Орта білімі болмаса да жеке кәсібін дөңгелетіп отыр

Павлодарлық кондитердің табыс жолы

Павлодарлық Александр Эскиджян отбасылық жағдайына байланысты орта мектепті тәмамдай алмады. Колледж, университеттерде де білім алған емес. 8-сыныпты аяқтап, бірден еңбекке араласты.

Ерте кезден табыс табуды үйренді. Әуелде жалдамалы жұмыстарды атқарды. Кейін үйленіп, шаңырақ көтерді. Сол ол тұста облыс орталығындағы базарлардың бірінде аяқ киім сататын. Ал декреттік демалыстағы әйелі үйде тапсырыс бойынша түрлі тәтті пісірумен айналысты. Жас отбасы тұтынушылардан түсетін тапсырыстарға тәуелді болмай, жеке кәсібін ашуды ойластырады. 

Табысқа жетелеген жол

Александр Эскиджян бизнестің бірнеше бағытын саралап, талдап көрді. Бірақ барлығының болашағы бұлыңғыр еді. Себебі, бір кәсіп үлкен капиталды қажет етсе, енді біріне сұраныс көп емес. Жас отбасы ойлана келе, кондитерлік цех ашуға бел буады.

Павлодар қаласындағы дүкендердің бірінде орналасқан шағын цехты жалға алып, тәттінің түр-түрін пісіріп, сата бастады. Кейін ол тарлық етіп, кәсіпкер өндірісті кеңейтуді ойластырды. Осыдан төрт жыл бұрын «Өндіріс» бағдарламасы арқылы 9 млн теңгеге жеңілдетілген несие алып, бұл сомаға құрал-жабдықтарды жаңартып, кең цехқа көшті. Сол арқылы қуаттылық пен нарық ауқымын арттырудың мүмкіндігі туды.

IMG_0980.JPG

Былтыр «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы бойынша 49 млн теңге несие ресімдеп, жеке ғимарат пен италиялық заманауи пештер, қант қосылған печенье пісіретін арнайы желі алды. Қазіргі уақытта «Эскиджян» жеке кәсіпкерлігінің тәттілері Павлодар облысынан бөлек, Нұр-Сұлтан, Өскемен, Семей мен Ресейдің Бийск, Славгород қалаларының дүкен сөрелерінде бар. Кондитерлік цехта күніне 700 келі өнім дайындалып, айына 2-2,5 мың тонна тәттіні өзге өңірлерге жөнелтіледі. 

Білікті маман қажет 

Кондитерлік цех шығаратын 65 түрлі өнімді небары 9 кондитер дайындайды. Бұл ретте, кәсіпкер өңірде білікті мамандарды, технологтарды дайындау мәселесі өткір тұрғанын айтты. 

Мәселен, Павлодар қаласындағы колледждер биыл кондитерлік өнімдер технологиясы мамандығы бойынша студенттерді қабылдаған жоқ. Айтуларынша, бұл саладағы мамандар жеткілікті және талапкерлер тарапынан қызығушылық жоғары емес. Сондықтан мейрамхана, қонақ үй, қоғамдық тамақтандыру орындары сынды салалар мамандарын оқытуға ғана ден қойып отыр.

Кәсіпкердің сөзіне қарағанда, Павлодар облысында, шын мәнінде, білікті кондитерлер өте аз. Тіпті, саусақпен санарлық деп айтуға болады. Сондықтан жастарды колледждерде оқытып, кондитерлік істің қыр-сырын үйрету керек. Өйткені, оның айтуынша, бұл жайт кәсіпті кеңейтуге ниетті  бизнес өкілдеріне кедергі келтірмей қоймайды.

IMG_0965.JPG

«Мәселен, мен таяуда тағы бірнеше құрал сатып алып, кондитерлік өнімдердің жаңа түрлерін шығарғым келеді. Сол кезде кадр мәселесі кесе көлденең шығып, маман тапшылығы сезілуі әбден мүмкін», - дейді Александр Эскиджян. 

Бизнеске білім қажет

Осы орайда, кәсіпкер кезінде үзіліп қалған орта білімін жалғастыратынын айтты. 

Қазіргі таңда Александрдың қолымда білім туралы бірде-бір құжат – аттестат та, диплом да жоқ. Соған қарамастан, ол мемлекеттік бағдарламаларға қатысып, түрлі жоба арқылы оқып, үйреніп келеді. Айталық, биыл «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының қолдауымен Назарбаев университетінде «Іскерлік байланыстар» оқуынан, Павлодар қаласындағы Торайғыров университетінде бизнес-курстан өтіпті.

"Ендігі кезекте түрлі себепке байланысты оқи алмаған 9-11 сыныптың бағдарламасын меңгергім келеді. Себебі бизнесті дамытып, нарықты зерттеп, әріптестермен байланыс орнату үшін міндетті түрде білім керек», - дейді кәсіпкер. 

 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

Ұлттық кәсіпкерлер палатасының сауалнамасы: Шағын кәсіп қызметкерлерінің үштен бір бөлігі жұмыссыз қалған

Онлайн-сауалнамаға қатысқан 37 мың кәсіпорынның 99 пайызы – шағын бизнес өкілдері

Фото: Pixabay

Сауалнамаға қатысқандардың басым бөлігі – қызмет көрсету саласында жұмыс істейтін кәсіпкерлер. Респонденттердің 41 пайызы сауда-саттық саласында еңбек етсе, 18%-ы – тұрмыстық қызмет көрсету, 8,5%-ы – агроөнеркәсіптік кешен,  6%-ы – қоғамдық тамақтану, ал 5,4 пайызы көлік және жүк тасымалы саласында жұмыс істейді. Сауалнама нәтижесі шағын бизнес жұмыс орнының үштен бір бөлігін қысқартқанын көрсеткен.

Карантинге дейінгі 279,6 мың қызметкердің 41,3 мыңы қысқартылып кеткен. Ал 52,2 мың адам ұзақ мерзімді ақысыз демалысқа жіберілген. 

Карантин кезіндегі шектеулер әсіресе Түркістан облысында орналасқан бизнес өкілдеріне қиын тиген. Осы аймақ бойынша жауап берген респонденттер жұмыс орнының 67 пайызы қысқарғанын айтады. Маңғыстау және Қызылорда облыстарында ШОБ қызметкерлерінің 52 пайызы қысқартуға ұшыраса, Шымкетте – 48 пайыз, ал Қарағанды облысында шағын бизнестегі жұмыс орындарының 44 пайызы жабылған. 

Алматы, Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облысының шағын және кіші кәсіпкерлік саласындағы жұмыс орындары 17-19 пайыз қысқарған.
Сауалнамаға Ақтөбе, Жамбыл, Атырау, Шығыс Қазақстан, Павлодар және Батыс Қазақстан облыстарынан қатысқан респондент-компаниялардағы жұмыс орны 22 пайыздан 42%-ға дейін қысқарыпты. 

Ситуация с занятостью в разрезе отраслей.jpg

Елдегі ең үлкен еңбек нарығын иеленген (бөлшек сауданың 29,4 пайызы) Алматы қаласында орналасқан  3323 компания қызметкерлерінің 37 пайызын қысқартуға мәжбүр болған. Сауалнамаға Нұр-Сұлтан қаласынан қатысқан 2264 компаниядағы жұмыс орындары 19 пайызға қысқарған.

2 полоса_Ситуация с занятостью [Восстановлен].jpg

Нақты сала бойынша талдау пандемия мен карантин қай салаларға қатты соққы болғанын айқындаған. Қоғамдық тамақтандыру саласы жұмыс орындарының 65%-ын, демалыс пен ойын-сауық  62%-ын, туризм саласы 58 пайызын қысқартқан. 

АӨК саласында қызметкерлерінің 13,6 пайызы, жекеменшік білім беру саласынде еңбек етіп жүргендердің 24 пайызы, сондай-ақ сауда-саттық салсында жүргендердің 27 пайызы жұмыссыз қалған. 

B2B, көлік саласында қызмет көрсететін, қонақ үй бизнесімен, жылжымайтын мүлікпен айналысатын, сондай-ақ тұрмыстық және өзге де қызметтер көрсететін компанияларда жұмыс орны 34 %-дан 44%-ға дейін қысқарды.

Сонымен қатар, карантинде кіріс те азайған. Айталық, сауалнамаға қатысқан кәсіпкерлердің 35 пайызы кіріс қатты төмендеп кетті десе, 20 пайызы мүлдем кіріс кірмей жатқанын айтқан. Ал 15 пайызы кіріспен қатар, сұраныс та төмендегенін алға тартады. Нәтижесінде сауалнамаға қатысқан кәсіпкерлердің төрттен бір бөлігі алған несиесін уақытында төлей алмай отыр. 20 пайызы салық пен өзге де міндетті жарналарды төлей алмай қиналса, 2,7 пайызының қызметкерлер жалақысын төлейтін қаржысы жоқ. 

«Курсивті» кез келген жерде оқыңыз. Бизнес әлеміндегі ең өзекті жаңалықтар Facebook, Telegram және Яндекс.Дзен-де.

banner_wsj.gif

 

#Қазақстандағы коронавирус

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

qazexpocongresskz.jpg