.

Жерді қашықтан зондтау ғарыш жүйесі үш спутниктен тұрады: жерүсті басқару кешені және соңғы тұтынушыларға ЖҚЗ деректерін қабылдау, өңдеу және таратудың мақсатты кешені.

Бас прокуратураның мәліметтері бойынша, ғарыш мониторингі деректерін пайдалану мемлекет айналымына кадастрлық құны 149 млрд теңге болатын 11 мың жер учаскесін қайтарып беруге, құны 41 млрд теңгеден асатын 3,5 млн га жерді игеруге мүмкіндік берді.

Ғарыштық мониторинг рұқсат етілмеген қоқыс тастайтын жерлер сияқты қоршаған ортаға төндірілген қауіппен тиімді күресуге мүмкіндік береді. Тек 2019 жылы республиканың 17 қаласында 9 268-ден астам рұқсат етілмеген қоқыс тастайтын орын анықталды, жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде экологтар мен әкімдіктер 2 768 қоқыс тастайтын орынды, яғни 30% жойды.

Ғарыштық мониторинг ауыл шаруашылығы өндірісін жоспарлаудың тиімділігін арттырады және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге нақты үлес қосады. Айта кету керек, сарапшылардың бағалауы бойынша, астықты уақытылы жинамау астықты 12%-ға дейін жоғалтуға алып келеді.

Ғарыш технологияларын қолданудың арқасында 2019 жылы өткен жылмен салыстырғанда игерілмеген алқаптар екі есеге қысқарды (54,5 мың га-ға).

Ғарыштық мониторинг төтенше жағдайларға жедел ден қоюға және апаттардың салдарын жоюға мүмкіндік береді.

Мәселен, Өзбекстандағы Сардоба су қоймасының бөгеті бұзылғаннан кейін Түркістан облысының Мақтаарал ауданындағы су тасқыны кезінде күн сайын су басу алаңына бағалау жүргізіліп, зардап шеккен үйлердің саны анықталды.

Ғарыштық мониторинг деректері қазақстандық KazStSat және KazEOSat-1 спутниктерінен алынды.

Қысқа мерзім ішінде «Қазақстан Ғарыш Сапары» мамандары елді мекендердегі барлық үйлер мен ғимараттарды, сондай-ақ су басу аймағындағы ауыл шаруашылығы жерлерін анықтады. Бұл Мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінде цифрланған кадастрлық деректердің бар болуының арқасында мүмкін болды.

Алынған мәліметтер әкімдікке зардап шеккен азаматтарды: елді мекендердегі жылжымайтын мүлік иелерін, сондай-ақ жер учаскелерінің иелерін проактивті түрде анықтауға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар 11 мамырда өзбек тарапына жалпы ауданы төрт жүз қырық мың шаршы км астам қазақстандық спутниктерден алынған ғарыштық суреттер берілді.

 

Kazsat ғарыштық байланыс жүйесін дамыту

Қазақстанның ғарыштық байланыс жүйесі KazSat-2 және KazSat-3 байланыс спутниктерін қамтиды. Олар Қазақстанның телехабар тарату және байланыс саласындағы қажеттілігін толығымен қамтамасыз етеді.

Олардың көмегімен еліміздің барлық аумағында орналасқан мемлекеттік мекемелерге (мектептер, ауруханалар, әкімдіктер) байланыс, деректерді беру және интернет желісіне қол жеткізу қызметтері ұсынылады. Биыл байланыс жерсеріктері арқылы алыс аудан тұрғындары үшін Интернетке кең жолақты қолжетімділікті қамтамасыз ету жоспарланып отыр.

Қазақстанның барлық жерсеріктік телевизиялары — «Отау ТВ», «Алма ТВ» — KazSat жерсеріктері арқылы ұйымдастырылған.

2019 жылы ғарыштық байланыс жүйесін пайдаланудан түскен жалпы кіріс 29 млрд теңгеден асты және 14,7 млрд теңге деңгейінде жылдық импорт алмастыру қамтамасыз етілді, сондай-ақ мемлекеттік бюджетке 6 млрд теңгеден астам жалпы салық аударылды.

Спутниктік байланыстың ұлттық жүйесі — бұл егемендік пен ақпараттық қауіпсіздіктің маңызды факторы. Оның болашақта маңызы тек өсе бермек.

 

Ғарыш аппараттарын құрастыру-сынау кешені

Өткен жылы ғарыш аппараттарын құрастыру-сынау кешенінің құрылысы аяқталды.

Биыл халықаралық стандарттар мен ғарыш аппараттарын құрастыру мен сынауға дайындығын растау үшін кешеннің операциялық біліктілігін жүргізу жоспарлануда.

Кешен жобалаудан бастап спутниктерді құрастыруға және сынауға дейінгі жұмыстардың толық циклін жүргізуге, сондай-ақ жиынтықтауыштарды дайындауға мүмкіндік береді.

 

«Байқоңыр» ғарыш айлағын сақтау және дамыту

Байқоңыр ғарыш айлағы — әлемге ғылыми-техникалық прогреске, ал адамзатқа ғарышқа жол ашқан ғарыш айлағы. Дәл осы ғарыш айлағынан ғарыш дәуірінің басталғанын жариялаған алғашқы спутник ұшырылды.

Жақында Байқоңыр ғарыш айлағының құрылғанына 65 жыл толды, мұнда адам ғарышқа ұшты.

Осы уақыт ішінде Қазақстанда да, бүкіл әлемде да түбегейлі өзгерістер орын алды. Кеңес Одағы тарады. Қазіргі уақытта Қазақстан мен ғарыш айлағының бір бөлігін жалға алған Ресей алдында КСРО кезіндегіден мүлдем басқа міндеттер тұр.

Дегенмен, Байқоңыр әлі де сұранысқа ие. Біз оның болашағын екі ірі халықаралық жобамен байланыстырамыз.

Біріншіден, Ресеймен бірлесіп «Союз-5» орта санатты зымыран-тасығышты ұшыру үшін «Бәйтерек» ғарыш зымыран кешенін құру. Сондай-ақ биыл барлық дайындық жұмыстарын аяқтап, жобаны іс жүзінде жүзеге асыруға кірісу жоспарлануда.

Екіншіден, Ресеймен және БАӘ-мен бірлесіп, «Союз-2» зымыран-тасығыштарын ұшыру және олардың модификациялары үшін Байқоңыр ғарыш айлағындағы №1 старттық алаңын реконструкциялау бойынша «Гагаринский старт» жобасы пысықталып жатыр. Бұл жоба әзірше үкіметаралық келісімді дайындау сатысында.

Оған қоса, қазақстандық мамандар ғарыш айлағынан жүзеге асырылатын барлық ұшуларды экологиялық сүйемелдейді. Өткен жылы 13 түрлі зымыран-тасығыш ұшылды, 2020 жылы 20 ұшыру жоспарланып отыр.

Байқоңыр ғарыш айлағы ғарыш саласын дамытудың кешенді бағдарламасының негізгі элементі болады деп көзделген.

 

«Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасының нәтижелері

Жалпы, цифрландыру, аталған жобаның экономикалық тиімділігі 2 жыл ішінде алдын ала 802,5 млрд астам теңгені құрады.

Инновациялық экожүйеге 32,8 млрд теңге тартылды және аралас салаларды есепке алғанда 120 000-ға жуық жұмыс орны құрылды. Жалпы Министрлік салалары бойынша 170 млрд астам теңге инвестиция тартылды.


 

banner_wsj.gif

Белый дом может ограничить въезд в США гражданам Кыргызстана и Белоруссии

Также под новые ограничения могут попасть Мьянма, Нигерия, Судан, Танзания и Эритрея

Фото: Bob Daemmrich / Zuma Press

ВАШИНГТОН – Администрация Трампа планирует ввести ограничения на въезд в США для еще семи государств, включая Нигерию – самую населенную страну Африки, по словам должностных лиц администрации, которые видели список этих стран.

Новые ограничения коснутся путешественников и иммигрантов из Белоруссии, Кыргызстана, Мьянмы, Нигерии, Судана, Танзании и Эритреи. Гражданам этих стран необязательно полностью запретят въезд в США, но они могут столкнуться с ограничениями по определенным типам виз, например, деловой или гостевой визе, говорят чиновники.

Гражданам некоторых стран могут запретить участвовать в программе розыгрыша виз «Диверсификационная лотерея», в которой граждане стран с низким уровнем иммиграции в США могут выиграть грин-карту. Президент Трамп призвал покончить с этой программой, заявив, что она позволяет нежелательным лицам въезжать в Штаты. Он предложил переориентировать существующую визовую систему в пользу квалифицированных рабочих.

Чиновники сказали, что список еще не утвержден окончательно, а 21 января в Белом доме всё еще велись дебаты о том, включать ли в список одну или две страны.

Министерство внутренней безопасности США не ответило на запрос о комментарии. Госдеп отказался прокомментировать новость.

Администрация президента планирует ввести расширенные ограничения в понедельник 27 января, в третью годовщину первого указа Трампа о запрете на въезд для граждан Ирака, Ирана, Йемена, Ливии, Сирии, Сомали и Судана, который он подписал в седьмой день на посту президента. Указ вызвал неоднозначную реакцию публики в начале президентства Трампа.

Белый дом заявил, что политика ограничения на въезд необходима, чтобы предотвратить возможные террористические акты, так как страны в списке недостаточно тщательно проверяют граждан, отправляющихся в США.

Первый указ, который запрещал въезжать в США большинству категорий граждан семи преимущественно мусульманских стран, был отклонен в федеральном суде и отозван. Второй вариант указа вышел в марте 2017 года и также был отклонен федеральным судьей, который заявил, что указ по-прежнему дискриминирует мусульман по религиозному признаку.

Третий вариант указа, выпущенный в сентябре 2017 года, был поддержан Верховным судом (пять голосов против четырех) в июне 2018 года на том основании, что федеральный закон предоставляет президенту широкие полномочия для приостановления въезда в США.

Согласно нынешней политике, в США не могут въезжать граждане Ирана, Йемена, КНДР, Ливии, Сирии и Сомали, а также политические чиновники из Венесуэлы. Белый дом ненадолго включил в этот список Чад, но убрал страну из списка в апреле 2018 года.

В отличие от первоначального списка, большинство стран-кандидатов для новых ограничений не являются преимущественно мусульманскими. Тем не менее, граждане некоторых из этих стран относительно часто просрочивают визу в США, по данным министерства внутренней безопасности.

В 2018 финансовом году 24% эритрейцев, въехавших в США по деловой или гостевой визе, просрочили визы. Для граждан Нигерии этот показатель составил 15%, для Судана – 12%. При этом в целом процент людей, просрочивших визу, составляет 1,9%.

Газета Politico первой сообщила об этих семи странах, которые могут попасть под ограничения.

Защитники прав иммигрантов раскритиковали планируемое расширение ограничительной политики.

«Десятки тысяч американских семей уже страдают и уже разделены из-за этого жестокого и предвзятого запрета. Усиление запрета не усилит безопасность ни для кого из нас», – сказала Фархана Хера, президент некоммерческой организации по защите гражданских прав мусульман Muslim Advocates.

Решение расширить ограничения на въезд сигнализирует о готовности администрации Трампа ужесточить иммиграционную политику в преддверии выборов 2020 года. Как считают советники Трампа, этот шаг сыграет в его пользу.

В этом месяце администрация Трампа повесила в Юме, Аризона, табличку в честь возведения 100 миль заградительной стены на южной границе Штатов. Администрация президента также усилила критику городов и штатов с лидерами-демократами, которые приняли политику предоставления убежища в отношении иммигрантов. Чиновники Белого дома рассматривают для них новые ограничения.

Федеральный судья в январе заблокировал распоряжение президента, которое дает властям штатов и местным властям право отказаться от размещения беженцев в их общинах.

Американский союз защиты гражданских свобод, который оспорил все три варианта указа Трампа, отказался комментировать вопрос о том, будет ли он снова оспаривать в суде расширение ограничений на въезд.

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер